Belweder w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy pałacu w Warszawie. Zobacz też: Belweder.
Belweder w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 13/2 z 1 lipca 1965
Belweder, widok z Traktu Królewskiego (2005)
Belweder, widok z Traktu Królewskiego (2005)
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Belwederska 54/56
00-594 Warszawa
Typ budynku pałac
Styl architektoniczny klasycystyczny
Architekt Jakub Kubicki
Ważniejsze przebudowy 18191822
Właściciel Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Belweder w Warszawie
Belweder w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Belweder w Warszawie
Belweder w Warszawie
Ziemia 52°12′47″N 21°01′38″E/52,213056 21,027222

Belweder w Warszawie, pałac Belwederski – pałac znajdujący się w Śródmieściu Warszawy przy ul. Belwederskiej 54/56.

Klasycystyczny budynek powstał w latach 1819–1822 według projektu Jakuba Kubickiego w miejscu pałacu barokowego wzniesionego według projektu Jakuba Fontany. W latach 1918–1922 siedziba Naczelnika Państwa, w latach 1922–1926 i 1989–1993 siedziba Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie XVII-wieczna willa Krzysztofa Zygmunta Paca, przebudowana w latach 1819–1822 na siedzibę wielkiego księcia Konstantego[2][3]. Posiadłość belwederska od 1820 roku do przełomu XIX i XX wieku była połączona z sąsiadującym z nim folwarkiem na Sielcach.

Podczas szturmu na Belweder w czasie nocy listopadowej powstańcom nie udało się ująć wielkiego księcia Konstantego, który zbiegł z pałacu i z Warszawy w kobiecym przebraniu.

W czasie I wojny światowej, w latach 1915–1918, w pałacu mieszkał generał-gubernator warszawski Hans Hartwig von Beseler[4]. 9 listopada 1918 pałac został przejęty przez patrol żandarmerii pod dowództwem Teofila Neya.

Pałac był w 1918 roku siedzibą Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, a następnie siedzibą prezydenta Gabriela Narutowicza oraz prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. Po przewrocie majowym w 1926 roku w pałacu, jako minister spraw wojskowych, ponownie mieszkał Józef Piłsudski, aż do swojej śmierci w 1935 roku. W latach 1935–1939 w pałacu mieściło się muzeum poświęcone pamięci Józefa Piłsudskiego.

Podczas swojej jedynej wizyty w Warszawie, 5 października 1939, Belweder odwiedził Adolf Hitler. Po defiladzie zwycięstwa oddziałów niemieckich w Alejach Ujazdowskich, wódz III Rzeszy zwiedził gabinet Józefa Piłsudskiego[5].

W okresie okupacji był warszawską rezydencją generalnego gubernatora Hansa Franka[6]. W latach 1940–1943 w pałacu przeprowadzono rozległe prace budowlane[7]. Po upadku powstania warszawskiego Niemcy wywiercili w murach pałacu otwory na dynamit, jednak – podobnie jak w przypadku pałacu na Wyspie – nie wysadzili budynku w powietrze[8].

Po 1947 Belweder był siedzibą prezydenta Bolesława Bieruta, a od 1952 roku przewodniczącego Rady Państwa. Po Okrągłym Stole i powstaniu III Rzeczypospolitej, w 1989 roku pałac stał się siedzibą prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego, a od 1990 siedzibą prezydenta Lecha Wałęsy, który w 1994 roku podjął decyzję o przeniesieniu siedziby prezydenckiej do dawnego Pałacu Radziwiłłów (obecnie Prezydenckiego) przy Krakowskim Przedmieściu 46/48.

W latach 1998–2001 przeprowadzono kompleksowy remont pałacu.

Obecnie Belweder pozostaje własnością Kancelarii Prezydenta RP i jest miejscem zamieszkania prezydenta RP oraz jego rodziny. Ze względu na konotacje historyczne szczególnie chętnie wykorzystywany jest podczas uroczystości o charakterze wojskowym, np. podczas wręczania nominacji generalskich oraz spotkań dyplomatycznych prezydenta bądź premiera z zagranicznymi przywódcami. W okresie prezydentury Lecha Kaczyńskiego stał się również miejscem spotkań Rady Gabinetowej.

Po śmierci prezydenta Lecha Kaczyńskiego, wykonujący obowiązki głowy państwa Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski zakazał organizowania jakichkolwiek oficjalnych uroczystości (z wyjątkiem żałobnych) w Pałacu Prezydenckim do czasu wyboru i zaprzysiężenia nowego prezydenta[9]. W związku z tym wszystkie ceremonie z udziałem marszałka Komorowskiego jako p.o. prezydenta (np. wręczenie nominacji sędziowskich i profesorskich) odbywały się w Belwederze.

Po wygranych przez Bronisława Komorowskiego wyborach prezydenckich ogłoszono, że nowy prezydent docelowo zamieszka w Belwederze, jednak pracować będzie w Pałacu Prezydenckim[10].

Przypisy

  1. Karol Mórawski, Wiesław Głębocki: Bedeker warszawski : w 400-lecie stołeczności Warszawy. Warszawa: Iskry, 1996, s. 107, 150. ISBN 83-207-1525-3.
  2. W. Głębocki, Pałace Warszawy, Warszawa 1991, s. 8. ISBN 83-217-2814-6
  3. Wielka Encyklopedia PWN. Tom 16. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 272. ISBN 83-01-13826-2.
  4. Marek Kwiatkowski: Wielka Księga Łazienek. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2000, s. 169. ISBN 83-7255-684-9.
  5. Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, 2010, s. 21. ISBN 978-83-07-03239-9.
  6. Marek Kwiatkowski: Belweder. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 133.
  7. Marek Kwiatkowski: Belweder. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 132.
  8. Marek Kwiatkowski: Wielka Księga Łazienek. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2000, s. 180. ISBN 83-7255-684-9.
  9. Jacek Michałowski o sytuacji w Kancelarii Prezydenta, prezydent.pl, 2010-05-17 [dostęp 2010-07-05]
  10. Komorowski zostaje w Belwederze. "Nie spieszę się do hektarów pałacowych"; Gazeta.pl, 2010-12-24 [dostęp: 2010-12-24]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]