Befsztyk tatarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tatar-1.jpg

Befsztyk tatarski lub tatar – potrawa (zazwyczaj jako przystawka) przyrządzana ze skrobanego, mielonego lub drobno siekanego mięsa[1][2] wołowego , oleju, soli i pieprzu oraz opcjonalnie żółtek jaj, cebuli,Maggi[3]. Nieobowiązkowymi dodatkami są grzyby marynowane, ogórki (kiszone lub konserwowe) lub sardynki w oleju. Mięso przeznaczone na befsztyk tatarski powinno być chude, miękkie i świeże – najlepiej nadaje się do tego udziec , szynka lub polędwica (ligawa)[4] . Tatara spożywa się na surowo, bez obróbki termicznej[5].

Według tradycji, nazwa potrawy pochodzi od jednego z plemion mongolskich tworzących "Złotą Ordę" Czingis Chana, która w XIII w. najechała ziemie Europy środkowo-wschodniej. Jej pozostałości, które osiadły na Półwyspie Krymskim, zwyczajowo zwano Tatarami[potrzebny przypis].

U schwytanych w czasie wojen Tatarów, na grzbietach koni, pod siodłem często znajdowano cienkie płaty surowego mięsa końskiego lub wołowego. "Ujeżdżone" pod siodłem mięso przesiąknięte końskim potem i roztarte na masę Tatarzy zeskrobywali z końskiego grzbietu. Zwykle tak "zamarynowane" mięso przygotowywali do pieczenia nad ogniem. W wyjątkowych sytuacjach, zwiadowcy tatarscy nie mogąc rozpalić ogniska, aby nie zostać wykrytym, spożywali mięso na surowo. Stąd w dawnej Polsce powstało przekonanie że, wszyscy Tatarzy jedzą surowe mięso[potrzebny przypis].

W kuchni polskiej danie to zadomowiło się zapewne w wyniku Potopu Szwedzkiego, podczas którego w formacjach wojsk polskich służyły oddziały tatarskie ofiarowane królowi Janowi Kazimierzowi przez chana krymskiego[potrzebny przypis].

We Francji w XIX wieku befsztyk tatarski przyrządzano z mięsa końskiego (tartare de cheval), które zwano w owym czasie wołowiną dla ubogich[6].

Ryzyko chorób[edytuj]

Mięso obecnie kupowane w sklepie (Polska i kraje zachodnie) jest co najmniej wyrywkowo badane po uboju, podobnie jak jaja, oraz dodatkowo sprawdzane w przypadku epidemii na danym obszarze[7][8]. Wprowadzono także leki przeciwpasożytnicze[9].

Przypisy

  1. Tatar z sarny (pol.). Provincja. [dostęp 2013-05-04].
  2. winiary.pl: Tatar wołowy (pol.). [dostęp 2016-10-11].
  3. kamilgotuje.pl: Tatar wołowy bez maggi (pol.). [dostęp 2014-06-25].
  4. Joanna Duszczyńska: Jak zrobić tatara – befsztyk tatarski? (pol.). 2013-01-27. [dostęp 2013-05-04].
  5. Dorota Kamińska: Tatar (pol.). Pozytywna Kuchnia, 2011-05-11. [dostęp 2013-05-04].
  6. Lonely Planet: Food Lover's Guide to the World: Experience the Great Global Cuisines, 2014, s. 97 (ang.). [dostęp 2016-03-29].
  7. http://www.kuznica.griw.gov.pl/source/uc01.pdf
  8. http://www.wetgiw.gov.pl/files/3760_Zasady%20przeprowadzania%20inspekcji%20mi%C4%99sa.doc.
  9. Leki przeciwpasożytnicze - Artykuły przeglądowe - Artykuły - Medycyna Praktyczna, www.mp.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).

Zobacz też[edytuj]