Białorzytka płowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Białorzytka płowa
Oenanthe isabellina[1]
(Temminck, 1829)
Samiec, poza okresem godowym
Samiec, poza okresem godowym
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Rodzina muchołówkowate
Rodzaj Oenanthe
Gatunek białorzytka płowa
Synonimy
  • Saxicola isabellina Temminck, 1829[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Białorzytka płowa (Oenanthe isabellina) – gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae).

Wędrowne. Gniazdują w północno-wschodniej Grecji, we wschodnich Bałkanach, na Bliskim Wschodzie oraz na południowej i wschodniej Ukrainie i dalej na wschód po Zabajkale, środkową Mongolię i północno-centralne Chiny. Zimują na obszarze od zachodniej Afryki do południowej Azji[2]. Bardzo rzadko można go spotkać w Europie Zachodniej. Do Polski zalatuje wyjątkowo. Pierwsze stwierdzenie miało miejsce w maju 1986 pod Jastarnią, drugie w 1997 nad Jeziorem Żywieckim nieopodal Bielsko-Białej[4]. Po raz trzeci widziano ją pod Krosnem 2 maja 2016[5]. Gatunek monotypowy[6].

Długość ciała 16–17 cm, masa ciała 21–39 g[2]. Białorzytki płowe są nieco większe od białorzytki zwyczajnej (O. oenanthe) i przypominają samice tego gatunku. Nie występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Brew styka się w okolicy nasady dzioba. Wyróżnia się czarne skrzydełko[4].

Białorzytki płowe gniazdują na suchych, otwartych i skąpo porośniętych obszarach jak półpustynie, stepy, obrzeża pustyń i uedy. Zimują na suchych nizinnych stepach, w podobnych do lęgowych siedliskach. W sezonie lęgowym często koegzystują z żyjącymi w norach gryzoniami, takimi jak chomiki i susły. Żywią się głównie owadami, jednak niekiedy zjadają małe kręgowce (jaszczurki i węże) oraz nasiona. Swoje gniazda zakładają w norach gryzoni, rzadziej w norach żołn; lokalne wahania liczebności mogą wynikać z niedostępności miejsc do gniazdowania[4].

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].

Przypisy

  1. Oenanthe isabellina, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Collar, N.: Isabelline Wheatear (Oenanthe isabellina). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 23 października 2016].
  3. Oenanthe isabellina. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b c Dominik Marchowski: Ptaki Polski. Kompletna lista 450 stwierdzonych gatunków. Wyd. 1. Warszawa: SBM, 2015, s. 410. ISBN 9788378459835.
  5. Tomasz Krzyśków. „Ptaki Polski”. 42 (2/2016), s. 4. Agencja Wydawniczo-Fotograficzna "Aves" (pol.). 
  6. Frank Gill & David Donsker: Chats, Old World flycatchers. IOC World Bird List (v6.4), 22 października 2016. [dostęp 23 października 2016].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz.U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Zobacz też[edytuj]