Baruch Szulman: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(image)
(kat. - bardziej szczegółowa)
 
(Nie pokazano 5 wersji utworzonych przez 4 użytkowników)
Linia 2: Linia 2:
|imię i nazwisko = Baruch Szulman
|imię i nazwisko = Baruch Szulman
|imię i nazwisko org =
|imię i nazwisko org =
|grafika = Szulman.jpg
|grafika = Baruch Szulman (2).jpg
|opis grafiki =
|opis grafiki =
|podpis =
|podpis =
Linia 30: Linia 30:
14 maja 1906 dokonał na rogu ulic [[Ulica Świętokrzyska w Warszawie|Świętokrzyskiej]] i [[Ulica Marszałkowska w Warszawie|Marszałkowskiej]] udanego [[Zamach (politologia)|zamachu]] [[bomba|bombowego]] na prześladowcę robotników, podkomisarza policji carskiej N. Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia ranił goniącego go żołnierza, mimo to został trafiony [[pocisk]]ami przy ulicy Zielnej. Zmarł w bramie przy ulicy Zielnej 33. Początkowo nie znano jego nazwiska. Zostało ono ujawnione w [[nekrolog]]u w ''[[Robotnik (gazeta)|Robotniku]]''.
14 maja 1906 dokonał na rogu ulic [[Ulica Świętokrzyska w Warszawie|Świętokrzyskiej]] i [[Ulica Marszałkowska w Warszawie|Marszałkowskiej]] udanego [[Zamach (politologia)|zamachu]] [[bomba|bombowego]] na prześladowcę robotników, podkomisarza policji carskiej N. Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia ranił goniącego go żołnierza, mimo to został trafiony [[pocisk]]ami przy ulicy Zielnej. Zmarł w bramie przy ulicy Zielnej 33. Początkowo nie znano jego nazwiska. Zostało ono ujawnione w [[nekrolog]]u w ''[[Robotnik (gazeta)|Robotniku]]''.


Piosenka o jego czynie, którą przez wiele lat śpiewano i recytowano, obecnie popadła w zapomnienie. [[Andrzej Niemojewski]] napisał na jego cześć poemat prozą ''Baruch''. Aby nie dopuścić do manifestacyjnego pogrzebu, policja wykradła jego ciało. Zniszczyła także pomnik ustawiony na jego grobie przez robotników. W okresie międzywojennym liczne ulice w dzielnicach żydowskich polskich miast nosiły imię Barucha Szulmana. W 1927 z inicjatywy PPS została odsłonięta tablica pamiątkowa na jego grobie, na którym równocześnie ustawiono nowy nagrobek w obecnym kształcie. [[19 grudnia]] [[1930]] pośmiertnie odznaczony [[Krzyż i Medal Niepodległości|Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]<ref>Monitor Polski z 1930 r. Nr 300, poz. 423</ref>. Jest patronem ulicy w [[Żyrardów|Żyrardowie]].
Piosenka o jego czynie, którą przez wiele lat śpiewano i recytowano, obecnie popadła w zapomnienie. [[Andrzej Jan Niemojewski]] napisał na jego cześć poemat prozą ''Baruch''. Aby nie dopuścić do manifestacyjnego pogrzebu, policja wykradła jego ciało. Zniszczyła także pomnik ustawiony na jego grobie przez robotników. W okresie międzywojennym liczne ulice w dzielnicach żydowskich polskich miast nosiły imię Barucha Szulmana. W 1927 z inicjatywy PPS została odsłonięta tablica pamiątkowa na jego grobie, na którym równocześnie ustawiono nowy nagrobek w obecnym kształcie. [[19 grudnia]] [[1930]] pośmiertnie odznaczony [[Krzyż i Medal Niepodległości|Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]<ref>Monitor Polski z 1930 r. Nr 300, poz. 423</ref>. Jest patronem ulicy w [[Żyrardów|Żyrardowie]].


