Beni Ganc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Beni Ganc
‏בני גנץ‎
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

9 czerwca 1959
Kefar Achim

Przewodniczący Moc Izraela
Okres

od 2019

Przynależność polityczna

Moc Izraela (w ramach koalicji Niebiesko-Biali)

Przewodniczący Knesetu
Okres

od 26 marca 2020
do 17 maja 2020

Przynależność polityczna

Niebiesko-Biali

Następca

Jariw Lewin

Minister obrony
Okres

od 17 maja 2020

Przynależność polityczna

Niebiesko-Biali

Poprzednik

Naftali Bennett

Minister sprawiedliwości
Okres

od 1 stycznia 2021
do 13 czerwca 2021

Przynależność polityczna

Niebiesko-Biali

Poprzednik

Gidon Sa’ar

Beni Ganc
‏בֵּנִי גַּנְץ‎
Ilustracja
generał (alluf) generał (alluf)
Data i miejsce urodzenia

9 czerwca 1959
Kefar Achim

Przebieg służby
Lata służby

1977–2015

Siły zbrojne

Badge of the Israel Defense Forces.svg Siły Obronne Izraela

Jednostki

Brygada Spadochronowa (1977–1997)
Jednostka Szaldag
Dywizja Libanu (1999–2000)
Dywizja Judei i Samarii (2000–2001)
Dowództwo Północne (2001–2009)

Stanowiska

dowódca Jednostki Szaldag(ang.) (1989–1992)
dowódca Brygady Spadochronowej (1995–1997)
dowódca Dywizji Libanu (1999–2000)
dowódca Dywizji Judei i Samarii (2000–2001)
szef Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela (2011–2015)

Główne wojny i bitwy

Wojna libańska,
pierwsza intifada,
intifada Al-Aksa,
II wojna libańska,
operacja „Ochronny Brzeg”

Późniejsza praca

polityk, poseł do Knesetu

Odznaczenia
wojna libańska II wojna libańska
Awans generała Ganca

Beni Ganc, właśc. Binjamin Ganc (hebr. ‏בֵּנִי גַּנְץ‎, ang. Benny Gantz, ur. 9 czerwca 1959 w Kefar Achim) – izraelski wojskowy i polityk, alluf, oficer dyplomowany Sił Obronnych Izraela, w latach 2011–2015 szef Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela (raw alluf). Od 2019 lider koalicji Niebiesko-Biali, poseł do Knesetu, od marca do maja 2020 przewodniczący Knesetu. Od 2020 roku minister obrony Izraela.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Beni Ganc urodził się i dorastał w moszawie Kefar Achim, położonym na równinie Szaron. Matka, Malka, pochodziła z miasta Mezőkovácsháza na Węgrzech, przeżyła hitlerowski obóz koncentracyjny Bergen-Belsen. Ojciec, Nachum, pochodził z Siedmiogrodu w Rumunii[1]. Zimą 1947 na pokładzie statku Chajjim Arlozorow usiłował nielegalnie dostać się do Mandatu Palestyny. 28 lutego statek został zatrzymany przez okręty Royal Navy, a pasażerowie deportowani na Cypr, gdzie wszystkich żydowskich uchodźców z Europy internowano[2]. Po powstaniu w 1948 niepodległego państwa Izrael, ojciec Beniego przyjechał do Ziemi Izraela i przyłączył się do grupy założycieli moszawu Kefar Achim. Tam poznał swoją przyszłą żonę.

Beni Ganc ukończył szkołę z internatem w Ramat ha-Szaron. Następnie uzyskał tytuł licencjata historii na Uniwersytecie Telawiwskim oraz tytuł magistra nauk politycznych na Uniwersytecie Hajfy.

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Brygada Spadochronowa[edytuj | edytuj kod]

W 1977 rozpoczął służbę wojskową w Siłach Obronnych Izraela. Po odbyciu obowiązkowego szkolenia wojskowego został przyjęty do 50 Batalionu w Brygadzie Spadochronowej[3]. Przeszedł szkolenie oficerskie i został dowódcą plutonu spadochroniarzy w 101 Batalionie. W 1980 jako zastępca dowódcy kompanii wziął udział w operacji wojskowej w Libanie. Podczas wojny libańskiej w 1982 Ganc walczył w zachodnich dzielnicach Bejrutu, gdzie zastąpił rannego dowódcę kompanii[4]. W 1983 został dowódcą specjalistycznego batalionu inżynieryjnego (saperów) „Palchan” (hebr. פלחה”ן) Brygady Spadochronowej, do którego zadań należało torowanie drogi natarcia dla brygad i rozbrajanie ładunków wybuchowych. Następnie został zastępcą dowódcy elitarnej jednostki sił specjalnych Szaldag(ang.) (jednostka Sił Powietrznych Izraela). W 1987 został mianowany dowódcą 890 Batalionu spadochroniarzy Brygady Spadochronowej. Uczestniczył w czterech misjach bojowych przeciwko terrorystom w południowym Libanie[4]. W 1989 objął dowództwo w Jednostce Szaldag. Między innymi zabezpieczał przeprowadzenie operacji Salomon, podczas której ewakuowano Żydów z Etiopii[5]. W 1992 został dowódcą rezerwowej Dywizji Spadochronowej, a w 1994 objął dowództwo Brygady Judei w Dywizji Judei i Samarii. W latach 1995–1997 był dowódcą Brygady Spadochronowej.

