Bernikla północna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bernikla północna
Branta hutchinsii[1]
(Richardson, 1832)[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina gęsi
Rodzaj Branta
Gatunek bernikla północna
Synonimy
Podgatunki
  • B. h. minima Ridgway, 1885[4]
  • B. h. leucopareia (J.F. von Brandt, 1836)[3]
  • B. h. hutchinsii (Richardson, 1832)[2]
  • B. h. taverneri Delacour, 1951[6]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     letnie lęgowiska

     przeloty

     zimowiska

     zalatuje

Bernikla północna[8] (Branta hutchinsii) – gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae), dawniej uznawany za podgatunek bernikli kanadyjskiej[9]. Gniazduje w północnoamerykańskiej tundrze (Kanada, Alaska)[7]. Zimuje głównie na południu kontynentu (po Meksyk)[7], natomiast w Japonii obecnie spotykane są zimujące osobniki z reintrodukowanej na Aleutach populacji podgatunku B. h. leucopareia (wcześniej zimowała tam wymarła populacja B. h. asiatica)[10].


Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Bernikla północna występuje w zależności od podgatubku[11][12]:

  • bernikla mała[8] (B. h. minima) – zachodnia Alaska
  • bernikla aleucka[8] (B. h. leucopareia) – Wyspa Beringa, północne Kuryle i Aleuty
  • bernikla północna[8] (B. h. hutchinsii) – północno-środkowa Kanada, Grenlandia
  • B. h. taverneri – północno-wschodnia Alaska, północna Kanada

Proponowany podgatunek B. h. asiatica, lęgnący się na Aleutach i Wyspach Komandorskich, a zimujący w Japonii, został zsynonimizowany z B. h. leucopareia[11][12]. Wymarł on do lat 40. XX wieku[10].

Sporadycznie pojawia się w Polsce (do 2017 odnotowano 15 stwierdzeń[13]), ze względu jednak na to, że nie ma pewności, czy były to pojawy naturalne, gatunkowi temu nadano kategorię D w klasyfikacji AERC i nie jest on zaliczany do krajowej awifauny[14].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Ptaki z podgatunku B. h. minima

Nieco mniejsza od bernikli kanadyjskiej, podobnie do niej ubarwiona: szarobrązowe skrzydła, czarna szyja i głowa, biała plama na policzku. Dziób, szyja i nogi krótsze niż u bernikli kanadyjskiej[9].

Mierzy 55–110 cm, masa ciała wynosi 1,65–2,38 kg (hutchinsii), 1,095–1,89 kg (minima)[11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Branta hutchinsii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c J. Richardson: Anser Hutchinsii. (Richards.) Hutchins’s Barnacle Goose. W: J. Richardson & W. Swainson: Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America: containing descriptions of the objects of natural history collected on the late northern land expeditions under command of Captain Sir John Franklin, R.N.. Cz. 2: The Birds. Londyn: John Murray, 1831, s. 470. (ang.)
  3. a b J.F. von Brandt. Note sur l’Anser canadensis et l’Anser picus de la Zoographie de Pallas. „Bulletin Scientifique publié par l’Académie Impériale des Sciences de Saint Petersbourg”. 1, s. 37, ryc. 2, 1836 (fr.). 
  4. a b R. Ridgway. Note on the Anser leucopareius of Brandt. „Proceedings of the United States National Museum”. 8, s. 22, 1885 (ang.). 
  5. J.W. Aldrich. Speciation in the White-Cheeked Geese. „The Wilson bulletin”. 58, s. 95, 1946 (ang.). 
  6. a b J.A. Delacour. Preliminary note on the taxonomy of Canada geese, Branta canadensis. „American Museum Novitates”. 1537, s. 7, 1951 (ang.). 
  7. a b c Branta hutchinsii. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  8. a b c d Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Anserini Vigors, 1825 (1815) (wersja: 2020-01-10). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-21].
  9. a b Lars Svensson, Killian Mullarney, Dan Zetterstrom, Collins Bird Guide, second edition.
  10. a b Aleutian Cackling Geese, Branta hutchinsii leucopareia (ang.). W: Alaska Science Center [on-line]. USGS. [dostęp 2019-09-30].
  11. a b c del Hoyo, J., Collar, N. & Kirwan, G.M.: Cackling Goose (Branta hutchinsii). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2013. [dostęp 2019-09-30].
  12. a b Frank Gill, David Donsker (red.): Screamers, ducks, geese, swans (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-09-30].
  13. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 34. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  14. Aneks: gatunki stwierdzone w Polsce do 01.07.2018, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2019-09-30].