Barwnica zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Barwnica zwyczajna
Eclectus roratus[1]
(Statius Müller, 1776)
Ilustracja
Samiec po lewej, samica po prawej
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

papugowe

Rodzina

papugi wschodnie

Podrodzina

papugi wschodnie

Plemię

Psittaculini

Rodzaj

Eclectus

Gatunek

barwnica zwyczajna

Synonimy
  • Psittacus roratus Statius Müller, 1776[2]
Podgatunki

patrz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Barwnica zwyczajna[4], barwnica[4] (Eclectus roratus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Zamieszkuje Moluki. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Towarzyski. Z powodu odmiennego ubarwienia, zielone samce i czerwono-niebieskie samice były kiedyś traktowane jako dwa odrębne gatunki[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 35–42 cm, zaś masa ciała 350–600 gramów[5]. Pozostałe wymiary dla samca: skrzydło 26,4–28,4 cm, dziób 4,3–4,6 cm, zaś ogon 14,9 do 16 cm[6]. Wyraźny dymorfizm płciowy – samiec ma zielone upierzenie, z czerwoną plamą na boku i niebieskim obramowaniem skrzydeł. Samica jest szkarłatna, z szafirowym brzuchem oraz karkiem. Dodatkowo, u samca górna szczęka jest czerwonawo-pomarańczowa, zaś dolna czarna; u samicy dziób całkowicie czarny z pomarańczową plamką z boku u nasady górnej szczęki.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Zasiedla według podgatunku[7]:

  • E. r. vosmaeri (Rothschild, 1922) – północne i centralne Moluki
  • E. r. roratus (Statius Müller, 1776) – południowe Moluki
  • E. r. westermani(Bonaparte, 1850) – wymarł; dokładne pochodzenie nieznane, rejon Morza Banda; możliwe, że takson ten był hybrydą

Na podstawie badań molekularnych wyodrębniono 3 odrębne gatunki będące wcześniej podgatunkami barwnicy zwyczajnej: E. cornelia (barwnica sundajska), E. riedeli (barwnica tanimbarska) i E. polychloros (barwnica papuaska)[3][4].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się nasionami, owocami, orzechami, kwiatami i liśćmi.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Jajo z kolekcji muzealnej

Gniazdo mieści się w dziupli o głębokości 50–600 cm na skraju lasu. Wyściółkę stanowią wióry drzewne. Jaja w liczbie dwóch wysiaduje samica przez 26 dni. Młode pozostają w gnieździe 11–12 tygodni po wykluciu. Oba ptaki z pary zajmują się opieką nad nimi[8].

Status zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN barwnica zwyczajna klasyfikowana jest jako gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). Liczebność populacji szacowana jest na 7300–51 000 dorosłych osobników[3]. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy[3].

Gatunek ten jest ujęty w II załączniku konwencji waszyngtońskiej (CITES)[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Eclectus roratus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. P.L.S. Müller, Linné vollst. Natursyst. Suppl. Reg. Bd., t. 9, Nürnberg [1789], s. 77 (niem.).
  3. a b c d Eclectus roratus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b c Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Psittaculini Vigors, 1825 (Wersja: 2023-12-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-02-15].
  5. a b David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, Phil Benstead: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 263. ISBN 978-83-01-15733-3.
  6. T. Salvadori: Catalogue of Birds in the British Museum. T. 20. Psittaci. 1891, s. 393–394.
  7. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v13.2). [dostęp 2024-02-16]. (ang.).
  8. Eclectus Parrot. Birds in Backyards. [dostęp 2020-09-28].
  9. Eclectus roratus, [w:] Species+ [online], UNEP-WCMC, CITES Secretariat [dostęp 2024-02-16] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]