W październiku 1997 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie rok później zdobył tytuł magistra bezpieczeństwa narodowego w Waszyngtonie. Ganc jako jeden z nielicznych izraelskich oficerów ukończył elitarny amerykański kurs szkolenia Zielonych Beretów.

Dowództwo Północne[edytuj | edytuj kod]

W 1998 objął dowództwo rezerwowej dywizji w Dowództwie Północnym Sił Obronnych Izraela. W 1999 został dowódcą Dywizji Libanu. W 2000 odpowiadał za wycofanie wojsk ze strefy bezpieczeństwa w południowym Libanie.

W 2000 został mianowany dowódcą Dywizji Judei i Samarii. Podczas jego kadencji, 28 września 2000 wybuchło palestyńskie powstanie intifada Al-Aksa. 1 października przy grobowcu Józefa na przedmieściach Nablusu został postrzelony druzyjski funkcjonariusz izraelskiej straży granicznej Medhat Josef. Ganc nie podjął decyzji o wysłaniu żołnierzy na palestyńskie terytorium i ranny Josef zmarł po 4 godzinach z upływu krwi, nie doczekawszy się pomocy lekarskiej. Kilka dni później, 12 października, doszło do linczu na dwóch izraelskich żołnierzach w Ramallah. Ganc ponownie zwlekał oczekując na decyzje dowództwa nie podejmując samodzielnych decyzji.

Na początku 2001 otrzymał awans na pułkownika i został mianowany dowódcą Korpusu Północnego. Pod koniec 2002 został powołany do Północnego Dowództwa. W dniu 8 listopada 2005 otrzymał stanowisko dowódcy sił lądowych w Północnym Dowództwie. Funkcję tę pełnił podczas II wojny libańskiej. W grudniu 2007 został mianowany attaché wojskowym w Stanach Zjednoczonych.

Sztab Generalny[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2009 otrzymał przeniesienie na stanowisko zastępcy szefa Sztabu Generalnego[6].

W dniu 14 lutego 2011 objął stanowisko szefa Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela i pełnił tę funkcję do dnia 16 lutego 2015, zastąpił go na tym stanowisku raw alluf Gadi Eizenkot.

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Przed wyborami parlamentarnymi w kwietniu 2019 roku Ganc stanął na czele nowego ugrupowania – Moc Izraela, które wraz z partią Telem Moszego Ja’alona oraz Jest Przyszłość Ja’ira Lapida, stworzyło koalicję wyborczą Niebiesko-Biali, reprezentującą liberalną klasę średnią[7][8][9]. W razie zwycięstwa ugrupowania w wyborach Ganc miał zostać premierem na 2,5 roku, po tym czasie miał go zmienić Lapid. W wyborach startował z pierwszego miejsca na liście ugrupowania[10], które zdobyło 35 mandatów, tyle co zwycięski Likud[11], który dzięki sukcesowi prawicy w wyborach miał znacznie większe możliwości koalicyjne. W konsultacjach prowadzonych w dniach 15–16 kwietnia przez prezydenta Re’uwena Riwlina kandydatura Ganca na szefa nowego rządu otrzymała, oprócz macierzystego ugrupowania, poparcie Partii Pracy (6) i Merecu (4). Wobec tego, że Ganca popierały ugrupowania mające łącznie 45 posłów, wobec 65, którymi dysponował dotychczasowy premier Binjamin Netanjahu, to on otrzymał misję stworzenia rządu[12][13][14]. Ganc objął mandat posła w dwudziestym pierwszym Knesecie[15].

W wyznaczonym terminie Netanjahu nie udało się sformować rządu, wskutek braku porozumienia z Awigdorem Liebermanem (przewodniczącym partii Nasz Dom Izrael). W związku z tym 29 maja Kneset przegłosował większością 74:25 samorozwiązanie. Nowe wybory parlamentarne zaplanowano na 17 września[16][17], a w nich Niebiesko-Biali zdobyli o jeden mandat więcej (33) niż Likud (32). Niebiesko-Biali wraz z partnerami mogli liczyć na 55 mandatów w Knesecie, a Likud na 54, ale 10 deputowanych skupiającej partie arabskie Zjednoczonej Listy ogłosiło, że nie wejdzie w skład rządu, w związku z czym prezydent Reuwen Riwlin powierzył misję utworzenia rządu Netanjahu. 21 października Netanjahu ogłosił, że rezygnuje ze starań o utworzenie nowego rządu, gdyż Beni Ganc odmówił rozmów o utworzeniu rządu jedności narodowej, argumentując, że Netanjahu grożą zarzuty korupcyjne[18].

