Białobrzegi (Tomaszów Mazowiecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Białobrzegi Opoczyńskie)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Tomaszowa Mazowieckiego Białobrzegi
Część miasta Tomaszowa Mazowieckiego
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat tomaszowski
Miasto Tomaszów Mazowiecki
W granicach Tomaszowa Mazowieckiego 1977
SIMC 0968316
Położenie na mapie Tomaszowa Mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna Tomaszowa Mazowieckiego
Białobrzegi
Białobrzegi
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Białobrzegi
Białobrzegi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Białobrzegi
Białobrzegi
Ziemia51°31′14″N 20°03′45″E/51,520556 20,062500
Portal Portal Polska

Białobrzegi – najdalej wysunięta na wschód część miasta Tomaszowa Mazowieckiego położona na prawym brzegu Pilicy w województwie łódzkim.

Przez Białobrzegi przebiega droga wojewódzka nr 713 (ŁódźOpoczno) i linie kolejowe: 22 Tomaszów MazowieckiRadom i 25 Łódź KaliskaDębica.

Historia[edytuj]

Białobrzegi (w XIX wieku Białobrzegi Opoczyńskie) należą do historyczno-kulturowej krainy Małopolski. Okolice te już przed 966 rokiem były zamieszkane. Świadczą o tym wykopaliska archeologiczne na cmentarzysku ciałopalnym kultury przeworskiej z okresu rzymskiego w pobliskich Ciebłowicach. Pierwsza pisemna wzmianka o Białobrzegach pochodzi z 1405 roku, a o kościele św. Marcina biskupa z 1511 roku. Od 1918 do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Unewel, a w latach 19731977 gminy Białobrzegi. Do 1975 roku tereny te należały do powiatu opoczyńskiego i województw: (1919–1939) woj. kieleckiego (1939) woj. łódzkiego (1945–1950) woj. łódzkiego (1950–1975) woj. kieleckiego (1975–1989) woj. piotrkowskiego. Białobrzegi włączone zostały do granic administracyjnych Tomaszowa Mazowieckiego w 1977 roku.

Zabytki[edytuj]

Modrzewiowy kościół św. Marcina biskupa, istniejący do dzisiaj w Białobrzegach, wzniesiono na miejscu poprzedniego, z którego pozostała murowana zakrystia (I poł. XVII w.) – ok. 1746 roku. Z tego okresu pochodzi ustawiony po lewej stronie nawy ołtarz patrona świątyni z podpisem: „S. Martin Epis Turronensis 1759”. W górnej części ołtarza wyobrażono św. Marcina jako rycerza. Ołtarz główny z XVII w. Kościół, reprezentujący styl polskiego baroku ludowego, otrzymał w późniejszym okresie murowaną przybudówkę z przeznaczeniem na główną kruchtę. Stojąca obok kościółka murowana dzwonnica pochodzi z początku XX wieku. Na szczęście po wybudowaniu w 1985 roku w Białobrzegach nowej świątyni, nie rozebrano starego kościoła. Nie podzielił on losu innego tomaszowskiego zabytku budownictwa sakralnego z XVIII wieku – kościoła pw. św. Wacława. Ta wartościowa budowla, przeniesiona do Tomaszowa na początku XIX wieku ze wsi Tobiasze, nie wytrzymała konkurencji z kościołem wybudowanym obok niej przed kilkunastu laty. Stary kościółek rozebrano, aby ustawić go we wsi Twarda nad Zalewem Sulejowskim. Na powrót udało się złożyć tylko gontowy dach i sygnaturkę. Kościół jest obecnie nieużywany. Konstrukcja jest w bardzo złym stanie.

Edukacja[edytuj]

Obok kościoła św. Marcina biskupa znajduje się Zespół Szkół nr 8 (Szkoła Podstawowa nr 6 i Gimnazjum nr 8). Szkoła w tym miejscu została oddana do użytku 11 listopada 1937 r. W lutym 1973 roku w budynku miał miejsce pożar.

Znani i zasłużeni mieszkańcy Białobrzegów[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]