Bielany (Toruń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy części urzędowej miasta Torunia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Herb Torunia Bielany
część urzędowa Torunia
Miasto Toruń
Status część urzędowa
Założono XVII w.
Strefa numeracyjna (+48) 056
Kod pocztowy 87-100
Położenie na planie Torunia
Położenie na planie Torunia
brak współrzędnych
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wieża ciśnień na toruńskich Starych Bielanach, mieszcząca Muzeum Inżynierii Komunalnej Torunia

Bielany (niem. Weißhof) – część miasta Torunia. Granice Bielan wyznaczają: Szosa Chełmińska, ulice Świętego Józefa, Gagarina, Reja i Fałata, teren lotniska, las za fortem VIII oraz las pomiędzy ulicami Polną i Jelenią[1].

Pochodzenie nazwy osiedla[edytuj | edytuj kod]

Nazwa osiedla pochodzi prawdopodobnie od charakteru okolicznych gleb – piasków, Bielany położone są pośród lasów sosnowych porastających wydmy. Istnieje również hipoteza, że nazwa Bielany wywodzi się od istniejących tu niegdyś bielników – blichów, w których bielono wosk i płótno[potrzebne źródło].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od ok. połowy XVII wieku na Bielanach znajdowało się miejsce straceń przestępców (tzw. Wiesiołki, Galgenberg, Szubieniczne Wzgórze). Obecnie dokładnie w tym miejscu stoi budynek basenu, a grunt pochodzący ze splantowanego wzgórza stanowi podbudowę ulicy św. Józefa, biegnącej częściowo na nasypie. Po 1688 Bielany należały do przybyłego z Gdańska D. K. Janitzena, wówczas do Bielan przyłączone zostało Podborowno – folwark należący do Pawła Stranskiego (jego płyta nagrobna, przeniesiona ze zlikwidowanej części cmentarza św. Jerzego znajduje się w kościele pw. Matki Boskiej Zwycięskiej w dzielnicy Mokre).

Już od końca średniowiecza Bielany były miejscem, z którego wodę pitną czerpał Toruń, w latach 1893-1894 powstała tu nowoczesna stacja wodociągów „Stare Bielany”.

W latach 20. XX wieku na Bielanach zostali osadzeni Redemptoryści, powstała kaplica, następnie zaś około 1960 Kościół Świętego Józefa, wchodzący w skład Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy. W latach 60. XX wieku został oddany do użytku Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Rydygiera.

Charakter dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Wydział Chemii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Aula Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Zróżnicowany - są zarówno duże osiedla mieszkaniowe (jedno- i wielorodzinne), jak i lasy, parki.

Na Bielanach znajduje się miasteczko uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika: rektorat z aulą, Biblioteka Główna, Wydziały: Chemii, Biologii, Prawa i Administracji, Ekonomii i Zarządzania. Pierwsze budynki powstały w latach 70. XX wieku według projektów warszawskich architektów, pod kierunkiem arch. Ryszarda Karłowicza. Najnowszym obiektem dydaktycznym jest Collegium Humanisticum, mieszczące humanistyczne wydziały toruńskiego uniwersytetu.

Osiedla wchodzące w skład Bielan[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica Bielany od wschodu graniczy z Chełmińskim Przedmieściem, od południa z Bydgoskim Przedmieściem, na północ od Bielan znajdują się Wrzosy oraz w dalszej części rozciągają się lasy, pośród których położona jest leśna osada Barbarka.

