Berezka (powiat leski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°23′34″N 22°23′15″E
- błąd 39 m
WD 49°25'N, 22°22'E, 49°23'34.001"N, 22°23'15.000"E
- błąd 19354 m
Odległość 3 m
Berezka
wieś
Ilustracja
Droga 894 w Berezce
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat leski
Gmina Solina
Liczba ludności (2019) 477[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-610
Tablice rejestracyjne RLS
SIMC 0360483
Położenie na mapie gminy Solina
Mapa konturowa gminy Solina, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Berezka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Berezka”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Berezka”
Położenie na mapie powiatu leskiego
Mapa konturowa powiatu leskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Berezka”
Ziemia49°23′34″N 22°23′15″E/49,392778 22,387500

Berezka (daw. Bereska) – miejscowość agroturystyczna w gminie Solina, w powiecie leskim, województwie podkarpackim w Polsce[2][3]. Leży nad potokiem Bereźnica. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 894 HoczewPolańczyk.

Inna miejscowość o takiej samej nazwie to nieistniejąca już wieś 21 km na północ, przy DK28 z Sanoka do Przemyśla.

Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 420 osób[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś lokowana na prawie wołoskim w I poł. XVII w. w dobrach Balów z Hoczwi. Do II poł. XVIII w. pozostawała w rękach Balów, którzy wznieśli tu murowany dwór otoczony fortyfikacjami. Kolejni właściciele, Fredrowie, urządzili wokół dworu park krajobrazowy. Pod koniec XVIII w. Bereska wraz z Wolą Matiaszową należała do rodziny Błońskich, a od 1800 – poprzez małżeństwo – przeszła na Tobiasza Walentego Żurowskiego, żonatego z Julianną z Błońskich. Potem należała do syna tych ostatnich, Adama Żurowskiego (1801–1864), żonatego z Pauliną Ostaszewską (1811–1835)[5]. W 1830 w Berezce urodził się Cyryl Jaksa Ładyżyński. W kolejnych latach majątek ten stanowił własność syna Adama i Pauliny, Teofila Żurowskiego (1833–1906), a potem jego syna, Wiktora Żurowskiego żonatego z Władysławą Gniewosz. Ten ostatni w 1892 sprzedał dobra w Beresce Karolowi Starzeńskiemu i jego żonie Helenie z Biesiadeckich. W 1916 majątek ziemski w Beresce został sprzedany rodzinie Adamskich, a od 1921 należał do Stanisława Macudzińskiego. W wyniku tzw. reformy rolnej przeszedł po II wojnie światowej na własność Skarbu Państwa.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Historycznie: Brziska 1447, Brzysczka 1448, Brzoska Wola 1463, Brzoska 1467, Brzeska 1475, Broska 1480, Brzoska 1515, Bereska 1578, Brzeska 1662, Beresko 1742, Bereska 1851.

Współczesna nazwa pochodzi od ukr. berezka/березка, pol. brzózka. W XV wieku oboczna forma Brziska pod wpływem ukraińskim, używano też obocznej formy Brzóska Wola. W 1977 r. urzędowo spolszczono nazwę na Brzózka, jednak w 1981 r. przywrócono dawną nazwę[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • ruiny cerkwi z XIX w.
  • pozostałości parku dworskiego (przy wjeździe od strony Hoczwi, po lewej) ze śladami ziemnych fortyfikacji bastionowych (XVII w.). W parku pomniki przyrody: 3 dęby o obwodzie 420–470 cm. i sosna (370 cm).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Raport o stanie gminy Solina za rok 2019. bip.solina.regiony.pl. [dostęp 2020-06-11].
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Wieś Berezka w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-05-27] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  5. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 12.
  6. Kazimierz Rymut (pod red.), Nazwy miejscowe Polski, A–B, Kraków 1996, s.120.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]