Basia (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Basia
Ба́ся
Kontynent

Europa

Państwo

 Białoruś

Lokalizacja

obwód mohylewski

Rzeka
Długość 104 km
Powierzchnia zlewni

955 km²

Średni przepływ

6,3 m³/s u ujścia

Źródło
Miejsce koło wsi Ancipienki
Współrzędne

54°25′59,9″N 30°43′49,1″E/54,433300 30,730300

Ujście
Recypient

Pronia

Miejsce koło miasta Czausy
Współrzędne

53°46′00″N 31°00′40″E/53,766667 31,011111

Szlak
RiverIcon-Spring.svg 104 koło wsi Ancipienki
RiverIcon-delta.svg 0
koło miasta Czausy
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po prawej znajduje się punkt z opisem „ujście”

Basia (biał. i ros. Ба́ся) – rzeka w obwodzie mohylewskim na Białorusi, prawy dopływ Proni w dorzeczu Dniepru. Długość - 104 km, powierzchnia zlewni - 955 km², średni przepływ u ujścia - 6,3 m³/s, spadek - 70,7 m, średnie nachylenie - 0,68‰. Źródła w zachodniej części Wyżyny Smoleńskiej, na południowym skraju wsi Ancipienki rejonu dubrowieńskiego. Płynie na południe przez Równinę Orszańsko-Mohylewską, przez rejony horecki, drybiński, szkłowski i czauski, po czym uchodzi do Proni koło miasta Czausy.

Dolina rzeki skrzynkowa o szerokości 300-500 m. Obszar zalewowy o szerokości 150-300 m po obu stronach rzeki, poprzecinany starorzeczami i dolinami dopływów. Koryto umiarkowanie kręte i słabo rozgałęzione, w górnym biegu, na odcinku 18 km skanalizowane, na wydzielonych odcinkach oczyszczane. Jego szerokość w środkowym i dolnym biegu wynosi 10-15 m. Brzegi strome. W zlewisku rzeki znajduje się 295 km otwartej sieci melioracyjnej[1][2].

8 października 1660 roku, w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654-1667, miała miejsce bitwa nad Basią pomiędzy wojskami Rzeczypospolitej i Rosji.

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

Istnieje kilka wersji pochodzenia nazwy rzeki[3]:

  1. Od "wa" i "sosz" (lub "sou") - ciek wodny lub rzeka wypływająca z bagna ("sou" - bagno)
  2. Od słowa "bagno" w językach bałtyckich
  3. Od "wa" i "sin" – rzeka ze strumieniami, rzeka, która bierze swój początek ze strumienia/strumieni

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

W dorzeczu Basi znajduje się 39 niewielkich dopływów o ogólnej długości 96 km. Prawe: Auczosa, Limna, Ruza Lewe: Gołubina, Kasinka, Pawna, Czarnica

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. река Бася. Белорусский Посейдон. [dostęp 2010-01-16]. (biał.).
  2. N. A. Dziśko i in.: Блакітная кніга Беларусі: Энцыкл.. Mińsk: BiełEN, 1994. (biał.).
  3. Гідранімія Магілёўшчыны. W: T. M. Szarucha: Магілёўскі мерадыян: Нататкі магілёўскага аддзела беларускага геаграфічнага таварыства wydanie = 2. T. 1. Mohylew: 2001, s. 86-100. (biał.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]