Belweder w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy pałacu w Warszawie. Zobacz też: Belweder.
Belweder w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 13/2 z 1 lipca 1965
Belweder, widok z Traktu Królewskiego (2005)
Belweder, widok z Traktu Królewskiego (2005)
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Belwederska 54/56
00-594 Warszawa
Typ budynku pałac
Styl architektoniczny klasycystyczny
Architekt Jakub Kubicki
Ważniejsze przebudowy 18191822
Właściciel Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Belweder w Warszawie
Belweder w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Belweder w Warszawie
Belweder w Warszawie
Ziemia 52°12′47″N 21°01′38″E/52,213056 21,027222

Belweder w Warszawie, pałac Belwederski – pałac znajdujący się w Śródmieściu Warszawy przy ul. Belwederskiej 54/56.

Klasycystyczny budynek powstał w latach 1819–1822 według projektu Jakuba Kubickiego w miejscu pałacu barokowego wzniesionego według projektu Jakuba Fontany. W latach 1918–1922 siedziba Naczelnika Państwa, w latach 1922–1926 i 1989–1993 siedziba Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie XVII-wieczna willa Krzysztofa Zygmunta Paca, przebudowana w latach 1819–1822 na siedzibę wielkiego księcia Konstantego[2][3]. Posiadłość belwederska od 1820 roku do przełomu XIX i XX wieku była połączona z sąsiadującym z nim folwarkiem na Sielcach.

Podczas szturmu na Belweder w czasie nocy listopadowej powstańcom nie udało się ująć wielkiego księcia Konstantego, który zbiegł z pałacu i z Warszawy w kobiecym przebraniu.

W czasie I wojny światowej, w latach 1915–1918, w pałacu mieszkał generał-gubernator warszawski Hans Hartwig von Beseler[4] (rezydował na Zamku Królewskim)[5]. 9 listopada 1918 pałac został przejęty przez patrol żandarmerii pod dowództwem Teofila Neya.

Pałac był w 1918 roku siedzibą Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, a następnie siedzibą prezydenta Gabriela Narutowicza oraz prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. Po przewrocie majowym w 1926 roku w pałacu, jako minister spraw wojskowych, ponownie mieszkał Józef Piłsudski, aż do swojej śmierci w 1935 roku. W latach 1935–1939 w pałacu mieściło się muzeum poświęcone pamięci Józefa Piłsudskiego[6].

Podczas swojej jedynej wizyty w Warszawie, 5 października 1939, Belweder odwiedził Adolf Hitler. Po defiladzie zwycięstwa oddziałów niemieckich w Alejach Ujazdowskich, wódz III Rzeszy zwiedził gabinet Józefa Piłsudskiego[7].

W okresie okupacji był warszawską rezydencją generalnego gubernatora Hansa Franka[8]. W latach 1940–1943 w pałacu przeprowadzono rozległe prace budowlane[9]. Po upadku powstania warszawskiego Niemcy wywiercili w murach pałacu otwory na dynamit, jednak – podobnie jak w przypadku pałacu na Wyspie – nie wysadzili budynku w powietrze[10].

W latach 1945–1952 Belweder był siedzibą Bolesława Bieruta, a od 1952 przewodniczącego Rady Państwa[6]. Po Okrągłym Stole i powstaniu III Rzeczypospolitej, w 1989 roku pałac stał się siedzibą prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego, a od 1990 siedzibą prezydenta Lecha Wałęsy, który w 1994 roku podjął decyzję o przeniesieniu siedziby prezydenckiej do dawnego Pałacu Radziwiłłów (obecnie Prezydenckiego) przy Krakowskim Przedmieściu 46/48.

W latach 1998–2001 przeprowadzono kompleksowy remont pałacu.

Obecnie Belweder pozostaje własnością Kancelarii Prezydenta RP. Ze względu na konotacje historyczne szczególnie chętnie wykorzystywany jest podczas uroczystości o charakterze wojskowym, np. podczas wręczania nominacji generalskich oraz spotkań dyplomatycznych prezydenta bądź premiera z zagranicznymi przywódcami. W okresie prezydentury Lecha Kaczyńskiego stał się również miejscem spotkań Rady Gabinetowej.

Po wygranych przez Bronisława Komorowskiego wyborach prezydenckich ogłoszono, że nowy prezydent zamieszka w Belwederze, jednak pracować będzie w Pałacu Prezydenckim[11].

Przypisy

  1. Karol Mórawski, Wiesław Głębocki: Bedeker warszawski : w 400-lecie stołeczności Warszawy. Warszawa: Iskry, 1996, s. 107, 150. ISBN 83-207-1525-3.
  2. W. Głębocki, Pałace Warszawy, Warszawa 1991, s. 8. ISBN 83-217-2814-6
  3. Wielka Encyklopedia PWN. Tom 16. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 272. ISBN 83-01-13826-2.
  4. Marek Kwiatkowski: Wielka Księga Łazienek. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2000, s. 169. ISBN 83-7255-684-9.
  5. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w czasie pierwszej wojny światowej. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 238.
  6. 6,0 6,1 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 53. ISBN 83-01-08836-2.
  7. Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, 2010, s. 21. ISBN 978-83-07-03239-9.
  8. Marek Kwiatkowski: Belweder. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 133.
  9. Marek Kwiatkowski: Belweder. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 132.
  10. Marek Kwiatkowski: Wielka Księga Łazienek. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2000, s. 180. ISBN 83-7255-684-9.
  11. Komorowski zostaje w Belwederze. "Nie spieszę się do hektarów pałacowych"; Gazeta.pl, 2010-12-24 [dostęp: 2010-12-24]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]