Bielany (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy warszawskiej dzielnicy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Herb Warszawy Bielany
Dzielnica Warszawy
Ilustracja
Plac Konfederacji na Starych Bielanach
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Zarządzający Tomasz Mencina
Powierzchnia 32,34 (1.01.2016)[1] km²
Populacja 
• liczba ludności

131 919 (31.12.2015)[1]
• gęstość 4079[1] os./km²
Tablice rejestracyjne WD
Plan Bielan
Plan Bielan
Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Jeden z eremów kamedulskich

Bielany – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta.

Jest jedną z 18 dzielnic – jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[2].

Bielany mają powierzchnię 32,34 km², a liczba mieszkańców (stan na 31 grudnia 2015) wynosiła 131 919[1].

Nazwa[edytuj]

Nazwa „Bielany” została przeniesiona do Warszawy wraz z kamedułami z krakowskich Bielan[3]. Nawiązuje do białego ubioru zakonników[3].

Podział na obszary[edytuj]

Według Miejskiego Systemu Informacji Bielany dzielą się na obszary[4]:

Podział ten został skorygowany z dzielnicą Bielany uchwałą nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001 r[5].

Historia[edytuj]

Na obszar dzisiejszych Bielan składały się dawniej wsie znajdujące się daleko poza granicami miasta Warszawy. Do gęściej zaludnionych należały wsie Pólków, Buraków (dzisiejszy Marymont i Las Bielański), Słodowiec i Wawrzyszew. Duże znaczenie dla miejscowej gospodarki miała rzeczka Rudawka, zasilająca liczne młyny wodne i stawy, oraz gospodarka drewnem.

W drugiej połowie XVII wieku na Bielany sprowadzono spod Krakowa zakon kamedułów, który otrzymał tu liczne nadania ziemi i wzniósł zespół budynków klasztornych. Oddzielnie rozwijały się Młociny jako fragment dóbr królewskich – w XVIII wieku powstał tu pałac dla ministra Bruhla. W XVIII wieku została założona wieś Wólka, późniejsza Wólka Węglowa, której nazwa wskazuje na jakąś formę zwolnienia ludności od powinności względem dworu czy starosty. W tym okresie rozwinął się także Marymont wokół królewskiego dworu.

Wiek XIX związany jest z rozbudową Twierdzy Warszawa, szczególnie w latach 80. XIX wieku, kiedy powstały tam umocnienia wewnętrznego i zewnętrznego pasa obrony. W tym okresie powstały Fort I („Bielany”) i Fort II („Wawrzyszew”), na Marymoncie zaś tzw. koszary marymonckie i ziemne umocnienie dzieło flankujące pośrednie Buraków. Ograniczenia w zabudowie na przedpolu tych obiektów dotknęły także okoliczną zabudowę. W 1830 powstał cmentarz Wawrzyszewski, istniał tam też dwór. W latach 1816-1861 działał też na dzisiejszych Bielanach Instytut Agronomiczny – wyższa uczelnia rolnicza.

Na początku XX wieku na obszar Chomiczówki i Wawrzyszewa zaczęli napływać nowi osadnicy – pojawiła się tu drobna produkcja ogrodnicza. W 1916 nastąpiło poszerzenie granic Warszawy o m.in. Stare Bielany, Marymont i Słodowiec. Pojawiła się nowa zabudowa mieszkaniowa, szczególnie w obszarach objętych granicami miasta. Plany budowy miasta-ogrodu Młociny ostatecznie się nie udały i zrealizowano jedynie fragment planów. W okresie międzywojennym powstało także lotnisko bielańskie, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, a dzielnica uzyskała połączenie linią tramwajową z centrum miasta. W 1939 teren dzisiejszych Bielan częściowo obejmowała gmina Młociny, a częściowo obszar Marymontu w starostwie północnym miasta stołecznego Warszawy. W tym okresie 1639 ha terenu zamieszkiwało 65,8 tys. mieszkańców.

Po II wojnie światowej powstała dzielnica Żoliborz, do której w 1951 dołączono częściowo wsie z gminy Młociny jak Placówka, Młociny, czy Wólka Węglowa. W latach 1952–1953 rozpoczęła się budowa Huty Warszawa, która była jednym z głównych miejsc pracy w dzielnicy. W latach 70. XX wieku zalewowe tereny Kępy Potockiej przekształcono w park, a na terenach Wrzeciona, Wawrzyszewa i Chomiczówki zaczęły powstawać osiedla bloków mieszkaniowych.

W 1994 z dzielnicy Żoliborz wyodrębniono dzielnicę Bielany.

Burmistrzowie[edytuj]

Rada Dzielnicy[edytuj]

Ugrupowania Kadencja 2002-2006[8] Kadencja 2006-2010[9] Kadencja 2010-2014[10] Kadencja 2014-2018[11]
Sojusz Lewicy Demokratycznej 7 (SLD-UP) 5 (LiD) 4 2 (SLD Lewica Razem)
Prawo i Sprawiedliwość 14 10 8 11
Liga Polskich Rodzin 1
Platforma Obywatelska 3 10 13 12

Edukacja i nauka[edytuj]

Wyższe uczelnie[edytuj]

Instytuty[edytuj]

Szkoły średnie[edytuj]

Inne[edytuj]

Atrakcje turystyczne[edytuj]

Przyroda[edytuj]

Kultura i sztuka[edytuj]

  • Bielański Ośrodek Kultury ul.Goldoniego 1
  • Filia Bielańskiego Ośrodka Kultury, ul. Estrady 112
  • Dobre Miejsce – centrum kultury, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański
  • Podziemie Kamedulskie, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański

Obiekty przemysłowe[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2016 r.. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. 2015. [dostęp 2015-08-21]. s. 111.
  2. Artykuły 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361).
  3. a b Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 270. ISBN 978-83-62189-08-3.
  4. Dzielnica Bielany. Zarząd Dróg Miejskich, 2007. [dostęp 2012-02-13].
  5. Uchwała nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001 r.. Zarząd Dróg Miejskich, 2007. [dostęp 2012-02-13].
  6. Zarząd Dzielnicy. [dostęp 2015-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-1017-)].
  7. Zarząd Dzielnicy. [dostęp 2015-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-22)].
  8. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  9. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  10. Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo mazowieckie - miasto st. Warszawa – dz. Bielany. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  11. Urząd Dzielnicy Bielany - Serwis www (pl) - Aktualności. www.bielany.waw.pl. [dostęp 2015-10-12].

Linki zewnętrzne[edytuj]