Batalion Mostowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Batalion Mostowy
Ilustracja
Odznaka Batalionu Mostowego
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 28 czerwca 1919
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca nie posiadał
Patron nie posiadał
Tradycje
Święto 5 sierpnia
Kontynuacja 1 Pułk Drogowo-Mostowy
Dowódcy
Ostatni ppłk Teodor Leon Zaniewski
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
Organizacja
Dyslokacja Sandomierz, Kazuń
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk saperzy
Podległość 1 Brygada Saperów
3 Brygada Saperów

Batalion Mostowypododdział saperów Wojska Polskiego II RP.

Historia batalionu[edytuj | edytuj kod]

Batalion Mostowy został sformowany 28 czerwca 1919 roku w Sandomierzu. 1 sierpnia 1919 roku jednostka została dyslokowana do Modlina. Poszczególne podpoddziały batalionu wzięły udział w wojnie z bolszewikami.

Od 1922 roku batalion stacjonował w Kazuniu, w Forcie VII Twierdzy Modlin, natomiast kompania żeglugi była zakwaterowana na terenie Stoczni Marynarki Wojennej w Modlinie. Magazyny mobilizacyjne mieściły się w Spichlerzu. Do 1929 roku był jednostką samodzielną. W latach 1929-1934 wchodził w skład 1 Brygady Saperów, a od 1934 roku – 3 Brygady Saperów. Początkowo składał się z dowództwa i pięciu kompanii: trzech kompanii saperów, jednej szkolnej i jednej przepraw rzecznych.

W 1936 roku jego organizacja uległa unowocześnieniu – w jego składzie znalazły się dodatkowo park saperski i pluton gospodarczy, a z dwóch kompanii saperów sformowano zmotoryzowaną kompanię mostową i zmotoryzowaną kolumnę pontonową. Jego stan liczebny wynosił 739 żołnierzy, w tym 40 oficerów, 105 podoficerów i 594 szeregowców. Większość pododdziałów była zakwaterowana na terenie koszar w Kazuniu, natomiast kompania przepraw rzecznych stacjonowała na terenie stoczni Modlin (w widłach Wisły i Narwi). W 1936 roku wybudowano nowoczesne warsztaty, które zapewniały naprawę, montaż, a nawet produkcję nowego sprzętu na użytek Batalionu. Pomimo tego saperzy przez cały okres istnienia jednostki mieli problemy z brakiem nowoczesnego sprzętu i wykwalifikowanej kadry dowódczej.

Żołnierze batalionu wielokrotnie pomagali ludności cywilnej w różnych sytuacjach, biorąc udział w wielu akcjach przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, czy stawiając nowe mosty i przeprawy przez rzeki.

Batalion nie brał udziału w wojnie obronnej 1939, ulegając rozformowaniu. Z jego kadry i żołnierzy zmobilizowano: sześć kompanii mostów ciężkich, cztery plutony przepraw rzecznych i cztery ciężkie kolumny pontonowe, przydzielając je do poszczególnych związków operacyjnych.

19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych ustalił i zatwierdził dzień 5 sierpnia jako datę święta batalionowego[1].

Obecnie tradycje Batalionu Mostowego kultywuje 1 Pułk Drogowo-Mostowy, stacjonujący także w Kazuniu.

Organizacja i obsada personalna batalionu w sierpniu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia organizacja pokojowa i obsada personalna batalionu.

Dowództwo batalionu

  • dowódca batalionu – ppłk Teodor Leon Zaniewski
  • I zastępca dowódcy batalionu – mjr Józef Hempel
  • adiutant – por. Jerzy Leon Łozina-Łoziński
  • p.o. oficera sztabowego ds. wyszkolenia – por. Tomasz Jan Wierzejski
  • lekarz medycyny – por. lek. Markowski Stanisław Marian
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Marian Rzewuski
  • oficer mobilizacyjny – por. Dorobek Stanisław
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – por. Borucki Jerzy Zdzisław
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Antoniewicz Zygmunt Stefan
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Reźniczek Artur Wincenty
  • dowódca kompanii gospodarczej – por. Kołkowski Jan Kazimierz
  • oficer żywnościowy – chor. Pażdzierski Piotr
  • komendant parku – mjr Irzykiewicz Józef
  • zastępca komendanta – por. Kaczyński Ignacy Paweł
  • oficer warsztatowy – por. Piotrowski Eugeniusz Erazm

kompania szkolna

  • dowódca kompanii szkolnej – kpt. Kawiński Jan I
  • dowódca plutonu – por. Jarecki Józef
  • dowódca plutonu – por. Łochowski Józef
  • dowódca plutonu - por. inż. Różycki Władysław Jerzy
  • dowódca plutonu - por. Szpilewicz Jan

