Berta Karlik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Berta Karlik
Kraj działania  Austro-Węgry
Data i miejsce urodzenia 24 stycznia 1904
Wiedeń, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 4 lutego 1990
Wiedeń, Austria
Profesor nauk fizycznych
Alma Mater Uniwersytet Wiedeński
Profesura 21 stycznia 1956
Uczelnia Uniwersytet Wiedeński
Uczelnia Instytut Radowy Austriackiej Akademii Nauk
Odznaczenia
Komandor Orderu Palm Akademickich (Francja)

Berta Karlik (ur. 24 stycznia 1904 w Wiedniu, Austro-Węgry, zm. 4 lutego 1990 tamże) – austriacka fizyk, profesor Uniwersytetu Wiedeńskiego, odkrywczyni 3 izotopów Astatu w naturalnych szeregach promieniotwórczych. Pierwsza Profesor zwyczajna w Austrii[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w bogatej rodzinie. Jej ojciec Carl Karlik był dyrektorem Hipoteki Krajowej. W latach 1915-1919 częszczała do publicznego gimnazjum żeńskiego.Następnie ukończyła z wyróżnieniem Gimnazjum Realne w 1923[1]. W tym samym roku została przyjęta na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Wiedeńskiego, który ukończyła z wyróżnieniem w 1927. 13 stycznia 1928 obroniła doktorat z fizyki i matematyki a 6 lutego z filozofii. 8 marca 1928 otrzymała tytuł doktorski. W tym samym roku zdała państwowy egzamin dla nauczycieli szkół średnich[1].

Dzięki stypendium International Federation of University Women mogła od listopada 1930 do grudnia 1931 prowadzić badania naukowe w Royal Institution w Wielkiej Brytanii pod kierunkiem Williama Bragga. Zajmowała się badaniami rentgenowskimi struktur krystalicznych[1]

Po rocznym stażu w latach 1929-1930 podjęła badania w Instytucie Radowym Austriackiej Akademii Nauk[2]. W 1933 wraz z Elizabeth Rona otrzymała Nagrodę Heittingera.

25 maja 1936 złożyła pracę habilitacyjną i w 1937 uzyskała tytuł doktora habilitowanego[1].

W przeciwieństwie do wielu koleżanek pochodzenia żydowskiego Anschluss Austrii nie wpłynął na jej karierę. W czasie II wojny światowej jej badania się rozwinęły. W 1943-1944 wraz z Traude Bernert wykazała istnienie izotopów Astatu 215At, 216At i 218At w naturalnych szeregach promieniotwórczych. Za to odkrycie otrzymała ponownie otrzymała Nagrodę Heittingera w 1947[3].

Po wojnie pełniła obowiązki dyrektora Instytutu Radowego zostając oficjalnie Dyrektorem w 1947. W 1950 została profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Wiedeńskiego a 21 stycznia 1956 Prezydent Austrii nadał jej tytuł Profesora zwyczajnego[1].

Członkostwo w Akademiach Nauk[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Od lata 2016 siedem kobiet naukowców, w tym Berta Karlik, zostanie upamiętnionych rzeźbami na terenie Uniwersytetu Wiedeńskiego w ramach projektu obchodów 650-lecia uczelni[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Berta Karlik (niem.). Frauen in Forschung und Technologie – Unversität Wien. [dostęp 2016-05-07].
  2. Berta Karlik [1904-1990] (niem.). w-fFORTE, Bundesministeriums für Wissenschaft, Forschung und Wirtschaft. [dostęp 2016-05-07].
  3. a b Berta Karlik 1904-1990 (ang.). CWP and Regents of the University of California. [dostęp 2016-05-07].
  4. Sieben Frauendenkmäler für Uni Wien (niem.). ORF, 2015-10-28. [dostęp 2016-05-03].