Baruch Szulman pochowany jest na [[Cmentarz żydowski w Warszawie (Wola)|cmentarzu żydowskim]] przy [[Ulica Okopowa w Warszawie|ulicy Okopowej]] w Warszawie (kwatera 51, rząd 28)<ref>[http://cemetery.jewish.org.pl/id_57260/info/_Boruch_Szulman.html Grób Barucha Szulmana] w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie</ref><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = | imię = | autor link = | tytuł = Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie| wydawca = Rokart| miejsce = Warszawa| rok = 2003| strony = | isbn = 83-916419-3-7}}</ref>.
Baruch Szulman pochowany jest na [[Cmentarz żydowski w Warszawie (Wola)|cmentarzu żydowskim]] przy [[Ulica Okopowa w Warszawie|ulicy Okopowej]] w Warszawie (kwatera 51, rząd 28)<ref>[http://cemetery.jewish.org.pl/id_57260/info/_Boruch_Szulman.html Grób Barucha Szulmana] w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie</ref><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = | imię = | autor link = | tytuł = Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie| wydawca = Rokart| miejsce = Warszawa| rok = 2003| strony = | isbn = 83-916419-3-7}}</ref>.
Linia 39: Linia 39:
== Bibliografia ==
== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko= Piasecki|imię= Henryk|autor link= Henryk Piasecki|tytuł= Żydowska organizacja PPS 1893-1907|wydawca= Zakład Narodowy im. Ossolińskich-Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk|miejsce= Wrocław|rok= 1978|strony= |isbn=}}
* {{cytuj książkę |nazwisko= Piasecki|imię= Henryk|autor link= Henryk Piasecki|tytuł= Żydowska organizacja PPS 1893-1907|wydawca= Zakład Narodowy im. Ossolińskich-Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk|miejsce= Wrocław|rok= 1978|strony= |isbn=}}
* {{cytuj książkę |nazwisko= Cała|imię= Alina|autor= Alina Cała|autor link= Alina Cała|nazwisko2= Węgrzynek|imię2= Hanna|autor2= Hanna Węgrzynek|autor link2= Hanna Węgrzynek|nazwisko3= Zalewska|imię3= Gabriela|autor3= Gabriela Zalewska|autor link3= Gabriela Zalewska|tytuł= Historia i kultura Żydów polskich. Słownik|wydawca= Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne|miejsce= Warszawa|rok= 2000|strony= |isbn= 83-02-07813-1}}
* {{cytuj książkę |nazwisko= Cała|imię= Alina|autor link= Alina Cała|nazwisko2= Węgrzynek|imię2= Hanna|autor link2= Hanna Węgrzynek|nazwisko3= Zalewska|imię3= Gabriela|autor link3= Gabriela Zalewska|tytuł= Historia i kultura Żydów polskich. Słownik|wydawca= Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne|miejsce= Warszawa|rok= 2000|strony= |isbn= 83-02-07813-1}}
* {{cytuj książkę |nazwisko= Kroszczor|imię= Henryk|autor link= Henryk Kroszczor|tytuł= Cmentarz Żydowski w Warszawie|wydawca= [[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce= Warszawa|rok= 1983 |strony= 24|isbn= 83-01-04304-0}}
* {{cytuj książkę |nazwisko= Kroszczor|imię= Henryk|autor link= Henryk Kroszczor|tytuł= Cmentarz Żydowski w Warszawie|wydawca= [[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce= Warszawa|rok= 1983 |strony= 24|isbn= 83-01-04304-0}}
* [[Adam Próchnik]], Boruch Szulman. Żołnierz polskiej rewolucji, w: ''Żydzi Bojownicy o Niepodległość Polski'', Lwów 1939 (w 2002 r. ukazał się reprint w zbiorze: Żydzi polscy w służbie Rzeczypospolitej Tom I 1918-1939, Warszawa 2002);
* [[Adam Próchnik]], Boruch Szulman. Żołnierz polskiej rewolucji, w: ''Żydzi Bojownicy o Niepodległość Polski'', Lwów 1939 (w 2002 r. ukazał się reprint w zbiorze: Żydzi polscy w służbie Rzeczypospolitej Tom I 1918-1939, Warszawa 2002);
* {{cytuj książkę |nazwisko = Jagielski| imię = Jan| autor link = Jan Jagielski| tytuł = Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej| wydawca = Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce| miejsce = Warszawa| rok = 1996| strony = 67| isbn = 83-90-66296-5}}
* {{cytuj książkę |nazwisko = Jagielski| imię = Jan| autor link = Jan Jagielski| tytuł = Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej| wydawca = Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce| miejsce = Warszawa| rok = 1996| strony = 67| isbn = 83-90-66296-5}}

{{Kontrola autorytatywna}}


{{SORTUJ:Szulman, Baruch}}
{{SORTUJ:Szulman, Baruch}}
[[Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej PPS]]
[[Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej PPS]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie]]
[[Kategoria:Polscy zamachowcy]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1886]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1886]]
[[Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Kongresowe)]]
[[Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Kongresowe)]]
[[Kategoria:Zamachowcy Polskiej Partii Socjalistycznej]]
[[Kategoria:Zmarli w 1906]]
[[Kategoria:Zmarli w 1906]]

