Bielany (Toruń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy części urzędowej miasta Torunia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Herb Torunia Bielany
Część urzędowa Torunia
Ilustracja
Fragment zabudowy wielorodzinnej przy ulicy św. Józefa
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miasto Toruń
Data założenia XVII w.
Nr kierunkowy (+48) 056
Kod pocztowy 87-100
Położenie na mapie Torunia
Położenie na mapie
Portal Portal Polska
Wieża ciśnień na toruńskich Starych Bielanach, mieszcząca Muzeum Inżynierii Komunalnej Torunia
Fragment ul. Balonowej
Fragment linii tramwajowe na Bielanach, którą otwarto w czerwcu 2014 roku

Bielany (niem. Weißhof) – część urzędowa Torunia zlokalizowana na prawobrzeżu.

Przy podziale miasta dla potrzeb rad okręgów (jednostek pomocniczych gminy), teren Bielan współtworzy okręg „Bydgoskie”[1].

Lokalizacja[edytuj]

Bielany zlokalizowane są w zachodniej części miasta, od zachodu i północy graniczą z Barbarką, od wschodu z Wrzosami i Chełmińskim Przedmieściem, zaś od południa z Bydgoskim Przedmieściem[2].

Ulice[edytuj]

Do głównych ulic przecinających lub stanowiących granice Bielan zaliczyć należy: Gagarina, Fałata, Polną, Reja, Szosę Chełmińską oraz św. Józefa.

Historia[edytuj]

Od ok. połowy XVII wieku na Bielanach znajdowało się miejsce straceń przestępców (tzw. Wiesiołki, Galgenberg, Szubieniczne Wzgórze). Obecnie dokładnie w tym miejscu stoi budynek basenu, a grunt pochodzący ze splantowanego wzgórza stanowi podbudowę ulicy św. Józefa, biegnącej częściowo na nasypie. Po 1688 Bielany należały do przybyłego z Gdańska D. K. Janitzena, wówczas do Bielan przyłączone zostało Podborowno – folwark należący do Pawła Stranskiego (jego płyta nagrobna, przeniesiona ze zlikwidowanej części cmentarza św. Jerzego znajduje się w kościele pw. Matki Boskiej Zwycięskiej w dzielnicy Mokre).

Już od końca średniowiecza Bielany były miejscem, z którego wodę pitną czerpał Toruń, w latach 1893-1894 powstała tu nowoczesna stacja wodociągów „Stare Bielany”.

W latach 20. XX wieku na Bielanach zostali osadzeni Redemptoryści, powstała kaplica, następnie zaś około 1960 Kościół Świętego Józefa, wchodzący w skład Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy. W latach 60. XX wieku został oddany do użytku Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Rydygiera.

Nazwa[edytuj]

Nazwa osiedla pochodzi prawdopodobnie od charakteru okolicznych gleb – piasków, Bielany położone są pośród lasów sosnowych porastających wydmy. Istnieje również hipoteza, że nazwa Bielany wywodzi się od istniejących tu niegdyś bielników – blichów, w których bielono wosk i płótno[potrzebny przypis].

Charakterystyka[edytuj]

Historycznie dzielnica podzielona jest na dwie części: część północna (do ulicy Polnej włącznie) to Stare Bielany (Weißhof), część południowa (do ulicy Fałata) to Nowe Bielany (Neu Weißhof). Osiedla na Bielanach to:

  • Osiedle św. Józefa - teren pomiędzy ulicami Św. Józefa, Osiedlową, Orzechową i Jesienną. Przylega do obszaru zajmowanego przez Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu. Zabudowę osiedla stanowią domy jednorodzinne. Na osiedlu nie ma szkoły, jest jedno prywatne przedszkole, z placówek handlowych jedynie niewielkie sklepy[3]
  • Osiedle św. Klemensa - teren graniczący z zespołem budynków kościoła i klasztoru św. Józefa pomiędzy ulicami Grunwaldzką, Źródlaną, Św. Klemensa i Śniadeckiego. Jego zabudowę stanowią domy jednorodzinne. Samo osiedle nie ma przedszkola, szkoły podstawowej i gimnazjum[3]
  • Osiedle Uniwersyteckie - campus[3]
  • Osiedle Fałata[3]
  • Osiedle Łukasiewicza
  • Osiedle Przy Lesie - zgrupowanie czteropiętrowych bloków wielorodzinnych w pobliżu skrzyżowania ulicy Polnej z Szosą Chełmińską[3]
  • Brzezina - teren obejmujący zachodnią część Bielan, graniczący z lotniskiem. Od pozostałych osiedli oddzielony jest terenami leśnymi. Zabudowa osiedla składa się z domków jednorodzinnych oraz z zabudowy szeregowej. Samo osiedle nie ma przedszkola czy szkoły, jedynie niewielkie sklepy[3]

Infrastruktura[edytuj]

Instytucje[edytuj]

Instytucje znajdujące się w dzielnicy Bielany (stan z sierpnia 2016 roku)[4]:

Sport[edytuj]

Inne[edytuj]

  • Toruńskie Wodociągi, św. Józefa 37-49
  • Samodzielny Oddział Geograficzny im. płk dypl. inż. Tadeusza Zieleniewskiego[6]
  • Placówka Żandarmerii Wojskowej

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj]

Na terenie dzielnicy znajduje się kilkanaście atrakcyjnych zabytków:

Komunikacja[edytuj]

Na Bielany prowadzą następujące linie autobusowe: 0, 11, 15, 17, 18, 26, 32, 34, 36, 40 i tramwajowa: 1, 1N, 4(stan z sierpnia 2016 roku)[8].

Galeria[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Toruń - podział na okręgi (jednostki pomocnicze gminy), www.google.com [dostęp 2016-09-18].
  2. Dzielnice i osiedla | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-09-12].
  3. a b c d e f Toruń Plan Miasta. Toruń: Copernicus, 2007.
  4. Toruń - Spis instytucji (pol.). [dostęp 2010-03-11].
  5. Pływalnia ZSMEiE – basen Toruń [dostęp 2016-09-17].
  6. Wojskowi geografowie mają patrona | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-09-15].
  7. Toruń Przewodnik informator. Toruń: Literat, 2007, s. 142. ISBN 978-83-7527-023-5.
  8. Otwarcie linii tramwajowej na Bielany (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-06-24].