Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy
Basilica di Santa Croce in Gerusalemme
Kościół tytularny
Ilustracja
Fasada bazyliki
Państwo  Włochy
Miejscowość Rzym
Piazza di Santa Croce in Gerusalemme 12
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Świętego Krzyża z Jerozolimy
Bazylika mniejsza od
Wezwanie Świętego Krzyża
Wspomnienie liturgiczne 14 września
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie * kawałki krzyża Chrystusa
* Titulus Crucis
* palec św. Tomasza
* ramię belki Dobrego Łotra
* kopia całunu Turyńskiego
Położenie na mapie Rzymu
Mapa lokalizacyjna Rzymu
Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy
Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy
Położenie na mapie Lacjum
Mapa lokalizacyjna Lacjum
Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy
Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy
Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy
Ziemia41°53′17,5″N 12°30′57,4″E/41,888194 12,515944
Strona internetowa

Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy (wł. Basilica di Santa Croce in Gerusalemme) – kościół tytularny w Rzymie, na wzgórzu laterańskim.

Świątynia ta jest kościołem parafialnym oraz kościołem tytularnym, mającym również rangę bazyliki mniejszej[1]. Jest też kościołem stacyjnym z czwartej niedzieli Wielkiego Postu oraz Wielkiego Piątku[2].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Kościół znajduje się w XV. Rione RzymuEsquilino przy Piazza di Santa Croce in Gerusalemme 12[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bazylika św. Krzyża z Jerozolimy zbudowana została w połowie IV wieku w murach Palatium Sessorianum, należącego najpierw do cesarza Heliogabala, a później do Konstantyna Wielkiego i jego matki św. Heleny.

  • 337–344 – powstanie kościoła. W celu jego stworzenia przebudowano część pałacu cesarskiego (jest to tzw. kościół pałacowy). Został ufundowany przez św. Helenę, matkę cesarza Konstantyna I dla relikwii, które przywiozła ona z Ziemi Świętej[2].
  • 1144-1145 – renowacja kościoła za pontyfikatu papieża Lucjusza II, który powierzył go kanonikom regularnym z kongregacji San Frediano.
  • 1740-1758 – przebudowa w stylu barokowym za pontyfikatu Benedykta XIV.

Architektura i sztuka[edytuj | edytuj kod]

Za fasadą zewnętrzną znajduje się eliptyczne atrium z lat 1741-1744, a dopiero za nim jest właściwa fasada bazyliki[2]. Fasada zewnętrza w części środkowej ma wygięcie dopasowane do kształtu atrium[2]. W górnej części znajdują się posągi czterech Ewangelistów, św. Heleny i Konstantyna[2].

Dzwonnica kościoła ma trzy kondygnacje[2]. W niektórych miejscach kościoła można zobaczyć oryginalny rzymski mur (zwłaszcza lewa ściana nawy)[2].

Wnętrze bazyliki
Ołtarz główny


Sufit bazyliki jest wykonany z drewna i ozdobiony obrazem przedstawiającym Maryję prezentującą św. Helenę i Konstantyna Trójcy Świętej, jest to dzieło Corrado Giaquinto z 1744 roku[2]. W apsydzie znajduje się XV-wieczny fresk przedstawiający historię odzyskania Prawdziwego Krzyża, powyżej znajduje się przedstawienie Chrystusa w chwale[2].

Sufit bazyliki z obrazem Corrado Giaquinto "NMP przedstawia św. Helenę i Konstantyna Trójcy Świętej" z 1744 r.
Apsyda


Po utworzeniu świątyni najważniejszą jej częścią była kaplica św. Heleny, w której przechowywano relikwie przywiezione z Ziemi Świętej (w 1930 roku przeniesiono je do innej kaplicy)[2]. Posąg św. Heleny w kaplicy jest starożytną kopią Junony Sospita; został on odkryty w Ostii i zaadaptowany przez zastąpienie głowy i rąk oraz dodanie krzyża[2]. Rubens w 1602 roku namalował trzy płótna do ołtarza w kaplicy, lecz w 1724 roku stwierdzono, że są one uszkodzone przez wilgoć i zostały sprzedane (dwa z nich obecnie znajdują się w Grasse we Francji, trzecie zaginęło)[2].

Rzeźba św. Heleny w jej kaplicy
Kaplica relikwii zbudowana w 1930 roku przez architekta Florestano di Fausto
Pieta


Relikwie[edytuj | edytuj kod]

W bazylice przechowywane są relikwie przywiezione z Jerozolimy przez św. Helenę, matkę cesarza Konstantyna I. Najcenniejszymi relikwiami są:

Są tam również: palec św. Tomasza, ramię belki Dobrego Łotra, kopia całunu Turyńskiego.

W Bazylice jest również grób Sługi Bożej Antonietty Meo, Włoszki, która pisała listy do Jezusa i wychowała się niedaleko kościoła.

Kardynałowie prezbiterzy[edytuj | edytuj kod]

Bazylika Świętego Krzyża w Jerozolimie jest jednym z kościołów tytularnych Rzymu, nadawanych kardynałom prezbiterom (Titulus Sanctae Crucis in Hierusalem)[3].


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sari Gilbert, Michael Brouse: Przewodnik National Geographic - Rzym. G+J RBA Sp. z o.o.& Co. Spółka Komandytowa, 2002, s. 181. ISBN 83-88132-81-4.
  • Przewodniki Wiedzy i Życia - Rzym. Hachette Livre Polska Sp. z o.o., 2006, s. 82. ISBN 83-7184-448-4.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Parrocchia Santa Croce in Gerusalemme w serwisie Diocesi di Roma (wł.). [dostęp 2018-11-03].
  2. a b c d e f g h i j k l Santa Croce in Gerusalemme na Churches of Rome (ang.). [dostęp 2018-11-03].
  3. Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2018-11-03]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]