Bezpieczeństwo energetyczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bezpieczeństwo energetyczne – stan gospodarki umożliwiający pokrycie perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię, w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska[1].

Stan ten zapewnia dywersyfikacja dostaw importowanych paliw oraz zwiększanie udziału energii ze źródeł odnawialnych, zdolności wydobywczej ze złóż krajowych – ropy naftowej, gazu ziemnego oraz wykorzystanie krajowych złóż węgla, co pozwala na nieprzerwaną pracę systemu energetycznego kraju w sytuacji przerwania dostaw z jednego źródła. Do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego może również przyczyniać się rozproszenie źródeł energii.

Dywersyfikacja w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Dywersyfikacja dostaw paliw[edytuj | edytuj kod]

Ropa naftowa[edytuj | edytuj kod]

Obok dostaw rurociągami („Przyjaźń”) Polska dysponuje naftoportem w Gdańsku. Planowane jest przedłużenie ropociągu Odessa-Brody z Ukrainy do Polski („Sarmatia”[2], w październiku 2007 planowano powołanie spółki „Nowa Sarmatia”)[3]. Prace poszukiwawcze na Bałtyku prowadzi Petrobaltic (również niewielkie wydobycie). Rozpatruje się opcję rewersu na ropociągu "Przyjaźń" i połączenia z portem Wilhelmshaven.

Gaz ziemny[edytuj | edytuj kod]

PGNiG planuje doprowadzenie do sytuacji, w której 1/3 gazu będzie pochodzić z wydobycia krajowego, 1/3 będzie importowana ze Wschodu, a 1/3 będzie importowana ze Skandynawii i poprzez terminal LNG w Świnoujściu. W 2009 PGNiG podpisała umowę na dostawy skroplonego gazu LNG w latach 2014-2034 z katarskim dostawcą gazu LNG Qatargas[4].

Największe możliwości zwiększenia wydobycia gazu w Polsce są zdaniem ekspertów z Państwowego Instytutu Geologicznego na Podkarpaciu i w Niecce Gorzowsko-Zielonogórskiej[5].

Prace poszukiwawcze na Bałtyku prowadzi Petrobaltic (również niewielkie wydobycie gazu).

Prowadzone są poszukiwania złóż gazu łupkowego[6].

Alternatywne dostawy[edytuj | edytuj kod]
  • Gazociągi[7]:
    • Gaz skandynawski:
      • Gazociąg Baltic Pipe (ew. połączony z gazociągiem Skanled)
      • Gazociąg z Goteborga
      • Gazociąg norweski[8]
    • Gaz rosyjski:
    • Gaz państw Azji Centralnej, Azerbejdżanu i Iranu:
    • Inne:
      • Gazociąg Bernau-Szczecin (połączenie z systemem niemieckim)
      • odnoga Gazociągu Opal (połączenie z systemem niemieckim)
      • Gazociąg Ustiług-Zosin-Moroczyn (połączenie z systemem ukraińskim)
      • połączenie z systemem litewskim
      • fizyczny rewers na gazociągu jamalskim w Mallnow (planowane uruchomienie IV 2014 - docelowa przepustowość 5,5 mld m3)
  • Terminal LNG w Świnoujściu (gazoport) – planowana budowa przez Polskie LNG

Biopaliwo i biogaz[edytuj | edytuj kod]

Biopaliwo[edytuj | edytuj kod]

Są to głównie biodiesel i bioetanol[11].

Biogaz[edytuj | edytuj kod]

Największa biogazownia o mocy 2 MW w Polsce ma powstać w Kietrzu, planowany koszt – 40 mln zł.[12]

Energetyka polska[edytuj | edytuj kod]

Elektrownie i większe elektrociepłownie w Polsce

W 2008 r. prawie 96% energii elektrycznej produkowanej w Polsce pochodziło z elektrowni węglowych w proporcji ok. 40% z węgla brunatnego i ok. 60% z węgla kamiennego[13].

