Berżniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 54°5′55″N 23°27′51″E
- błąd 38 m
WD 54°4'59.9"N, 23°27'0.0"E, 54°4'52.61"N, 23°27'53.06"E
- błąd 14 m
Odległość 2043 m
Berżniki
wieś
Ilustracja
Kościół Wniebowzięcia NMP w Berżnikach
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat sejneński
Gmina Sejny
Liczba ludności (2005) 320
Strefa numeracyjna 87
Kod pocztowy 16-500
Tablice rejestracyjne BSE
SIMC 0767902
Położenie na mapie gminy wiejskiej Sejny
Mapa konturowa gminy wiejskiej Sejny, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Położenie na mapie powiatu sejneńskiego
Mapa konturowa powiatu sejneńskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Ziemia54°05′55″N 23°27′51″E/54,098611 23,464167

Berżnikiwieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny na Pojezierzu Suwalskim. Dawniej miasto królewskie lokowane w 1551 roku przez Bonę Sforzę[1], położone było w końcu XVIII wieku w starostwie niegrodowym berżnickim w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[2]. Zdegradowane po 1810 roku[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • I połowa XV wieku – najstarsze dane dotyczące miejscowości[4]
  • I połowa XVI wieku – założenie dworu przez Jurewicza Paca
  • 1547–1557 – założenie miasta przez królową Bonę
  • 1559 – prawa miejskie
  • koniec XVI wieku – siedziba starostwa niegrodowego
  • II połowa XVII wieku – zniszczenie miasta podczas wojen szwedzkich
  • 1795 – w zaborze pruskim
  • 1807 – w Księstwie Warszawskim
  • po 1810 – utrata praw miejskich
  • 1815 – w Królestwie Polskim
  • 1919 – w granicach Polski
  • 22 sierpnia 1920 – rozegrała się tu bitwa niemeńska – druga co do ważności i wielkości w czasie wojny polsko-sowieckiej, przesądziła o ostatecznym kształcie polskiej granicy wschodniej
  • W 1929 r. była tu siedziba gminy Berżniki, powiat Suwałki. Mieszkało tu 323 osoby. Majątek ziemski posiadał tu Wiktor Czarkowski (58 mórg), Stanisław Leszczyński wraz z Bolesławem Skorupskim (842), Dominik Wołągiewicz (65). Była jedna piwiarnia, dwa sklepy spożywcze i jeden z wyrobami tytoniowymi. We wsi było trzech cieśli, kołodziej, trzech kowali, krawiec i stolarz[5].
  • W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Berżniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[6]:

Inne obiekty:

  • granitowy pomnik o kształcie krzyża Virtuti Militari ku czci poległych w tzw. boju sejneńskim 22–23 sierpnia 1920, postawiony w 2001
  • na cmentarzu pomnik poświęcony żołnierzom armii poległym w litewskiej w bitwie niemeńskiej w 1920
  • pomnik ku czci 20 Polaków straconych przez hitlerowców w 1944
  • pomnik przyrody: jesion wysokości 18 m (za cmentarzem)
  • wzgórze zamkowe, pozostałość po zamku królowej Bony[7]

Przejście graniczne[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym stacjonowała tu strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza[8].

Znajduje się tutaj także drogowe przejście graniczne na Litwę w kierunku Kopciowa.

Osoby związane z Berżnikami[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., w: Acta Baltico‑Slavica t. 7, 1970, s. 96.
  2. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 87.
  3. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 18-19.
  4. http://www.dawna-suwalszczyzna.com.pl/index.php?dzial=suwalsz&m=16
  5. The 1929 Polish Business Directory Project, data.jewishgen.org [dostęp 2017-03-31].
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2020-09-30. [dostęp 2018-04-04].
  7. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​ISBN 83-7200-631-8​ s. 402
  8. Szubański 1993 ↓, s. 275.
  9. Bartłomiej Rychlewski: Pod dolinach i po wzgórzach. Monografia oddziału Jana Sadowskiego i Piotra Burdyna 1949-1952. Warszawa: Akces, 2010, s. 19–20. ISBN 978-83-87520-84-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rajmund Szubański. Bataliony, kompanie, strażnice KOP. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (145), 1993. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182. 
  • L. Terlikowski, Gmina Berżniki powiatu suwalskiego, [w:] Kresy w oczach oficerów KOP, Katowice 2005, s. 39–52.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]