26 marca 2020 roku, po długich negocjacjach pomiędzy partiami Ganc zgodził się na utworzenie rządu jedności z Likudem. Krok ten spotkał się ze sprzeciwem Ja’ira Lapida i Moszego Ja’alona, którzy złożyli wniosek o wystąpienie z koalicji Niebiesko-Białych. Ganc zaoferował Netanjahu tekę ministra spraw zagranicznych i stanowisko przewodniczącego Knesetu. W 2021 miałaby nastąpić zamiana na stanowisku premiera. Koalicja bloku prawicowego z Mocą Izraela Beniego Ganca miałaby posiadać w Knesecie 78-79 miejsc[19].

26 marca 2020 roku został wybrany przewodniczącym Knesetu[20]. 17 maja został zaprzysiężony jako minister obrony oraz premier rotacyjny[21]. Od 16 grudnia 2020 pełnił obowiązki również ministra komunikacji, od 1 stycznia 2021 pełnił obowiązki ministra sprawiedliwości, a od 12 stycznia p.o. ministra nauki i technologii[15].

13 czerwca 2021 został zaprzysiężony na ministra sprawiedliwości w rządzie koalicyjnym Naftalego Bennetta i Ja'ira Lapida[22].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Magyarországi eredetű vezérkari főnök Izraelben? Barak honvédelmi miniszter Beni Ganz tábornokot javasolja vezérkari főnöknek. [w:] Izraeli Hírlevél [on-line]. 2011-02-05. [dostęp 2011-02-16]. (węg.).
  2. Wywiad z Netanyahu i Gantzem w poszukiwaniu ich wspólnych korzeni. [w:] Channel 7 [on-line]. 2011-02-14. [dostęp 2011-02-16]. (hebr.).
  3. Bader Ahatsha: Optymistyczna nuta. [w:] Israel Defense Forces [on-line]. 2011-02-09. [dostęp 2011-02-16]. (hebr.).
  4. a b Avihai Becke4: Ogólny smutek. [w:] Ha-Arec [on-line]. 2002-04-24. [dostęp 2011-02-16]. (hebr.).
  5. Ahatsha r’Tu: Generał Benny Gantz dowodzi Shaldag Unit. [w:] Israel Defense Forces [on-line]. 2010-11-22. [dostęp 2011-02-16]. (hebr.).
  6. Generał Benny Gantz został mianowany zastępcą szefa Sztabu Generalnego. [w:] Israel Defense Forces [on-line]. 2009-10-01. [dostęp 2011-02-16]. (hebr.).
  7. Czy Netanjahu może jeszcze być premierem? Izraelczycy zdecydują we wtorek, wyborcza.pl [dostęp 2019-04-05] (pol.).
  8. Lists of Candidates. bechirot.gov.il. [dostęp 2019-04-09]. (ang.).
  9. Głosuje się na partię, nie na ludzi. Kto walczy o władzę?. tvn24.pl. [dostęp 2019-04-09].
  10. Lapid-Gantz-Ya’alon list: ‘Blue and White’. Jedi’ot Acharonot. [dostęp 2019-05-01]. (ang.).
  11. Wyniki. bechirot.gov.il. [dostęp 2019-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-11)]. (hebr.).
  12. Netanyahu secures majority backing after right-wing parties recommend him as PM. The Times of Israel. [dostęp 2019-04-23]. (ang.).
  13. Netanyahu Set to Form Next Government After Most Parties Recommend Him to President. Ha-Arec. [dostęp 2019-04-23]. (ang.).
  14. President officially taps Netanyahu to form next government. The Times of Israel. [dostęp 2019-04-23]. (ang.).
  15. a b Beni Ganc (ang.) – profil na stronie Knesetu.
  16. Benjamin Netanjahu nie stworzył rządu. Będą wybory w Izraelu. rp.pl. [dostęp 2019-05-29].
  17. Kneset zdecydował o samorozwiązaniu. Będą nowe wybory w Izraelu. wyborcza.pl. [dostęp 2019-05-29].
  18. Netanjahu rezygnuje z formowania nowego rządu, TVN24.pl, 21 października 2019 [dostęp 2019-10-24] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-24].
  19. Raoul Wootliff, Netanyahu and Gantz said forming unity government; Blue and White collapses, „The Times of Israel”, 26 marca 2020 [dostęp 2020-03-26].
  20. Gantz voted as new Knesset Speaker, likely paving way for unity government, „i24News”, 26 marca 2020 [dostęp 2020-03-26].
  21. The ministers of Israel’s 35th government, „The Times of Israel”, 17 maja 2020 [dostęp 2020-05-17].
  22. Thirty-Sixth Government, main.knesset.gov.il [dostęp 2022-11-14].