Bernard Ber Mark

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grób Bernarda Ber Marka na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie

Bernard Ber Mark (ur. 8 czerwca 1908 w Łomży, zm. 4 lipca 1966 w Warszawie) – polski historyk, publicysta i działacz komunistyczny żydowskiego pochodzenia, w latach 1949–1966 dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Łomży. W latach 1927–1931 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Czynnie udzielał się w środowiskach komunistycznych. Od 1928 był członkiem Komunistycznej Partii Polski. W latach 1934–1938 był członkiem centralnej redakcji wydawnictw żydowskich przy KC KPP, a w latach 1934–1935 redaktorem legalnego komunistycznego dziennika Der Frajnd. W latach 1936–1938 był również członkiem zarządu Związku Zawodowego Literatów Żydowskich w Warszawie.

Podczas II wojny światowej przebywał w Mińsku (pracował w Białoruskiej Akademii Nauk), Moskwie i Kujbyszewie, gdzie działał w Żydowskim Komitecie Antyfaszystowskim. Był współtwórcą Związku Patriotów Polskich, a od 1944 był członkiem Zarządu Głównego tej organizacji i wiceprzewodniczącym Komitetu Organizacyjnego Żydów Polskich przy ZPP. Uczestniczył w pertraktacjach dotyczących repatriacji.

Do Polski wrócił w 1946 i podjął pracę w Centralnym Komitecie Żydów Polskich. W 1949 objął funkcje dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, którą piastował do momentu śmierci w 1966.

Po wojnie był również Przewodniczącym Związku Literatów i Dziennikarzy Żydowskich oraz redaktorem naczelnym Dos Naje Lebn. Od 1954 był profesorem nadzwyczajnym.

Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1954)[1].

W 1937 ożenił się z Esterą Goldhas - nauczycielką i działaczką KPP, która po wojnie została pracownikiem naukowym ŻIH. W 1968 wyjechała do Izraela, zmarła tam w 1994.

Bernard Ber Mark jest pochowany w alei głównej cmentarza żydowskiego przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 64, rząd 1)[2].

Twórczość[edytuj]

Bernard Ber Mark w swojej pracy naukowej jako jeden z pierwszych historyków, wzmiankował o uczestnictwie Żydowskiego Związku Wojskowego w powstaniu w getcie warszawskim. Jego książki poruszały głównie problematykę wojenną i losy Żydów w czasie Holocaustu.

Na treści jego dzieł zaważyły jego poglądy polityczne oraz narzucona przez władze komunistyczne "oficjalna" wersja historii.

  • 1985: The scrolls of Auschwitz
  • 1959: Walka i zagłada warszawskiego getta
  • 1957: Di geszichte fun Jidn in Pojln (z jid. Historia Żydów w Polsce)
  • 1954: Twórczość pisarzy poległych w gettach i obozach
  • 1954: Rzemieślnicy żydowscy w Polsce feudalnej
  • 1953: Powstanie w getcie warszawskim
  • 1952: Ruch oporu w getcie bialostockim
  • 1950: Di jidisze tragedje in der pojliszer literatur (z jid. Żydowska tragedia w polskiej literaturze)

Przypisy

  1. 16 lipca 1954 „za wybitne zasługi w dziedzinie nauki” M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1566
  2. Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7.

Bibliografia[edytuj]