Basia (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: Basia (piosenkarka).
Basia
Ба́ся
Kontynent Europa
Państwo  Białoruś
Lokalizacja Flag of Mahilyow Voblast.svg obwód mohylewski
Rzeka
Długość 104 km
Powierzchnia zlewni 955 km²
Średni przepływ 6,3 m³/s u ujścia
Źródło
Miejsce koło wsi Ancipienki
Współrzędne 54°25′59,9″N 30°43′49,1″E/54,433300 30,730300
Ujście
Recypient Pronia
Miejsce koło miasta Czausy
Współrzędne 53°46′00″N 31°00′40″E/53,766667 31,011111
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
źródło
źródło
ujście
ujście

Basia (biał. i ros. Ба́ся) – rzeka w obwodzie mohylewskim na Białorusi, prawy dopływ Proni w dorzeczu Dniepru. Długość - 104 km, powierzchnia zlewni - 955 km², średni przepływ u ujścia - 6,3 m³/s, spadek - 70,7 m, średnie nachylenie - 0,68‰. Źródła w zachodniej części Wyżyny Smoleńskiej, na południowym skraju wsi Ancipienki rejonu dubrowieńskiego. Płynie na południe przez Równinę Orszańsko-Mohylewską, przez rejony horecki, drybiński, szkłowski i czauski, po czym uchodzi do Proni koło miasta Czausy.

Dolina rzeki skrzynkowa o szerokości 300-500 m. Obszar zalewowy o szerokości 150-300 m po obu stronach rzeki, poprzecinany starorzeczami i dolinami dopływów. Koryto umiarkowanie kręte i słabo rozgałęzione, w górnym biegu, na odcinku 18 km skanalizowane, na wydzielonych odcinkach oczyszczane. Jego szerokość w środkowym i dolnym biegu wynosi 10-15 m. Brzegi strome. W zlewisku rzeki znajduje się 295 km otwartej sieci melioracyjnej[1][2].

8 października 1660 roku, w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654-1667, miała miejsce bitwa nad Basią pomiędzy wojskami Rzeczypospolitej i Rosji.

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

Istnieje kilka wersji pochodzenia nazwy rzeki[3]:

  1. Od "wa" i "sosz" (lub "sou") - ciek wodny lub rzeka wypływająca z bagna ("sou" - bagno)
  2. Od słowa "bagno" w językach bałtyckich
  3. Od "wa" i "sin" – rzeka ze strumieniami, rzeka, która bierze swój początek ze strumienia/strumieni

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

W dorzeczu Basi znajduje się 39 niewielkich dopływów o ogólnej długości 96 km. Prawe: Auczosa, Limna, Ruza Lewe: Gołubina, Kasinka, Pawna, Czarnica

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. река Бася (biał.). Белорусский Посейдон. [dostęp 2010-01-16].
  2. N. A. Dziśko i in.: Блакітная кніга Беларусі: Энцыкл.. Mińsk: BiełEN, 1994. (biał.)
  3. Гідранімія Магілёўшчыны. W: T. M. Szarucha: Магілёўскі мерадыян: Нататкі магілёўскага аддзела беларускага геаграфічнага таварыства wydanie = 2. T. 1. Mohylew: 2001, s. 86-100. (biał.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Basia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  • I. P. Szamiakin i in.: Природа Белоруссии: Попул. энцикл.. Mińsk: BiełSE, 1986, s. 599, 40 s. ilustr.. (ros.)
  • Государственный водный кадастр: Водные ресурсы, их использование и качество вод (за 2004 год). Mińsk: Ministerstwo Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska Republiki Białorusi, 2005, s. 135. (ros.)
  • Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. T. 5: Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Cz. 1-2. L.: 1971. (ros.)