Beqir Balluku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Beqir Balluku
Data i miejsce urodzenia 14 lutego 1917
Tirana
Data i miejsce śmierci 5 listopada 1975
Linzë
Minister obrony Albanii
Okres od 1952
do 1974
Przynależność polityczna Albańska Partia Pracy
Poprzednik Enver Hodża
Następca Mehmet Shehu

Beqir Balluku (ur. 14 lutego 1917 w Tiranie, zm. 5 listopada 1975 w Linzë k. Tirany[1]) – albański komunista i oficer armii albańskiej.

Życiorys[edytuj]

Pochodził z ubogiej rodziny. Z powodów materialnych był zmuszony przerwać naukę w szkole i podjąć pracę jako robotnik. W czasie II wojny światowej przyłączył się do ruchu oporu i szybko awansował w jego strukturach. W kwietniu 1942 został członkiem Komunistycznej Partii Albanii, a w marcu 1943 wybrano go do władz partii w okręgu Tirany.

W maju 1943 objął dowództwo nad batalionem partyzanckim Krujë Ishëm. Z początkiem 1944 został dowódcą II Brygady Partyzanckiej. W chwili kiedy wojska niemieckie opuszczały Albanię (listopad 1944) Balluku awansował na podpułkownika i zastępcę komendanta III Korpusu Armii Narodowowyzwoleńczej. Wkrótce potem został skierowany na studia do Wyższej Akademii Wojskowej im. Klimenta Woroszyłowa w Moskwie.

Po powrocie do kraju w 1948 objął stanowisko szefa sztabu generalnego armii albańskiej. W 1952 stanął na czele resortu obrony, awansując do stopnia generała pułkownika. W historii Albanii był swoistym rekordzistą stojąc na czele tego resortu nieprzerwanie przez okres 22 lat.

Oprócz kierowania resortem obrony był także deputowanym do parlamentu (alb. Kuvendi Popullor) i członkiem Biura Politycznego Albańskiej Partii Pracy.

Odegrał bardzo istotną rolę w wydarzeniach kwietnia 1956, kiedy to na konferencji stołecznej organizacji partyjnej podjęto działania skierowane przeciwko Enverovi Hodży. Balluku zawiadomił o zagrożeniu wypoczywającego wówczas dyktatora, dzięki czemu ten wrócił do Tirany i rozprawił się z oponentami.

Pozycja polityczna Balluku uległa wyraźnemu pogorszeniu, kiedy w latach 60. dokonano zasadniczych zmian w doktrynie obronnej Albanii. W 1961 Albania zerwała stosunki z ZSRR, swoim dotychczasowym sojusznikiem, a w 1968 wycofała się z Układu Warszawskiego. Podstawą nowego systemu obrony Albanii była idea wojny ludowej, która zakładała przekształcenie armii zgodnie z tradycją partyzancką. W opinii samego Envera Hodży Balluku miał opracować „czarne tezy” (alb. Tezat e zeza), przedstawiające zagrożenia dla bezpieczeństwa Albanii wynikające z wprowadzanych zmian[2].

Balluku został w 1974 pozbawiony stanowisk i internowany wraz z rodziną w Roskovecu. Wkrótce potem aresztowany i skazany przez sąd wojskowy na karę śmierci za „zdradę stanu” i tworzenie tajnej organizacji wojskowej, przygotowującej zamach stanu. Wyrok Najwyższego Sądu Wojskowego zapadł 5 listopada 1975[3], w tym samym dniu prezydium parlamentu nie skorzystało z prawa łaski i w tym samym dniu Beqir Balluku wraz z grupą najbliższych współpracowników (Petrit Dume, Hito Çako) został rozstrzelany na przedmieściach Tirany przez oddział specjalny ministerstwa spraw wewnętrznych. Według raportu opublikowanego przez prasę albańską ostatnie słowa, jakie wypowiedział Balluku brzmiały Niczemu nie jestem winien[4].

W 1992 został pośmiertnie zrehabilitowany. Jego szczątki odnaleziono w 2001, zostały pochowane w Tiranie.

Przypisy

  1. Fjalor enciklopedik i viktimave te terrorit komunist, red. Azem Qazimi, tom 1, Tirane 2012, s.150
  2. Kujtim Boriçi, Enver Hoxha: „Ja pse është armik Beqir Balluku!”, Shekulli 8 X 2007.
  3. Afrim Imaj, Procesverbali, çfarë thanë Petrit Dume dhe Beqir Balluku para pushkatimit, Panorama 2 II 2009.
  4. Afrim Imaj, Procesverbali, çfarë thanë Petrit Dume dhe Beqir Balluku para pushkatimit, Panorama 2 II 2009.

Bibliografia[edytuj]