Bernard Hantke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bernard Ludwik Hantke
Data i miejsce urodzenia 2 października 1826
Warszawa
Data śmierci 21 kwietnia 1900
Pałacyk Bernarda Hantkego w Częstochowie
Grób przemysłowca Bernarda Hantke (1826-1900) i przemysłowca Gustawa Aleksandra Hantke (1868-1939) na cmentarzu reformowanym przy ul. Żytniej w Warszawie

Bernard Ludwik Hantke (ur. 2 października 1826 w Warszawie, zm. 21 kwietnia 1900) − polski przemysłowiec żydowskiego pochodzenia, założyciel Huty Częstochowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Warszawie w żydowskiej rodzinie przybyłej do tego miasta z Poznania w XVIII wieku jako syn kupca Adolfa (1796-1859)[1] i Anny Karoliny Kohen (1804-1830)[2].

Ukończył studia w Instytucie Rolniczym, kształcąc się w dziedzinie rolnictwa[3], pracował jako administrator dóbr ziemskich. W 1851 roku wydał Przewodnik dla mniejszych i większych plantatorów buraków[3]. W 1860 roku został jednym z właścicieli nowo powstałej fabryki narzędzi rolniczych, wchodząc w spółkę z Augustem Rephanem i braćmi Scholtze[4]. W 1866 roku przedsiębiorstwo, zmieniwszy profil produkcyjny, przyjęło nazwę Fabryka Machin, Kotłów Parowych i Wszelkich Odlewów p.f. "Bracia Scholtze i B. Hantke"[4]. W 1870 roku otworzył fabrykę gwoździ, drutu, łańcuchów i narzędzi ogrodniczych[4], przekształcając ją w 1882 roku w spółkę akcyjną, sprzedając dużą część udziałów górnośląskiemu koncernowi Oberschlesische Eisenindustrie AG für Bergbau und Hüttenbetrieb w Gliwicach. Jego fabryka była pierwszą w Królestwie Polskim, w której zainstalowano elektryczność[4]. W 1874 roku został sędzią handlowym. Był dziedzicem dóbr Drybus[2]. W końcu lat 80 XIX wieku otworzył zakłady metalowe w Imperium Rosyjskim[3], które znajdowały się w Jekaterynosławiu i Saratowie[2]. Założył także w połowie lat 90 XIX w. Towarzystwo B. Hantke, które zakupiło tereny majątku paulińskiego w regionie częstochowskim[3], gdzie rozwijało się wówczas górnictwo rud żelaza oraz hutnictwo. Hantke zbudował, rozpoczynając prace w 1897 roku[4], hutę żelaza w Częstochowie, zlokalizowaną we wsi Raków. Z jego inicjatywy zbudowano w latach 1900-1903 rezydencję w stylu neobarokowym, tzw. pałacyk Hantkego.

W czasie życia przeszedł na kalwinizm, dokładna data tego zdarzenia nie jest znana[5].

Był dwukrotnie żonaty, po raz pierwszy z Reginą Rosen (1835-1856), a po raz drugi z Marią Zofią Regenhart (1842-1897). Z pierwszego małżeństwa miał dwóch synów: Aleksandra (1853-1870) i Józefa Leopolda (ur. 1855). Z drugiego małżeństwa miał sześcioro dzieci:

  1. Zofię Marię (1861-1923),
  2. Tadeusza (1863-1927), ziemianina, właściciela dóbr Koźminek
  3. Wandę Henriettę (1865-1936), żonę Jana Rosena, matkę Jana Henryka Rosena),
  4. Henryka (1867-1908),
  5. Gustawa Aleksandra (1868-1939)
  6. Alfreda Bernarda (1871-1929) przemysłowca [2].

Zmarł 21 kwietnia 1900 roku[3] i został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie[4].

W 2014 roku jego imieniem nazwano jedną z bezimiennych dotychczas ulic w rejonie częstochowskiej huty[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grób Adolfa Hantke w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  2. a b c d Tak Reychman
  3. a b c d e Bernard Ludwik Hantke
  4. a b c d e f TOWARZYSTWO ZAKŁADÓW METALOWYCH ”B. HANTKE” SA
  5. Inteligencja zamordowana w Katyniu - odpowiedź G majorowi
  6. W Częstochowie mamy ulice Hantkego i Bojemskiego (pol.). EVOPRESS spółka z o.o., 2014-05-26. [dostęp 2014-05-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Reychman: Szkice genealogiczne, Serja I. Warszawa: Hoesick F., 1936, s. 91-93.