Baszta Koci Łeb w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Baszta Koci Łeb w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/399 z 16 lutego 1979
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres ul. Podmurna 74
Typ budynku baszta/basteja
Styl architektoniczny gotyk (część dolna) neogotyk (część górna)
Kondygnacje 3
Ukończenie budowy XIII wiek
Ważniejsze przebudowy ok. 1500, ok. 1900
Zniszczono 1703
Odbudowano XVIII wiek
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Koci Łeb
Koci Łeb
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Koci Łeb
Koci Łeb
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koci Łeb
Koci Łeb
Ziemia53°00′44,37″N 18°36′15,80″E/53,012325 18,604389

Baszta Koci Łeb w Toruniu – jedna z dziewięciu zachowanych do dziś baszt obronnych w ciągu murów miejskich w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Baszta znajduje się w północnej części Zespołu Staromiejskiego, przy ul. Podmurnej 74, na północ od Baszty 56.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowla nazywana dziś Kocim Łbem znajduje się przy obecnej ulicy Podmurnej, za czasów prusko-niemieckich zwanej Mauerstrasse. Pierwszą basztę w północno-wschodnim narożniku murów Starego Miasta wybudowano najprawdopodobniej równocześnie z powstającymi w XIII wieku fortyfikacjami. Nie ma zgody co do tego, czy pierwotna budowla została wzniesiona na planie prostokąta[1], tak jak większość baszt średniowiecznych, czy też wielokąta[2]. Jednak bez większych wątpliwości można stwierdzić, że około roku 1500[1] Koci Łeb, podobnie jak jego odpowiednik na drugim końcu północnego fragmentu murów – Koci Ogon, został przebudowany. Przebudowa ta polegała na zmianie gotyckiej baszty w niską, postawioną na planie okręgu basteję. Budowlę dostosowano do standardów powszechnej już wówczas broni palnej, to jest wyposażono w stanowiska artyleryjskie. Dzięki temu rozwiązaniu zespół: Barbakan Starotoruński – basteja Koci Ogon – barbakan Koci Brzuch – basteja Koci Łeb kontrolował obszar od Wisły po zachodnią część murów Nowego Miasta[1]. Dodatkowo, dla wzmocnienia konstrukcji, basztę wysypano wewnątrz ziemią, dzięki czemu była odporniejsza na ostrzał.

O nieprzeciętnej roli Kociego Łba mogą świadczyć okoliczności jego zniszczenia. Dowodzeni przez Karola XII Szwedzi, którzy zdobyli Toruń po oblężeniu w 1703 roku postanowili jak najbardziej osłabić militarną pozycję miasta. By zrealizować ten cel wysadzili oba barbakany - Starotoruński i Chełmiński, oraz dwie narożne basteje - Koci Łeb i Koci Ogon wraz z fragmentem murów. Koci Łeb został odbudowany z gotyckich cegieł jeszcze w XVIII wieku[1]. Prawdopodobnie w roku 1900 basztę nadbudowano w stylu neogotyckim o dodatkowe, trzecie piętro zwieńczone blankami. Do dziś w podziemiach baszty zachowały się średniowieczne lochy.

Do niedawna w budynku mieścił się Instytut Języka Polskiego Wydziału Filologicznego UMK, obecnie znajduje się tu Wydział Sportu i Turystyki Urzędu Miasta Torunia.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa baszty pochodzi od kota, który został bohaterem miejskiej legendy[3]. Głosi ona, że podczas oblężenia szwedzkiego w 1629 roku kot ów zaalarmował obrońców pod dowództwem Gerarda Denhoffa, dzięki czemu odparli oni atak nieprzyjaciela.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Baszty. Koci Łeb. Toruński Serwis Turystyczny, 23 lipca 2008. [dostęp 22 listopada 2009].
  2. Eugeniusz Gąsiorowski: Średniowieczne obwarowania Torunia. Toruń: Towarzystwo Miłośników Torunia, 2007, s. 22. ISBN 978-83-900852-6-5.
  3. O kocie, który bronił bram miasta. torun.turystyka.pl.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]