Beni Ganc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Beni Ganc
בני גנץ
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 czerwca 1959
Kefar Achim
Przewodniczący Moc Izraela
Okres od 2019
Przynależność polityczna Moc Izraela (w ramach koalicji Niebiesko-Biali)
Przewodniczący 23. Knesetu
Okres od 26 marca 2020
do 17 maja 2020
Przynależność polityczna Niebiesko-Biali
Minister obrony
Okres od 17 maja 2020
Przynależność polityczna Niebiesko-Biali
Poprzednik Naftali Bennett
Beni Ganc
בֵּנִי גַּנְץ
Ilustracja
generał (alluf) generał (alluf)
Data i miejsce urodzenia 9 czerwca 1959
Kefar Achim
Przebieg służby
Lata służby 1977–2015
Siły zbrojne Siły Obronne Izraela
Jednostki Brygada Spadochronowa (1977–1997)
Jednostka Szaldag
Dywizja Libanu (1999–2000)
Dywizja Judei i Samarii (2000–2001)
Północne Dowództwo (2001–2009)
Stanowiska dowódca Jednostki Szaldag (1989–1992)
dowódca Brygady Spadochronowej (1995–1997)
dowódca Dywizji Libanu (1999–2000)
dowódca Dywizji Judei i Samarii (2000–2001)
szef Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela (2011–2015)
Główne wojny i bitwy Wojna libańska,
Pierwsza intifada,
Intifada Al-Aksa,
II wojna libańska,
Operacja „Ochronny Brzeg”
Późniejsza praca polityk, poseł do Knesetu
Odznaczenia
wojna libańska II wojna libańska
Awans generała Ganca

Beni Ganc, właśc. Binjamin Ganc (hebr. ‏בֵּנִי גַּנְץ‎, ang. Benny Gantz, ur. 9 czerwca 1959 w Kefar Achim) – izraelski wojskowy i polityk, alluf, oficer dyplomowany Sił Obronnych Izraela, w latach 2011–2015 szef Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela (raw alluf). Od 2019 lider koalicji Niebiesko-Biali, poseł do Knesetu i przewodniczący Knesetu. Od 2020 roku minister obrony Izraela

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Beni Ganc urodził się i dorastał w moszawie Kefar Achim, położonym na równinie Szaron. Matka, Malka, pochodziła z miasta Mezőkovácsháza na Węgrzech, przeżyła hitlerowski obóz koncentracyjny Bergen-Belsen. Ojciec, Nachum, pochodził z Siedmiogrodu w Rumunii[1]. Zimą 1947 na pokładzie statku Chajjim Arlozorow usiłował nielegalnie dostać się do Mandatu Palestyny. 28 lutego statek został zatrzymany przez okręty Royal Navy, a pasażerowie deportowani na Cypr, gdzie wszystkich żydowskich uchodźców z Europy internowano[2]. Po powstaniu w 1948 niepodległego państwa Izrael, ojciec Beniego przyjechał do Ziemi Izraela i przyłączył się do grupy założycieli moszawu Kefar Achim. Tam poznał swoją przyszłą żonę.

Beni Ganc ukończył szkołę z internatem w Ramat ha-Szaron. Następnie uzyskał tytuł licencjata historii na Uniwersytecie Telawiwskim oraz tytuł magistra nauk politycznych na Uniwersytecie Hajfy.

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Brygada Spadochronowa[edytuj | edytuj kod]

W 1977 rozpoczął służbę wojskową w Siłach Obronnych Izraela. Po odbyciu obowiązkowego szkolenia wojskowego został przyjęty do 50 Batalionu w Brygadzie Spadochronowej[3]. Przeszedł szkolenie oficerskie i został dowódcą plutonu spadochroniarzy w 101 Batalionie. W 1980 jako zastępca dowódcy kompanii wziął udział w operacji wojskowej w Libanie. Podczas wojny libańskiej w 1982 Ganc walczył w zachodnich dzielnicach Bejrutu, gdzie zastąpił rannego dowódcę kompanii[4]. W 1983 został dowódcą specjalistycznego batalionu inżynieryjnego (saperów) „Palchan” (hebr. פלחה”ן) Brygady Spadochronowej, do którego zadań należało torowanie drogi natarcia dla brygad i rozbrajanie ładunków wybuchowych. Następnie został zastępcą dowódcy elitarnej jednostki sił specjalnych Szaldag (jednostka Sił Powietrznych Izraela). W 1987 został mianowany dowódcą 890 Batalionu spadochroniarzy Brygady Spadochronowej. Uczestniczył w czterech misjach bojowych przeciwko terrorystom w południowym Libanie[4]. W 1989 objął dowództwo w Jednostce Szaldag. Między innymi zabezpieczał przeprowadzenie operacji Salomon, podczas której ewakuowano Żydów z Etiopii[5]. W 1992 został dowódcą rezerwowej Dywizji Spadochronowej, a w 1994 objął dowództwo Brygady Judei w Dywizji Judei i Samarii. W latach 1995–1997 był dowódcą Brygady Spadochronowej.

