Bazylika katedralna Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzu
Distinctive emblem for cultural property.svg A.720/1-3 z dnia 10.01.1966, 28.02.1977 i 21.05.1999[1]
(zespół katedralny)
bazylika mniejsza, katedra
Ilustracja
Katedra w Sandomierzu od strony Zamku
Państwo  Polska
Miejscowość Sandomierz
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja sandomierska
Wezwanie Narodzenia NMP
Położenie na mapie Sandomierza
Mapa lokalizacyjna Sandomierza
Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzu
Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzu
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzu
Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzu
Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzu
Ziemia50°40′36,5″N 21°44′57,0″E/50,676806 21,749167
Strona internetowa

Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Sandomierzukościół gotycki wzniesiony ok. 1360, rozbudowany w poł. XV w. Barokowa fasada świątyni pochodzi z 1670. W latach 17081776 nastąpiła barokizacja wnętrza. Pod koniec XIX w. katedrę odnowiono według wytycznych ks. Józefa Karsznickiego (m.in. okładzina elewacji z cegły). Katedra od 1818, bazylika mniejsza od 1960.

Wyposażenie wnętrza późnobarokowe i rokokowe (ołtarz główny późnobarokowy z czarnego inkrustowanego marmuru, ołtarze boczne rokokowe rzeźbił M. Polejowski). Polichromie w prezbiterium i na ścianach, w stylu bizantyjsko-ruskim z 1. poł. XV w., odkrywane stopniowo i odnawiane w latach 18871934, na sklepieniu przez J. Makarewicza 1933, w nawach J. Bukowskiego 19351939. Ściany naw bocznych obudowane są boazerią z obrazami 17081737, malowanymi przez Karola de Prevot, przedstawiającymi m.in. rzeź ludności Sandomierza przez Tatarów oraz mord rytualny. W katedrze znajdują się liczne nagrobki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pochowani w katedrze[edytuj | edytuj kod]

Pomnik historii[edytuj | edytuj kod]

Logo „Pomnik Historii”

22 listopada 2017 r. decyzją Prezydenta RP Andrzeja Dudy na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Glińskiego, po uzyskaniu opinii Rady Ochrony Zabytków, wpisano sandomierski historyczny zespół architektoniczno-krajobrazowy na listę pomników historii, przyznawany zabytkom nieruchomym o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej, utrwalonym w powszechnej świadomości i mającym duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski[2]. Obszar tego pomnika obejmuje zabytki sandomierskiej starówki, w tym między innymi bazylikę katedralną, sandomierskie kościoły pw. Nawrócenia świętego Pawła, pw. św. Jakuba, pw. św. Michała, pw. św. Józefa, pw. Ducha Świętego, Dom Długosza, średniowieczny układ urbanistyczny miasta, Brama Opatowska, ratusz, Collegium Gostomianum, Wąwóz Królowej Jadwigi i Wąwóz Piszczele[3][4].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 grudnia 2017; 7 miesięcy temu. [dostęp 22.05.2010].
  2. Nowe Pomniki Historii. prezydent.pl, 22 listopada 2017. [dostęp 2017-11-24].
  3. ks. Tomasz Lis: Sandomierskie zabytki pomnikiem historii. Gość Niedzielny, 23 listopada 2017. [dostęp 2017-11-24].
  4. NID: Nota prasowa: „Sandomierz – historyczny zespół architektoniczno-krajobrazowy”. prezydent.pl, 22 listopada 2017. [dostęp 2017-11-24].

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]