Według projektu Polityki Energetycznej Polski do 2030 roku planowane jest podwojenie zużycia energii elektrycznej i oparcie funkcjonowania polskiej energetyki głównie na czterech grupach energetycznych z większościowym udziałem Skarbu Państwa. Według dokumentu kluczowym surowcem do 2030 r. pozostanie węgiel kamienny, jednak jego udział w produkcji elektryczności spadnie do 40%. Energia odnawialna ma zwiększyć swój udział do 15% do 2020 roku[14], nawet do 10% zużywanej energii elektrycznej ma pochodzić z planowanej polskiej elektrowni atomowej o mocy 1200 MW.[15]

Magazynowanie[edytuj | edytuj kod]

Duże znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego ma magazynowanie paliw i energii (gazu, ropy naftowej, energii odnawialnej[16]).

Magazynowanie ropy naftowej w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Największe naziemne magazyny ropy zlokalizowane są w Adamowie przy granicy z Białorusią, w pobliżu Płocka oraz Gdańsku[17].

Ropa naftowa jest magazynowana również w kawernach. Jedyne w Polsce podziemne magazyny ropy naftowej i paliw znajdują się w miejscowości Góra. Należą do IKS Solino, spółki zależnej PKN Orlen. Planowana jest budowa magazynu pod istniejącą już naziemną bazą paliwową OLPP w Dębogórzu[18].

Magazynowanie gazu ziemnego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Gaz ziemny jest magazynowany w PMG Brzeźnica, PMG Husów XII, PMG Strachocina, PMG Swarzów. Planowana jest rozbudowa lub budowa PMG Mogilno, PMG Wierzchowice, PMG Kosakowo, PMG Kałuszyn, PMG Daszewo, PMG Chabowo[19].

Alternatywy[edytuj | edytuj kod]

Prowadzone są badania nad zwiększeniem efektywności i opłacalności zgazowywania węgla[20][21], benzyną syntetyczną[22], ogniwami z wykorzystaniem tzw. biowęgla (biokarbonu)[23], synergią węglowo-jądrową[24], sztuczną fotosyntezą[25] czy paliwem wodnowęglowym[26].

Pewne niewielkie znaczenie ma recykling tworzyw sztucznych, np. uzyskiwanie paliw płynnych metodą krakingu[27].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ustawa o Prawie energetycznym art 3 p. 16
  2. Bliżej do naftociągu?, naszdziennik.pl, [dostęp 29.04.2009].
  3. Powstanie „Nowej Sarmatii”.
  4. wprost.pl: Grad: gaz popłynie do nas z Kataru (pol.). [dostęp 30.06.2009].
  5. The Wall Street Journal.Polska, 27.09.2007, s. 4.
  6. Uważam Rze, 13/2011, 2 maja 2011, s. 90-91, art. „Polskie marzenia o gazie łupkowym”.
  7. Portal RynekGazu.pl.
  8. Kontrakt podpisany i zerwany [1].
  9. Pawlak: Gazociąg Amber może być projektem UE.
  10. Gazowy pierścień wokół Bałtyku? Bursztynowy szlak nowej generacji.
  11. Biodiesel.pl.
  12. Dziennik Polska-Europa-Świat, 20.01.2009 r., s. 7.
  13. Nasz Dziennik, 19.01.2009, s. 6.
  14. Energia odnawialna a pakiet energetyczny UE
  15. The Wall Street Journal.Polska, 18.09.2007, s. 4.
  16. Magazyny energii pomagają efektywnie ją wykorzystać
  17. Największe naziemne magazyny ropy.
  18. Będzie więcej magazynów ropy.
  19. Podziemne magazyny gazu.
  20. Zgazowywanie węgla dobre dla Polski.
  21. Polskie doświadczalne instalacje zgazowania węgla.
  22. Benzyna z węgla?
  23. Przełom na Politechnice: uzyskali czystą energię.
  24. Naukowcy: reaktory jądrowe można wykorzystać w fabrykach chemicznych, wyborcza.pl, 2009-03-17.
  25. Prof. Dobiesław Nazimek sztuczną fotosyntezą zajmuje się od wielu lat
  26. money.pl: Produkcja tego paliwa kosztuje 25 groszy za litr. "To będzie rewolucja". [dostęp 27 lipca 2015].
  27. http://www.mos.gov.pl:+Recykling termiczno-katalityczny poliolefin i polistyrenu. [dostęp 16.10.2012].