W październiku 1997 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie rok później zdobył tytuł magistra bezpieczeństwa narodowego w Waszyngtonie. Ganc jako jeden z nielicznych izraelskich oficerów ukończył elitarny amerykański kurs szkolenia Zielonych Beretów.

Północne Dowództwo[edytuj | edytuj kod]

W 1998 objął dowództwo rezerwowej dywizji w Północnym Dowództwie Sił Obronnych Izraela. W 1999 został dowódcą Dywizji Libanu. W 2000 odpowiadał za wycofanie wojsk ze strefy bezpieczeństwa w południowym Libanie.

W 2000 został mianowany dowódcą Dywizji Judei i Samarii. Podczas jego kadencji, 28 września 2000 wybuchło palestyńskie powstanie intifada Al-Aksa. 1 października przy grobowcu Józefa na przedmieściach Nablusu został postrzelony druzyjski funkcjonariusz izraelskiej straży granicznej Medhat Josef. Ganc nie podjął decyzji o wysłaniu żołnierzy na palestyńskie terytorium i ranny Josef zmarł po 4 godzinach z upływu krwi, nie doczekawszy się pomocy lekarskiej. Kilka dni później, 12 października, doszło do linczu na dwóch izraelskich żołnierzach w Ramallah. Ganc ponownie zwlekał oczekując na decyzje dowództwa nie podejmując samodzielnych decyzji.

Na początku 2001 otrzymał awans na pułkownika i został mianowany dowódcą Korpusu Północnego. Pod koniec 2002 został powołany do Północnego Dowództwa. W dniu 8 listopada 2005 otrzymał stanowisko dowódcy sił lądowych w Północnym Dowództwie. Funkcję tę pełnił podczas II wojny libańskiej. W grudniu 2007 został mianowany attaché wojskowym w Stanach Zjednoczonych.

Sztab Generalny[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2009 otrzymał przeniesienie na stanowisko zastępcy szefa Sztabu Generalnego[6].

W dniu 14 lutego 2011 objął stanowisko szefa Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela i pełnił tę funkcję do dnia 16 lutego 2015, zastąpił go na tym stanowisku raw alluf Gadi Eizenkot.

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Przed wyborami parlamentarnymi w kwietniu 2019 roku Ganc stanął na czele nowego ugrupowania – Moc Izraela, które wraz z partią Telem Moszego Ja’alona oraz Jest Przyszłość Ja’ira Lapida, stworzyło koalicję wyborczą Niebiesko-Biali, reprezentującą liberalną klasę średnią[7][8][9]. W razie zwycięstwa ugrupowania w wyborach Ganc miał zostać premierem na 2,5 roku, po tym czasie miał go zmienić Lapid. W wyborach startował z pierwszego miejsca na liście ugrupowania[10], które zdobyło 35 mandatów, tyle co zwycięski Likud[11], który dzięki sukcesowi prawicy w wyborach miał znacznie większe możliwości koalicyjne. W konsultacjach prowadzonych w dniach 15–16 kwietnia przez prezydenta Re’uwena Riwlina kandydatura Ganca na szefa nowego rządu otrzymała, oprócz macierzystego ugrupowania, poparcie Partii Pracy (6) i Merecu (4). Wobec tego, że Ganca popierały ugrupowania mające łącznie 45 posłów, wobec 65, którymi dysponował dotychczasowy premier Binjamin Netanjahu, to on otrzymał misję stworzenia rządu[12][13][14]. Ganc objął mandat posła w dwudziestym pierwszym Knesecie[15].

W wyznaczonym terminie Netanjahu nie udało się sformować rządu, wskutek braku porozumienia z Awigdorem Liebermanem (przewodniczącym partii Nasz Dom Izrael). W związku z tym 29 maja Kneset przegłosował większością 74:25 samorozwiązanie. Nowe wybory parlamentarne zaplanowano na 17 września[16][17], a w nich Niebiesko-Biali zdobyli o jeden mandat więcej (33) niż Likud (32). Niebiesko-Biali wraz z partnerami mogli liczyć na 55 mandatów w Knesecie, a Likud na 54, ale 10 deputowanych skupiającej partie arabskie Zjednoczonej Listy ogłosiło, że nie wejdzie w skład rządu, w związku z czym prezydent Reuwen Riwlin powierzył misję utworzenia rządu Netanjahu. 21 października Netanjahu ogłosił, że rezygnuje ze starań o utworzenie nowego rządu, gdyż Beni Ganc odmówił rozmów o utworzeniu rządu jedności narodowej, argumentując, że Netanjahu grożą zarzuty korupcyjne[18].