Historycznie dzielnica podzielona jest na dwie części: część północna (do ulicy Polnej włącznie) to Stare Bielany (Weißhof), część południowa (do ulicy Fałata) to Nowe Bielany (Neu Weißhof). Osiedla na Bielanach to:

  • Osiedle Św. Józefa - teren pomiędzy ulicami Św. Józefa, Osiedlową, Orzechową i Jesienną. Przylega do obszaru zajmowanego przez Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu. Zabudowę osiedla stanowią domy jednorodzinne. Na osiedlu nie ma szkoły, jest jedno prywatne przedszkole, z placówek handlowych jedynie niewielkie sklepy[2].
  • Osiedle Św. Klemensa - teren graniczący z zespołem budynków kościoła i klasztoru św. Józefa pomiędzy ulicami Grunwaldzką, Źródlaną, Św. Klemensa i Śniadeckiego. Jego zabudowę stanowią domy jednorodzinne. Samo osiedle nie ma przedszkola, szkoły podstawowej i gimnazjum.[2].
  • Osiedle Uniwersyteckie - campus[2],
  • Osiedle Fałata[2],
  • Osiedle Łukasiewicza
  • Osiedle Przy Lesie - zgrupowanie czteropiętrowych bloków wielorodzinnych w pobliżu skrzyżowania ulicy Polnej z Szosą Chełmińską[2].
  • Brzezina - teren obejmujący zachodnią część Bielan, graniczący z lotniskiem. Od pozostałych osiedli oddzielony jest terenami leśnymi. Zabudowa osiedla składa się z domków jednorodzinnych oraz z zabudowy szeregowej. Samo osiedle nie ma przedszkola czy szkoły, jedynie niewielkie sklepy.[2].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Klasztor

Na terenie Bielan znajduje się kilkanaście szkół i przedszkoli, liczne placówki handlowe, trzy uczelnie wyższe, kluby studenckie, kina Niebieski Kocyk i Kino Diecezjalne oraz Klub Studencki Od Nowa[3]. Wokół jest sporo terenów rekreacyjnych, lasów i parków.

We wschodniej części Bielan znajduje się zespół budynków kościoła i klasztoru O.O. Redemptorystów, z budynkami Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej, Domem Pielgrzyma, studiem Telewizji Trwam (ponad 700 m kw.) oraz kilkoma obiektami sportowymi (otwartymi i halowymi). Naprzeciw kompleksu klasztornego ulokowano 4 szkoły średnie, zawodowe i ogólnokształcące oraz basen Zespołu Szkół Mechaniczno-Elektrycznych[2]. Pomiędzy Osiedlem św. Klemensa a Osiedlem Uniwersyteckim powstaje Uniwersyteckie Centrum Sportowe.

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Józefa
Dwór Bielański (ob. Hospicjum Światło) w Toruniu

Na terenie osiedla znajduje się kilkanaście atrakcyjnych zabytków:

Budynki użyteczności publicznej[edytuj | edytuj kod]

Na Bielanach znajduje się Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Rydgiera[5]. Kościół znajduje się na ulicy Św. Józefa[6]. Oprócz tego znajduje się tutaj początek ścieżki przyrodniczo-dydaktycznej[7].

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze dzielnicy można poruszać się autobusami. Dostępnymi liniami dziennymi są 0, 11, 15, 17, 18, 26, 20, 34, 36, 40, natomiast ruch nocny obsługują linie 02 oraz 04. Oprócz tego możliwe jest poruszanie się tramwajami po południu miasta[8]. W latach 2012-2013 sieć tramwajowa na Bielanach zostanie rozbudowana o odcinek Sienkiewicza - Gagarina - Szosa Okrężna[9].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Granice części urzędowych miasta Torunia (pol.). Toruń. [dostęp 2012-10-01].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Toruń Plan Miasta. Toruń: Copernicus, 2007.
  3. Toruń - Spis instytucji (pol.). [dostęp 2010-03-11].
  4. Toruń Przewodnik informator. Toruń: Literat, 2007, s. 142. ISBN 978-83-7527-023-5.
  5. Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu (pol.). [dostęp 2010-03-11].
  6. BIP - Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu (pol.). [dostęp 2010-03-11].
  7. Toruń - oficjalna strona miejska (pol.). [dostęp 2010-03-11].
  8. Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu - Rozkład jazdy autobusów - przeciwny kierunek (pol.). [dostęp 2010-03-11].
  9. Trasa Tramwajowa do Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (pol.). [dostęp 2012-01-25].