Barut

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Barut
Dwujęzyczna tablica miejscowości
Dwujęzyczna tablica miejscowości
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat strzelecki
Gmina Jemielnica
Liczba ludności (2013) 643
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 47-133
Tablice rejestracyjne OST
SIMC 0495622
Położenie na mapie gminy Jemielnica
Mapa lokalizacyjna gminy Jemielnica
Barut
Barut
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Barut
Barut
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Barut
Barut
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu strzeleckiego
Barut
Barut
Ziemia50°33′14″N 18°25′33″E/50,553889 18,425833
Pomnik ku czci zamordowanych żołnierzy NSZ oddziału Bartka i innych żołnierzy Podziemia.

Barut [1] (dodatkowa nazwa w j. niem. Liebenhain) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Niemiecka nazwa wsi wywodzi się od nazwiska królewskiego inspektora leśnego Libeneinera, który w 1832 roku założył w tym miejscu kolonię leśną. W XIX wieku nosiła również polską nazwę Wanut[2]. Topograficzny podręcznik Górnego Śląska z 1865 roku notuje miejscowość pod niemiecką nazwą Liebenhain podając również polską nazwę we fragmencie "Der polnische Name ist Wanut"[2]. W 1945 roku wioska przejęła polską nazwę Barut i być może ma to coś wspólnego z domniemanym leśniczym Bajrutem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1865 roku w miejscowości znajdowało się 20 zabudowań kolonistów z pierwszej zabudowy osiedla oraz 11 nowych. Kolonia posiadała również szkołę oraz kościół[2].

Kilometr na południe od wschodniego skraju wsi leży staw Hubert i Rezerwat przyrody Hubert. Jest to przypuszczalne miejsce kaźni polskich żołnierzy z oddziału Bartka (Narodowe Siły Zbrojne). W nocy z 25 na 26 września 1946 funkcjonariusze UB zwabili podstępem ok. 140 żołnierzy oddziału Bartka ze Śląska Cieszyńskiego. Rozbrojono partyzantów i zamknięto w stodole, którą obrzucono w nocy granatami, podpalono i wysadzono w powietrze. Do dnia dzisiejszego IPN Oddziałowi w Katowicach nie udało się znaleźć osób odpowiedzialnych i mocodawców tego mordu, jak i ostatecznie potwierdzić miejsce zbrodni (rozpatrywane są inne lokalizacje niż Barut), datę i liczbę ofiar[3][4]. Tym niemniej na miejscu dawnej stodoły zbudowano niewielki kompleks memorialny ku czci pomordowanych. Najnowsze informacje na temat zbrodni zostały opisane w książce pt. "Operacja Lawina".

Większość mieszkańców Barutu posługuje się etnolektem śląskim[potrzebny przypis]. Na terenie miejscowości funkcjonuje OSP oraz filia biblioteki gminnej, a nad stawem Hubert znajduje się szpital psychiatryczny[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. prawdopodobnie pierwotnie: Wanut [1].
  2. a b c Felix Triest 1865 ↓, s. 276.
  3. Kurpierz T., Z historii opolskiego PRL-u. Zabójstwo żołnierzy „Bartka”. Gazeta Wyborcza Opolska, 2 VI 2005 [2].
  4. W cieniu krzyży – zbrodnia w okolicach Barut.
  5. Mapa Poznaj krainę św. Anny 1: 55 000.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.