Aktualna wersja na dzień 15:36, 24 sty 2022

Baruch Szulman
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

14 maja 1886
Warszawa

Data i miejsce śmierci

14 maja 1906
Warszawa

Przyczyna śmierci

rana postrzałowa

Miejsce spoczynku

Cmentarz żydowski w Warszawie (Wola)

Zawód, zajęcie

malarz pokojowy

Odznaczenia
Krzyż Niepodległości z Mieczami
Baruch Szulman, pocztówka, 1906 r.

Baruch Szulman, hebr. Chaim Boruch Szulman (ur. 14 maja 1886 w Warszawie, zm. 14 maja 1906 tamże) – polski działacz robotniczy wyznania mojżeszowego, bojowiec Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. W okresie międzywojennym XX w. symbol wspólnej walki polskich i żydowskich socjalistów o wolność Polski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w biednej żydowskiej rodzinie rzemieślniczej, jako syn Icka (1850–1912)[1] i Dwojry Rywy (1856–1908)[2] Szulmanów. Szulmanowie zamieszkali na ulicy Towarowej 32 w Warszawie.

W młodym wieku rozpoczął pracę jako malarz pokojowy. W 1904 wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, zaś w styczniu 1905 przystąpił do Organizacji Bojowej PPS.

6 września 1905 został aresztowany za nielegalne posiadanie broni i osadzony na trzy miesiące w Cytadeli Warszawskiej. Do protokołu zeznał, że jest "wyznania mojżeszowego, narodowości polskiej i poddaństwa rosyjskiego". 3 października 1905 został skazany przez Tymczasową Komisję Śledczą na trzy miesiące aresztu policyjnego.

Po uwolnieniu został członkiem żydowskiej "piątki" bojowej Organizacji Bojowej PPS. W jej skład weszli oprócz Szulmana: Adam Szynkman (litograf), Mojżesz Urbach (zegarmistrz), Sonia Mendelson (rękawiczniczka), oraz NN "Kasztan".

14 maja 1906 dokonał na rogu ulic Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej udanego zamachu bombowego na prześladowcę robotników, podkomisarza policji carskiej N. Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia ranił goniącego go żołnierza, mimo to został trafiony pociskami przy ulicy Zielnej. Zmarł w bramie przy ulicy Zielnej 33. Początkowo nie znano jego nazwiska. Zostało ono ujawnione w nekrologu w Robotniku.

Piosenka o jego czynie, którą przez wiele lat śpiewano i recytowano, obecnie popadła w zapomnienie. Andrzej Jan Niemojewski napisał na jego cześć poemat prozą Baruch. Aby nie dopuścić do manifestacyjnego pogrzebu, policja wykradła jego ciało. Zniszczyła także pomnik ustawiony na jego grobie przez robotników. W okresie międzywojennym liczne ulice w dzielnicach żydowskich polskich miast nosiły imię Barucha Szulmana. W 1927 z inicjatywy PPS została odsłonięta tablica pamiątkowa na jego grobie, na którym równocześnie ustawiono nowy nagrobek w obecnym kształcie. 19 grudnia 1930 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami[3]. Jest patronem ulicy w Żyrardowie.

Baruch Szulman pochowany jest na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 51, rząd 28)[4][5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grób Icka Szulmana w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  2. Grób Dwojry Szulman w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  3. Monitor Polski z 1930 r. Nr 300, poz. 423
  4. Grób Barucha Szulmana w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  5. Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Piasecki: Żydowska organizacja PPS 1893-1907. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich-Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1978.
  • Alina Cała, Hanna Węgrzynek, Gabriela Zalewska: Historia i kultura Żydów polskich. Słownik. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 2000. ISBN 83-02-07813-1.
  • Henryk Kroszczor: Cmentarz Żydowski w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 24. ISBN 83-01-04304-0.
  • Adam Próchnik, Boruch Szulman. Żołnierz polskiej rewolucji, w: Żydzi Bojownicy o Niepodległość Polski, Lwów 1939 (w 2002 r. ukazał się reprint w zbiorze: Żydzi polscy w służbie Rzeczypospolitej Tom I 1918-1939, Warszawa 2002);
  • Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 67. ISBN 83-90-66296-5.