Bazylika św. Klemensa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bazylika św. Klemensa
Basilica di San Clemente al Laterano
Kościół tytularny
Ilustracja
Fasada bazyliki z atrium
Państwo  Włochy
Miejscowość Rzym
Via di San Giovanni in Laterano
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Santa Maria in Domnica alla Navicella[1]
Bazylika mniejsza od
Wezwanie św. Klemensa
Wspomnienie liturgiczne 23 listopada
Położenie na mapie Rzymu
Mapa lokalizacyjna Rzymu
Bazylika św. Klemensa
Bazylika św. Klemensa
Położenie na mapie Lacjum
Mapa lokalizacyjna Lacjum
Bazylika św. Klemensa
Bazylika św. Klemensa
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Bazylika św. Klemensa
Bazylika św. Klemensa
Ziemia41°53′22″N 12°29′51″E/41,889444 12,497500
Strona internetowa

Bazylika św. Klemensa (wł. Basilica di San Clemente al Laterano) – rzymskokatolicki kościół tytularny w Rzymie.

Świątynia ta jest kościołem rektoralnym parafii Santa Maria in Domnica alla Navicella oraz kościołem tytularnym, mającym również rangę bazyliki mniejszej[1]. Jest też kościołem stacyjnym z drugiego poniedziałku Wielkiego Postu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Kościół znajduje się w I. Rione RzymuMonti. Wejście do bazyliki otwarte dla zwiedzających znajduje się przy Via di San Giovanni in Laterano, natomiast główne wejście jest od strony Piazza di S. Clemente[2][3].

Wzniesiona w IV wieku dla uczczenia męczeńskiej śmierci św. Klemensa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy kościół powstał na miejscu domu rzymskiego konsula Flawiusz Klemensa, który był jednym z pierwszych rzymskich dostojników który przeszedł na wiarę chrześcijańską. Pod koniec IV wieku został rozbudowany wchłaniając okoliczne budynki. Została zniszczona w 1084 podczas najazdu Normanów pod dowództwem Roberta Guiscarda. Odbudowana przez papieża Paschalisa II.

W 1403 roku papież powierzył opiekę nad kościołem ambrozjanom, którzy zajmowali się nim aż do likwidacji ich zgromadzenia w 1643 roku, ich miejsce zajęli w 1645 r. dominikanie[3].

Gruntowna renowacja bazyliki miała miejsce w latach 1713-1719 wg projektu Carlo Stefano Fontany, wtedy też powstała barokowa fasada[2].

Architektura i sztuka[edytuj | edytuj kod]

Przed bazyliką znajduje się atrium otoczone antycznymi kolumnami wykonanymi z kamienia pochodzącego z Egiptu[3].

Wejście do bazyliki od strony Via di San Giovanni in Laterano


Wnętrze bazyliki jest trójnawowe[2]. Posadzka autorstwa Cosmatich powchodzi z XII wieku[2]. Strop nawy głównej zdobi fresk Apoteoza św. Klemensa Giuseppe Chiari z 1714-1719 r.[2] W części środkowej nawy głównej znajduje się schola cantorum (ścianka oddzielająca część dla duchownych i zakonników od części dla świeckich) z VI wieku, pochodząca z wcześniejszego kościoła[3].

W prezbiterium znajduje się cyborium zdobione cosmatesca z XII wieku, za nim stoi tron biskupi pochodzący ze starej bazyliki[3].

W górnej części apsydy znajduje się romańska mozaika Tryumf krzyża, w jej centrum umieszczono krzyż z 12 gołębiami symbolizującymi Apostołów, po jego bokach stoją Maryja i św. Jan[2]. Na pasie poniżej umieszczono Baranka z owcami symbolizującymi Chrystusa i Apostołów, jeszcze niżej można zobaczyć postacie Jezusa, Maryi i Apostołów z XIV wieku[2].

Wnętrze bazyliki, na pierwszym planie schola cantorum
Kopuła absydy z mozaiką (1100-1125) przedstawiającą Drzewo Życia wyrastające z krzyża[4]
Apoteoza św. Klemensa, Giuseppe Chiari (1714-1719)
Kaplica św. Katarzyny, dekorowana przez Masolino


Pozostałości bazyliki z IV wieku[edytuj | edytuj kod]

Poniżej poziomu obecnej bazyliki można zwiedzać pozostałości bazyliki z IV wieku[2]. Składa się ona również z nawy głównej i dwóch naw bocznych[2]. Na ścianie nawy głównej znajduje się fresk Legenda Syzyniusza, na którym znajduje się jeden z najstarszych napisów w lokalnym języku rzymskim romanesco[2][3]. Na końcu lewej nawy mieszczą się pozostałości grobu apostoła Słowian św. Cyryla, jego relikwie papież Paweł VI oddał Cerkwi w 1974 r[2].

Bazylika z IV wieku pod obecną bazyliką św. Klemensa
Fresk Legenda Syzyniusza
Grobowiec św. Cyryla


Pod bazyliką z IV wieku można zobaczyć pozostałości rzymskich budowli z czasów cesarstwa oraz mitreum z III wieku[2].

Mitreum w podziemiach bazyliki
Starożytna zabudowa w podziemiach bazyliki


Kardynałowie prezbiterzy[edytuj | edytuj kod]

Bazylika św. Klemensa jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-prezbiterom (Titulus Sancti Clementis)[5].


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Chiesa rettoria san Clemente al Laterano w serwisie Diocesi di Roma (wł.). [dostęp 2018-11-02].
  2. a b c d e f g h i j k l Lateran – perła chrześcijaństwa na Zagubieni w Rzymie. [dostęp 2018-11-02].
  3. a b c d e f San Clemente na Churches of Rome (ang.). [dostęp 2018-11-02].
  4. Ilia Rodov: The Torah Ark in Renaissance Poland: A Jewish Revival of Classical Antiquity. Lejda: BRILL, 2013, s. 110, seria: Jewish and Christian Perspectives Series. ISBN 978-90-04-24440-5.
  5. Bazylika św. Klemensa w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2018-11-02

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]