26 marca 2020 roku, po długich negocjacjach pomiędzy partiami Ganc zgodził się na utworzenie rządu jedności z Likudem. Krok ten spotkał się ze sprzeciwem Ja’ira Lapida i Moszego Ja’alona, którzy złożyli wniosek o wystąpienie z koalicji Niebiesko-Białych. Ganc zaoferował Netanjahu tekę ministra spraw zagranicznych i stanowisko przewodniczącego Knesetu. W 2021 miałaby nastąpić zamiana na stanowisku premiera. Koalicja bloku prawicowego z Mocą Izraela Beniego Ganca miałaby posiadać w Knesecie 78-79 miejsc[19].

26 marca 2020 roku został wybrany przewodniczącym Knesetu[20].

17 maja został zaprzysiężony jako minister obrony oraz premier rotacyjny[21].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Magyarországi eredetű vezérkari főnök Izraelben? Barak honvédelmi miniszter Beni Ganz tábornokot javasolja vezérkari főnöknek (węg.). W: Izraeli Hírlevél [on-line]. 2011-02-05. [dostęp 2011-02-16].
  2. Wywiad z Netanyahu i Gantzem w poszukiwaniu ich wspólnych korzeni (hebr.). W: Channel 7 [on-line]. 2011-02-14. [dostęp 2011-02-16].
  3. Bader Ahatsha: Optymistyczna nuta (hebr.). W: Israel Defense Forces [on-line]. 2011-02-09. [dostęp 2011-02-16].
  4. a b Avihai Becke4: Ogólny smutek (hebr.). W: Ha-Arec [on-line]. 2002-04-24. [dostęp 2011-02-16].
  5. Ahatsha r’Tu: Generał Benny Gantz dowodzi Shaldag Unit (hebr.). W: Israel Defense Forces [on-line]. 2010-11-22. [dostęp 2011-02-16].
  6. Generał Benny Gantz został mianowany zastępcą szefa Sztabu Generalnego (hebr.). W: Israel Defense Forces [on-line]. 2009-10-01. [dostęp 2011-02-16].
  7. Czy Netanjahu może jeszcze być premierem? Izraelczycy zdecydują we wtorek, wyborcza.pl [dostęp 2019-04-05] (pol.).
  8. Lists of Candidates (ang.). bechirot.gov.il. [dostęp 2019-04-09].
  9. Głosuje się na partię, nie na ludzi. Kto walczy o władzę?. tvn24.pl. [dostęp 2019-04-09].
  10. Lapid-Gantz-Ya’alon list: ‘Blue and White’ (ang.). Jedi’ot Acharonot. [dostęp 2019-05-01].
  11. Wyniki (hebr.). bechirot.gov.il. [dostęp 2019-04-17].
  12. Netanyahu secures majority backing after right-wing parties recommend him as PM (ang.). The Times of Israel. [dostęp 2019-04-23].
  13. Netanyahu Set to Form Next Government After Most Parties Recommend Him to President (ang.). Ha-Arec. [dostęp 2019-04-23].
  14. President officially taps Netanyahu to form next government (ang.). The Times of Israel. [dostęp 2019-04-23].
  15. Beni Ganc (ang.) – profil na stronie Knesetu.
  16. Benjamin Netanjahu nie stworzył rządu. Będą wybory w Izraelu. rp.pl. [dostęp 2019-05-29].
  17. Kneset zdecydował o samorozwiązaniu. Będą nowe wybory w Izraelu. wyborcza.pl. [dostęp 2019-05-29].
  18. Netanjahu rezygnuje z formowania nowego rządu, TVN24.pl, 21 października 2019 [dostęp 2019-10-24].
  19. Raoul Wootliff, Netanyahu and Gantz said forming unity government; Blue and White collapses, „The Times of Israel”, 26 marca 2020 [dostęp 2020-03-26].
  20. Gantz voted as new Knesset Speaker, likely paving way for unity government, „i24News”, 26 marca 2020 [dostęp 2020-03-26].
  21. The ministers of Israel’s 35th government, „The Times of Israel”, 17 maja 2020 [dostęp 2020-05-17].