1 kompania mostowa

  • dowódca 1 kompanii mostowej – por. Kłosowicz Zbigniew Walerian
  • dowódca plutonu – por. Stepanoff Wiesław Krzysztof
  • dowódca plutonu – por. Szonert Maciej Lech
  • dowódca plutonu - ppor. Jasieński Włodzimierz Marian
  • dowódca plutonu - ppor. rez. pdsc. Konarski Zygmunt Włodzimierz

2 kompania mostowa

  • dowódca 2 kompanii mostowej – kpt. Jeżewski Zygmunt Stanisław
  • dowódca plutonu – ppor. Fabrycki Romuald Holary
  • dowódca plutonu – ppor. rez. pdsc. Wiszniewski Edward

3 kompania mostowa

  • dowódca 3 kompanii mostowej – por. Śliwiński Edmund
  • dowódca plutonu – por. Sienkiewicz Waldemar
  • dowódca plutonu – ppor. Rodziewicz Stefan
  • dowódca plutonu – ppor. Zdanowicz Wiktor Julian
  • dowódca plutonu – ppor. rez. pdsc. Michalski Maksymilian

kompania przepraw rzecznych

  • dowódca kompanii przepraw rzecznych – kpt. Michał Prozwicki
  • dowódca plutonu – ppor. Lau Wacław Waldemar
  • dowódca plutonu – chor. Urban Leopold

Odkomenderowany

  • kpt. Janaszek Wacław Piotr

Oddelegowani na kurs

  • por. Jankiewicz Bogdan Ksawery
  • por. Piątkowski Alojzy[2]

Saperzy mostowi[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy batalionu:

  • ppłk Józef Zaniewski (od VI 1919[3])
  • mjr Józef Siłakowski (od VIII 1922)[4]
  • mjr/ ppłk Władysław Spałek (1927)
  • ppłk Jan Połubiński (od 31 V 1930)
  • mjr Czesław Hellmann (p.o. od 30 IV 1932)
  • mjr Jan Monkiewicz (od 30 VIII 1932)
  • mjr Leon Mecugof (od 10 XII 1935)
  • ppłk dypl. Leon Bianchi (od XI 1936)
  • mjr / ppłk Teodor Leon Zaniewski (8 VII 1938 - IX 1939)

Oficerowie:

Symbole batalionu[edytuj | edytuj kod]

Odznaka pamiątkowa batalionu
7 grudnia 1931 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej batalionu mostowego[6].

Odznakę o wymiarach 40x40 mm stanowi równoramienny krzyż. W centrum znajduje się tarcza w barwach czarno-czerwonych, na której widnieje litera M. Pomiędzy ramionami umieszczono ażurowe proporczyki. Dwuczęściowa - wykonana w srebrze, emaliowana, złocona. Nakładkę stanowi tarcza z proporczykami, mocowana czterema nitami, na rewersie numerowana. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[7].

Do końca lipca 1939 roku nadano łącznie 1477 odznak. Wśród wyróżnionych znaleźli się między innymi pułkownicy: Louis Faury i Leopold Górka oraz zaprzyjaźnione jednostki: batalion silnikowy, batalion elektrotechniczny, 1, 2 i 8 bataliony saperów[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  2. Rocznik Oficerski 1939
  3. Podpułkownik Józef Zaniewski z dniem 15 maja 1919 roku został przeniesiony z Batalionu Mostowego w Sandomierzu do I Batalionu Saperów. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 56 z 22 maja 1919 roku, poz. 1782.
  4. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 29 z 26 sierpnia 1922 s. 640
  5. Rocznik Oficerski 1923 s. 818
  6. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 34 z 7 grudnia 1931 roku, poz. 440.
  7. Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 367.
  8. Zarys historii wojennej Pułków Polskich w kampanii wrześniowej Batalion Mostowy, s. 43.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Józef. Cutter: Saperzy II Rzeczypospolitej. Warszawa [etc.]: Pat, 2005. ISBN 83-921881-3-6.
  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
  • Zdzisław. Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945 : Wojsko Polskie 1918-1939, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 978-83-204-3299-2.
  • Spis byłych oddziałów wojskowych WP, Przegląd Historyczno-Wojskowy, Warszawa 2000, Nr 2 (183), s. 105-108.
  • Piotr Zarzycki, Batalion Mostowy. Zarys historii wojennej Pułków Polskich w kampanii wrześniowej, Pruszków 1996.