Belzebub

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Belzebub jako mucha. Rys. Collin de Plancy, 1863, Słownik wiedzy tajemnej.

Belzebub (hebr. בעל זבוב Ba‘al Zebûb, Ba‘al Zəbûb, Ba‘al Zəvûv, arab. بعل الذباب, gr. Βεελζεβούλ – dosł.: pan much i komarów, popularnie: władca much[1]) – semickie imię demona, wodza demonów. Pojawia się ono w Ewangelii Łukasza, w opisie sytuacji, gdy Żydzi (faryzeusze i uczeni[1]) oskarżają Jezusa, że mocą Belzebuba, władcy złych duchów, wyrzuca złe duchy[1] (Łk 11, 15). Bywał także nazywany karmazynowym królem bądź antychrystem. W niektórych kodeksach Nowego Testamentu pojawiają się ponadto inne greckie wersje zapisu Βεελζεβούλ, takie jak Βεεζεβούλ i Βεελζεβούβ. Z tymi różnicami leksykalnymi nie wiążą się żadne nowe odcienie znaczeniowe. W celu pogodzenia tych rozbieżności leksykalnych, niektórzy egzegeci stosują zapis Βεε(λζεβούλ(β), który jednak nie wydaje się być ani praktyczny, ani konieczny[2].

Prawdopodobnie imię Belzebub pochodzi od jednego z imion boga Baala: Baal-Zebul[1] (sem. pan podziemia lub pan podziemnych wód). Pierwotnie był kananejskim bóstwem opiekuńczym miasta Akkron (Ekron). Bóstwo to rywalizowało z kultem Boga Jahwe, dlatego też Żydzi starali się zdyskredytować Baal-Zebula (pana podziemi), przekręcając jego imię na Baal-Zevuv (pan much) lub Beel-Zebul (pan odchodów)[3].

W późniejszej literaturze Belzebub stał się synonimem diabła[1]. Uważany jest w okultyzmie oraz w demonologii chrześcijańskiej za strażnika bram piekielnych[4]. Według rang piekielnych ma być "przybocznym generałem piekła". Przedstawiany jako demon (w tej postaci posiada wiele wizerunków) albo mucha. Belzebub jest dobrze poświadczony w literaturze ugaryckiej, gdzie występuje w formach zbl b’l lub zbl b’l ars jako „pan podziemia”, „książę podziemnego świata”. To znaczenie jest wyraźną analogią do chrześcijańskiej lokalizacji Belzebuba spotykanej w apokryfach (zob. np. Ewangelia Bartłomieja 11; Ewangelia Nikodema)[5].

W kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Vocaloid w serii "Seven Deadly Sins" jako demon nieumiarkowania

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Belzebub (pol.). Onet WIEM. [dostęp 2015-21-05].
  2. K. Kościelniak, Implikacje ugaryckiej etymologii Belzebuba w Nowym Testamencie, w: „Polonia Sacra” 5/49(1999) s. 177 Cytuj stronę: http://www.academia.edu/21652211/Implikacje_ugaryckiej_etymologii_Belzebuba_w_Nowym_Testamencie
  3. Nowy komentarz biblijny - Ewangelia według świętego Łukasza, Edycja św. Pawła, 2011 cz. 1, s. 597
  4. Belzebub (pol.). Słownik PWN. [dostęp 2015-05-21].
  5. K. Kościelniak, Implikacje ugaryckiej etymologii Belzebuba w Nowym Testamencie, w: „Polonia Sacra” 5/49(1999) s. 180 http://www.academia.edu/21652211/Implikacje_ugaryckiej_etymologii_Belzebuba_w_Nowym_Testamencie