Biłka Szlachecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Biłka Szlachecka
Верхня Білка
Ilustracja
Kościół
Państwo  Ukraina
Obwód lwowski
Rejon pustomycki
Wysokość 233 m n.p.m.
Kod pocztowy 81141
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Biłka Szlachecka
Biłka Szlachecka
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Biłka Szlachecka
Biłka Szlachecka
Ziemia49°49′02″N 24°18′07″E/49,817222 24,301944
Portal Portal Ukraina

Biłka Szlachecka (ukr. Верхня Білка) – wieś na Ukrainie w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego, położona ok. 19 km na wschód od centrum Lwowa nad rzeczką Białką.

W okresie II Rzeczypospolitej w gminie Biłka Szlachecka w powiecie lwowskim ziemskim w województwie lwowskim.

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o miejscowości w 1400 roku, położonej na trakcie gliniańskim z lwowskiego Łyczakowa do Glinian. Pierwsi właściciele to ród Włodków z Mazowsza herbu Sulima, w 1441 powstał tu pierwszy kościół spalony przez Tatarów. W 1620 miejscowość zniszczona przez najazd turecko-tatarski, w 1627 opustoszałą wieś ponownie spustoszyli Turcy, biorąc ludność w jasyr, a kościół przekształcili w stajnie. Po upadku I Rzeczypospolitej w zaborze austriackim w składzie Galicji.

W 1883 roku odsłonięto tu pomnik Jana III Sobieskiego, który stał na wprost kościoła. W okresie walk polsko-ukraińskich i wycofywania się wojsk Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej spod Lwowa w 1918 roku, Ukraińcy podpalili wieś i zamordowali 28 jej polskich mieszkańców[1]. Miejscowy proboszcz rzymskokatolicki, ksiądz Adam Hentschel, został schwytany i zamordowany w Kurowicach 29 grudnia. Następnie Ukraińcy podrzucili ciało ks. Hentschela do Biłki. W 1938 roku, w dwudziestą rocznicę tych wydarzeń, stanął tu pomnik upamiętniający zamordowanych biłczan z listą zabitych i orłem, zburzony przez żołnierzy radzieckich w 1939.

W okresie II Rzeczypospolitej wieś zamieszkana była niemal wyłącznie przez Polaków[2]. W roku 1939 w Biłce rozbrojono kilka z oddziałów polskich. Od 1940 proboszczem tutejszej parafii był ks. Wincenty Urban, późniejszy biskup pomocniczy Wrocławia. W czasie okupacji sowieckiej w miejscowym klasztorze urządzono dom dziecka dla polskich dzieci ze Lwowa, Rosjanie przy okazji zlikwidowali klasztor. Po wkroczeniu Niemców w ramach operacji Barbarossa dzieci zostały częściowo przygarnięte przez mieszkańców wsi, częściowo wróciły do Lwowa.

W 1944 miejscowość znalazła się w Ukraińskiej SSR w ramach ZSRR, a polska ludność została przymusowo przesiedlona – głównie do województwa opolskiego. Od roku 1991 w niepodległej Ukrainie, wieś zamieszkują Ukraińcy przesiedleni z dawnych terenów polskich.

W 2009 roku Stowarzyszenie Nasz Grodziec odnowiło pomnik nagrobny księdza Adama Hentschela. W 2010 odnowiono następne pomniki. Ostatnie prace prowadzono w 2011 roku.

Dwór[edytuj]

  • pałac przebudowany w 1880 r. przez Jana Sapiehę spalony w 1914 r. przez armię carską z częścią archiwum różańskiego gromadzonego od XIV w. Po 1918 r. obiekt otoczony sporym parkiem nie został odbudowany[3]

Urodzeni w Biłce[edytuj]

  • Józef Lewczak – polski malarz,
  • Eustachy Sapieha – polski polityk konserwatywny, minister spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej, poseł na sejm II RP,
  • Seweryn Uruski – polski szlachcic, heraldyk – prezes Heroldii Królestwa Polskiego, autor 15-tomowego Herbarza szlachty polskiej.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Florentyna Rzemieniuk, Unici Polscy 1596-1949, Siedlce 1998, s. 198.
  2. Marian Kałuski, Polski Lwów w ukraińskim morzu?
  3. Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław, Warszawa: 1995, s. 246-251.

Linki zewnętrzne[edytuj]