Biblioteka Narodowa (seria)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Biblioteka Narodowa – seria wydawnicza wydawana początkowo przez Krakowską Spółkę Wydawniczą, a po jej upadku przez Ossolineum.

Koncepcja przedsięwzięcia powstała po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości; pisano o "pilnej potrzebie" edycji "najcelniejszych dzieł literatury polskiej i światowej" (tekst założeń programowych, z czasem nieco zmieniony, przedrukowowywano na wewnętrznej stronie okładki kolejnych tomów). Chodziło o dostęp do wielkiej tradycji literackiej dla ucznia w szkole, ale i szerokiego kręgu odbiorców.

Pierwszy tom serii (określanej skrótem: BN) ukazał się w 1919 roku: były to Treny Jana Kochanowskiego w opracowaniu Tadeusza Sinki. Wkrótce (1920) wydano Antygonę Sofoklesa. W ten sposób zainicjowane zostały dwie podserie w obrębie całej serii, oznakowane na tomach cyframi rzymskimi jako "seria I" i "seria II". Pierwsza miała gromadzić edycje utworów polskich, druga – obcych. W obrębie obu serii BN kolejne tomy były numerowane cyframi arabskimi. W latach 1991 - 1994 wydawano także serię III "Dla młodzieży", w ramach której wydano 9 pozycji.[1] Przyjęto niewielki, kieszonkowy format wydawniczy tomu (B6), co z jednej strony czyniło wygodniejszą samą lekturę, z drugiej – na długo utrudniło wydawanie w serii dzieł obszernych (zwłaszcza powieści), dopóki (niedawno) nie przyjęto koncepcji wydawania ich, w obrębie jednego numerowanego "tomu", w dwóch woluminach.

Założeniem serii BN było podawanie poprawnej edycji dzieła literackiego ze wstępem historycznoliterackim opartym na najnowszym stanie badań, oraz z przypisami. Współpracę z serią "Biblioteka Narodowa" nawiązali w okresie międzywojennym uczeni, jak (prócz Sinki): Aleksander Brückner, Julian Krzyżanowski, Roman Pollak. Tradycję tę seria podtrzymała po II wojnie, kiedy podjęli się opracowania tekstów, wstępów i komentarza tacy uczeni jak Józef Bachórz, Maria Janion, Janusz Pelc (historyk), Jacek Trznadel i inni.

W zakresie sposobu opracowania tekstu edycji tomy BN to (według klasyfikacji Konrada Górskiego) "wydanie B", czyli "popularnonaukowe", jednak wiele tomów (zwłaszcza z ostatnich lat) zbliża się do typu edycji naukowej i może stanowić wiarygodną podstawę dla pracy badawczej. Niezmiennie wysoko oceniane są wstępy do tomów, często (np. Wybór wierszy Zbigniewa Morsztyna w opracowaniu Janusza Pelca, 1975) ściśle związane z pracą badawczą nad autorem i pisarską nad jego monografią. W ciągu swego istnienia seria "Biblioteka Narodowa" wydawała utwory polskie i obce, sięgając również po literaturę XX wieku. Niektóre tomy – jak wzorcowy Pan Tadeusz Adama Mickiewicza w opracowaniu Stanisława Pigonia – były wielokrotnie wznawiane. W serii wydano duże powieści (jak Lalka Bolesława Prusa, Chłopi Władysława Reymonta), które, wobec niewielkiego formatu tomów, zostały wydane – każdy tytuł – w dwóch woluminach (ze wspólną numeracją).

Przypisy

  1. Dane bibliograficzne ostatniej pozycji z serii III z katalogu Biblioteki Narodowej: Joseph Conrad, Smuga cienia.

Linki zewnętrzne[edytuj]