Biegacz olbrzymi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Biegacz olbrzymi
Carabus gigas
Creutzer, 1799
samiec i samica (eksponaty z muzeum w Pradze)
samiec i samica
(eksponaty z muzeum w Pradze)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze drapieżne
Rodzina biegaczowate
Podrodzina Carabinae
Plemię Carabini
Podplemię Carabina
Rodzaj Carabus
(bez rangi) Neocarabi
Podrodzaj Carabus (Procerus)
Gatunek Carabus gigas
Synonimy
  • Procerus gigas (Creutzer, 1799)
  • C. latitudinis Cavazzuti; Myska & Puchner, 2008[1]
  • C. limbatus (Géhin, 1885)[1]
  • C. limbiger Csiki, 1927[1]
  • C. olympicus Lapouge, 1902[1]
  • C. parnassicus Kraatz-Koschlau, 1884[1]
Ilustracja z Naturgeschichte der Käfer Europas Carla Gustava Calwera i Gustava Jägera

Biegacz olbrzymi[2] (Carabus (Procerus) gigas) – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych, podrodziny Carabinae i plemienia Carabini. Duży, ciemno ubarwiony, ślimakożerny. Zasiedla południowo-wschodnią część Europy.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek opisany został w 1799 roku przez Christiana Creutzera[3].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Biegacz ten osiąga od 40 do 60 mm długości ciała, co czyni go, wspólnie z C. scabrosus największym europejskim biegaczem[4][2], a według Hardego i Severy osiąga nawet 70 mm, co plasuje go na pierwszym miejscu samodzielnie[5]. Ciało masywne, owalne[6]. Wierzchnia strona ciała czarna, pozbawiona metalicznego połysku[4]. Labrum pośrodku obrzeżone, a po bokach wystające. Głaszczki wargowe wieloszczeciniaste. Podbródek bez szczecin[6]. Przedplecze silnie zaokrąglone bocznie i silniej faliste ku przodowi i tyłowi niż u C. scabrosus. Przedplecze u podgatunku nominatywnego jest silnie poprzeczne, a u C. g. duponcheli wydłużone i silniej zafalowane ku przodowi niż ku nasadzie. Pokrywy z nieregularnymi rzędami krótkich guzków[6]. U przedstawicieli podgatunku nominatywnego pokrywy silnie wysklepione, a u C. g. duponcheli przypłaszczone na szczycie[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek bezskrzydły. Preferowany pokarm dorosłych stanowią duże gatunki ślimaków, np. z rodzaju Helix, których muszle chrząszcz ten kruszy za pomocą silnych żuwaczek[4]. Larwy również ślimakożerne[6]. Zamieszkuje obszary górzyste i subalpejskie[4]. Najczęstszy w wilgotnych lasach niskich gór (Mittelgebirge)[6].

Rozprzestrzenienie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek znany z Europy Południowo-Wschodniej i południowo-wschodniej Europy Środkowej[4]. Wykazany został z Albanii, Austrii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Grecji, terenów byłej Jugosławii, Macedonii, Rumunii, Słowenii, Węgier i Włoch[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 3 podgatunki biegacza olbrzymiego[3][8]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Roskov Y., Abucay L., Orrell T., Nicolson D., Kunze T., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., De Wever A., eds: Carabus gigas Creutzer, 1799 (pol.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. Catalogue of Life (Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands), 2014-09-19. [dostęp 2014-09-27].
  2. a b Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 136.
  3. a b A. Anichtchenko et al: Carabus gigas. W: Carabidae of the World [on-line]. 2007-2014. [dostęp 2014-09-26].
  4. a b c d e f Jürgen Trautner, Kartin Geigenmüller: Tiger Beetles, Ground Beetles. Ilustrated Key to the Cicindellidae and Carabidae of Europe. Josef Margraf, 1987, s. 111.
  5. Karl Wilhelm Harde, Frantisek Severa: Der Kosmos Käferführer. Franckh-Kosmos, 2014, s. 98.
  6. a b c d e Erik Arndt, Jürgen Trautner: 4. Unterfamilie: Carabinae. W: Heinz Freude, Karl Wilhelm Harde, Gustav Adolf Lohse, Bernhard Klausnitzer: Die Käfer Mitteleuropas. Band 2 Adephaga 1 (Carabidae, Laufkäfer). Gerd Müller-Motzfeld. Elsevier Spektrum, 2004, s. 36.
  7. Carabus gigas na Fauna Europaea. [dostęp 2014-09-26].
  8. Carabus gigas na BioLib.cz. [dostęp 2014-09-26].