Baszta Biała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Biała Baszta – skała.
Baszta Biała
Obiekt zabytkowy nr rej. 418 z 30 października 1971
Ilustracja
Strona wewnętrzna, zamurowana
Państwo  Polska
Miejscowość POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
Typ budynku baszta
Styl architektoniczny gotyk
Wysokość całkowita 13[1] m
Kondygnacje 4[1]
Rozpoczęcie budowy 1460
Ukończenie budowy 1461
Zniszczono II wojna światowa
Odbudowano 1948, po 1981
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Baszta Biała
Baszta Biała
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Baszta Biała
Baszta Biała
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Baszta Biała
Baszta Biała
Ziemia54°20′34″N 18°38′47″E/54,342778 18,646389

Baszta Biała, zwana też Białą Wieżą (niem. Weißer Turm[1]) – zabytkowa[2], średniowieczna baszta w Gdańsku, znajdująca się w Śródmieściu na osiedlu Stare Przedmieście. Sąsiednią basztą jest Baszta pod Zrębem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Strona zewnętrzna

Sąsiednie Stare Przedmieście zostało przyznane przez Krzyżaków Głównemu Miastu najprawdopodobniej około 1342 roku[3], a w drugiej połowie XV wieku uzyskało mury obronne[4]. Wojna trzynastoletnia (1454–1466) uświadomiła gdańszczanom konieczność otoczenia fortyfikacjami także Starego Przedmieścia[5]. W latach 1463-1490 powstał długi na ponad 1 km ciąg murów z dwoma bramami i co najmniej siedmioma basztami, z których zachowały się tylko Baszta Biała, Baszta Pod Zrębem[3] i fundamenty Baszty Nowej (odkopanej w maju 2018)[6].

Baszta została wybudowana w latach 1460-1461 z cegły, w formie okrągłej i nakryta dachem stożkowym. Basztę otynkowano i pomalowano na biało, stąd wzięła się jej nazwa. Początkowo służyła jako część fortyfikacji miasta Gdańska. Po wybudowaniu zewnętrznych fortyfikacji nowożytnych (początek XVII wieku) przestała pełnić funkcje obronne[1] i w 1670 roku została zamieniona na magazyn prochowy.

Większość fortyfikacji otaczających Gdańsk została rozebrana pod koniec XIX wieku[6]. Baszta została w znacznym stopniu uszkodzona podczas II wojny światowej (zniszczony dach i część murów, wypalone wnętrze). W 1948 roku nastąpiła odbudowa. Podczas remontu w latach 80. XX w. odkryto na jej wewnętrznych ścianach nowożytne malowidła ścienne. Została wykupiona od miasta w roku 1981 i odrestaurowana przez klub wysokogórski, który obecnie mieści tam swoją siedzibę[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e BASZTA BIAŁA w Gedanopedii
  2. Rejestr zabytków nieruchomych. kobidz.pl.
  3. a b STARE PRZEDMIEŚCIE. gedanopedia.pl.
  4. MURY OBRONNE. gedanopedia.pl.
  5. Tego na pewno nie wiecie. Od Baszty Nowej do Bastionu Wiebego. trojmiasto.wyborcza.pl, 13 maja 2018. [dostęp 14 maja 2018].
  6. a b Odkopano fundamenty Baszty Nowej w Gdańsku. historia.trojmiasto.pl, 21 maja 2018. [dostęp 23 maja 2018].