Batalion Czata 49

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Żołnierze z Batalionu „Czata 49” wyciągają z zasobników zrzutowe granatniki przeciwpancerne PIAT. Trzeci od lewej stoi kpr. pchor. Andrzej Maringe „Andrzej", w środku siedzi kpr. pchor. Stanisław Potworowski „Potwór”
Grupa żołnierzy z Batalionu „Czata 49” na ulicy Franciszkańskiej ze zdobycznym motocyklem. Na tylnym siedzeniu siedzi łączniczka Anna Wyganowska „Ewa” i przekazuje rozkaz strzelcowi „Kropka”
Żołnierze Batalionu „Czata 49" po kilkugodzinnym przejściu kanałami z placu Krasińskich do ulicy Wareckiej na Śródmieście, nad ranem 2 IX 1944. Ze zdobycznym MG 42 stoi kpr. Antoni Kłopocki „Dąbek”
Kamień pamiątkowy poświęcony batalionowi „Czata 49” przy ulicy Słomińskiego, w pobliżu wejścia na stację metra Dworzec Gdański

Batalion Czata 49, Czatabatalion Armii Krajowej, należący do zgrupowania „Radosław”.

W 1942 r. powstała Centrala Zaopatrzenia Terenu (CZT), z kryptonimem liczbowym KG AK: 49. Miała ona na celu zaopatrywanie Kedywów Okręgów AK, m.in. na Kresach. Pierwszym dowódcą CZT był mjr/ppłk cc. Henryk Krajewski „Trzaska”, a od maja 1944 – mjr cc. Tadeusz Runge ps. Witold. Zastępcą dowódcy tego batalionu był Zygmunt Milewicz.

Batalion Czata 49 utworzono z personelu CZT, IV Oddziału KG AK, żołnierzy 27. Wołyńskiej DP AK, oraz Cichociemnych oczekujących w stolicy na przydziały.

Powstanie warszawskie[edytuj | edytuj kod]

W powstaniu warszawskim w 1944 roku batalion przeprowadził koncentrację swoich sił w rejonie ulicy Mareckiego, przedwojennego boiska Skry i na terenie Cmentarza ewangelickiego.

Wola i Muranów[edytuj | edytuj kod]

Batalion 5 sierpnia przeprowadził nieudany atak w rejonie ulicy Płockiej. Następnie walczył w rejonie Karolkowej i Żytniej. 11 sierpnia przeszedł w rejon ruin Muranowa.

Stare Miasto[edytuj | edytuj kod]

W dniu 17 sierpnia batalion wycofał się na Stare Miasto w rejon ulicy Franciszkańskiej i Mławskiej[1]. Następnie walczył w obronie szpitala św. Jana Bożego, w nieudanym ataku na Dworzec Gdański i w obronie PWPW[1]. W celu umożliwienia przebicia się do Śródmieścia innym oddziałom pod dowództwem Zbigniewa Ścibora-Rylskiego ps. „Motyl” 120 żołnierzy batalionu przeszło kanałami z Placu Krasińskich i wzięło udział w nieudanym ataku na plac Bankowy, spod którego następnie powstańcy przeszli do Śródmieścia[2].

Solec (Powiśle)[edytuj | edytuj kod]

Batalion następnie walczył na Solcu (tzw. Powiślu czerniakowskim) broniąc ulicy Rozbrat i Górnośląskiej, a od 13 września linii obronnej wzdłuż ulicy Zagórnej i Czerniakowskiej. Z Solca resztki batalionu ewakuowały się kanałami na Mokotów.

Mokotów[edytuj | edytuj kod]

Potem część batalionu po przejściu kanałami krótko walczyła na Mokotowie w rejonie Królikarni, skąd 26 września przeszła kanałami do Śródmieścia[1].

W czasie powstania warszawskiego przez szeregi batalionu przeszło około 400 osób, z których zginęło 179 powstańców w tym 20 oficerów[2]. W jego składzie znajdowali się żołnierze 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty i Cichociemni. W batalionie Czata 49 walczyli między innymi: Jan Bienias, Cezary Nowodworski i Romuald Śreniawa Szypiowski.

Skład[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • U zbiegu ulic Słomińskiego i A. Dawidowskiego znajduje się skwer Batalionu AK „Czata 49” z kamieniem pamiątkowym.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Batalion AK „Czata 49” - Histmag.org, histmag.org [dostęp 2019-08-01].
  2. a b CZATA 49, info-pc.home.pl [dostęp 2019-08-01] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bartosz Nowożycki, Batalion Armii Krajowej Czata 49 w Powstaniu Warszawskim, Wydawnictwo Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7399-304-4
  • Bartosz Nowożycki, Czata 49 Relacje i wspomnienia żołnierzy batalionu Armii Krajowej w zasobie Archiwum Akt Nowych, 2011, ISBN 978-83-933-2041-7

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]