Biblioteka Gdańska PAN

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk
Ilustracja
Stary gmach Biblioteki Gdańskiej PAN
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Adres ul. Wałowa 15
Dyrektor dr Anna Walczak[1]
Data założenia 1596
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk
Ziemia54°21′30,2400″N 18°38′58,4880″E/54,358400 18,649580
Strona internetowa

Biblioteka Gdańska PANbiblioteka w Gdańsku. Mieści się w zabytkowym gmachu zbudowanym w latach 1902-1904[2] przy ul. Wałowej na gdańskim Starym Mieście.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Gdańska PAN (Danzig Stadtbibliothek), ok. 1905
Nowy gmach Biblioteki Gdańskiej PAN
Widok na nowy gmach Biblioteki Gdańskiej PAN, sprzed starego gmachu

Powstała w 1596 jako „Biblioteka Rady Miejskiej” Gdańska (Bibliotheca Senatus Gedanensis, kaszb. Mieskô Bibliotéka[3]), na bazie zbioru 1161 voluminów podarowanego 28 września 1591 przez włoskiego humanistę Jana Bernarda Bonifacio gdańskiemu gimnazjum miejskiemu w zamian za dożywotnie utrzymanie w tutejszym domu profesorów. Dar został wzbogacony o zbiory ówczesnych gdańskich teologów i prawników do objętości ponad 4000 woluminów.

Na początku XIX wieku zbiory biblioteki obejmowały ponad 26 000 woluminów. W 1879 biblioteka wzbogaciła się o księgozbiór Jana Uphagena, zaś w latach 1880, 1893 i 1898 o zbiory przyrodnika Franciszka Mengego, Augusta Bertlinga (liczne polonika) i Zachodniopruskiego Towarzystwa Historycznego (Westpreussischer Geschichtsverein).

W 1899 wielkość księgozbioru wynosiła 111 000 tomów[4].

Niemcy podczas II wojny światowej najcenniejsze inkunabuły, rękopisy i stare druki wywieźli poza bibliotekę. W wyniku akcji rewindykacyjnej po wojnie pracownicy biblioteki odzyskali około 80 000 wartościowych woluminów. Dodatkowo zbiory zostały powiększone m.in. o księgozbiory Polonii Gdańskiej i Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. W 1955 biblioteka została przyłączona do struktur naukowych Polskiej Akademii Nauk[potrzebny przypis].

Pod koniec 2005 w zbiorach BG PAN znajdowało się prawie 800 000 woluminów książek[potrzebny przypis].

9 kwietnia 2018 przed Biblioteką Gdańską PAN postawiono pomnik-ławeczkę upamiętniający Mariana Pelczara[5].

Księgozbiór[edytuj | edytuj kod]

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

  • Druki zwarte XIX-XXI wiek – 551 113 woluminów
  • Czasopisma XIX-XXI wiek – 7131 tytułów
  • Eksponaty muzealne – 54 pozycje inwentarzowe
  • Mikrofilmy – 5021 pozycji inwentarzowych

Dział zbiorów specjalnych[edytuj | edytuj kod]

  • Dokumenty życia społecznego – 27 007 pozycji inwentarzowych
  • Ekslibrisy wraz z albumami ekslibrysów – 12 680 woluminów
  • Fotografie – 27 555 pozycji inwentarzowych
  • Inkunabuły – 663 woluminów
  • Kartografia – 9872 woluminów
  • Numizmaty – 3450 pozycji inwentarzowych
  • Rękopisy – 8215 pozycji, wśród nich Missale secundum notulam dominorum Teutonicorum na Polskiej Liście Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata[6]
  • Stare druki – 55 117 woluminów
  • Grafika i malarstwo – 7930 pozycji inwentarzowych
  • Dokumenty wtórne i informatyczne (Reprodukcje starych druków i rękopisów) – 116 obiektów

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona Biblioteki Gdańskiej PAN
  2. Rejestr zabytków nieruchomych. kobidz.pl.
  3. Dr. Florjan Cenôva, Skôrb Kaszébskosłovjnskjè mòvè, str. 84, Svjecè, 1866
  4. O bibliotece Historia. bgpan.gda.pl.
  5. Dorota Karaś Pomnik-ławeczka Mariana Pelczara stanie w Gdańsku
  6. PAN 2016 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]