Bielce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bielce / Bălți
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Mołdawia
Burmistrz Vasile Panciuc
Powierzchnia 73 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności

149 800
Nr kierunkowy +373 231
Kod pocztowy 3100
Położenie na mapie Mołdawii
Mapa lokalizacyjna Mołdawii
Bielce / Bălți
Bielce / Bălți
Ziemia 47°46′N 27°55′E/47,766667 27,916667
Strona internetowa
Sztandar z Orłem Białym w Domu Polskim w Bielcach. Dar Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie

Bielce (rum. Bălți) – drugie co do wielkości (nie biorąc pod uwagę Tyraspolu w Republice Naddniestrzańskiej) miasto Mołdawii, nazywane często "północną stolicą". Jego dzielnicą są Bielce Nowe (Bălții Noi), założone przez polskich emigrantów [1].

Demografia[edytuj]

Według oficjalnych danych statystycznych z 2004 roku w Bielcach mieszka[2]:

Religia[edytuj]

Deklaracje wyznaniowe mieszkańców z ostatniego spisu ludności:

Polonia[edytuj]

Polskie Towarzystwo Medyczne w Mołdawii[edytuj]

Od 1995 roku w Mołdawii działa Polskie Towarzystwo Medyczne. Na początku Stowarzyszenie zaistniało jako koło medyczne przy Stowarzyszeniach Dom Polski w Bielcach i Związek Polaków w Kiszynowie. Z upływem lat Stowarzyszenie się powiększyło i w 1998 r. zostało zarejestrowane oficjalnie w Urzędzie m. Bielcy. Od 1998r, PTM jest członkiem Federacji Polonijnych Organizacji Medycznych. Prezes PTM reprezentuje Stowarzyszenie w Federacji i jest członkiem Rady Federacji. Członkowie PTM aktywnie uczestniczą we wszystkich wydarzeniach Polonii Medycznej, wyjeżdżają na Kongresy Polonii Medycznej, na Sympozja i Konferencje medyczne. Przedstawiciele PTM uczestniczyli w obradach II, III, IV, V Kongresów Polonii Medycznej, II Europejskiego Zjazdu Lekarzy w Ostrawie, brali udział w IV Krajowym Zjeździe Lekarzy w Warszawie, w Sympozjach w Wilnie i we Lwowie. Lekarze PTM mają możliwość wyjechać na staże medyczne do Polski i chętnie z tego korzystają. Czworo lekarzy było na stażu w Krakowie, 2 - w Lublinie, 2 - w Warszawie, 1 - w Poznaniu. PTM nawiązało ścisłe kontakty z innymi Towarzystwami medycznymi, współpracuje z Polskim Związkiem Medycznym w Szwecji i Berlinie, ze Stowarzyszeniem Lekarze Nadziei i Polską Misją Medyczną. Od Naczelnej Izby Lekarskiej w Warszawie, w 1998 r. Stowarzyszenie otrzymało w darze używany komputer. Za pomocą Federacji Polonijnych Organizacji Medycznych w 2002 r. Stowarzyszenie otrzymało jeszcze 2 komputery, dzięki czemu członkowie mogą korzystać z Internetu. Dużo pomaga w realizacji projektów St. Wspólnota Polska oddziały Warszawski i Krakowski. Pomoc charytatywną okazuje również Stowarzyszenie "Kresy" i Firma "INMED" z Krakowa.

W Bielcach urodził się polski aktor i reżyser teatralny Bronisław Dąbrowski.

Działalność w grupach terytorialnych[edytuj]

PTM w Mołdawii działa w 3 grupach terytorialnych: grupa Bielce, grupa Kiszyniów i grupa Styrcza. Każda z grup prowadzi swoją działalność samodzielnie według własnego programu, ma swój własny zarząd i prezesa. Oprócz tego w ramach programu działalności odbywają się imprezy, które skupiają wszystkich członków Stowarzyszenia. Działalność w grupach różni się w zależności od warunków życia i pracy ich członków. Funkcje prezesa PTM w Mołdawii pełni po kolei jeden z prezesów.

Grupą Kiszyniów kieruje dr Augustyn Zagórski, a grupą Głodiany dr Olga Promińska. Grupa terytorialna Kiszyniów skupia lekarzy polskich z Kiszyniowa i okolic. Obecnie liczy około 20 osób. W swojej działalności stawia akcent na aktywność naukową i towarzyską.

Grupa Bielce. Obecnie grupa Bielce liczy 34 członków: 21 lekarzy, 3 rezydentów, 5 studentów medycyny i 5 pielęgniarek. Prezes Andżela Bogucka

Na zebraniach członkowie odczytują referaty na interesujące tematy, wysłuchują sprawozdania ze stażów lekarskich, wyjazdów na konferencje i zjazdy, dyskutują na temat ciekawych przypadków ze swojej pracy.

Demografia[edytuj]

Liczba ludności w poszczególnych latach[5]:

1959 1970 1979 1989 2004 2014[6]
67 666 105 505 126 950 161 475 127 561 149 800

Hospicjum[edytuj]

Na skutek reformy Służby Zdrowia w Mołdawii, usługi medyczne i leki stały się niedostępne dla większości emerytów i ubogich. Członkowie PTM prowadzą obszerną działalność charytatywną, najbardziej zaangażowani w tej działalności są lekarze z Bielc i Styrczy. W 1999 r. we współpracy z Parafią śww. Archaniołów i Organizacją "Caritas" zostało założone Hospicjum domowe, dla udzielania pomocy samotnym, przewlekle chorym osobom z ubogich Polskich rodzin. Personel Hospicjum - lekarze i pielęgniarki PTM oraz wolontariusze, szkoleni przez członków PTM, udzielają w domu pomocy medycznej, duchowej i niekiedy materialnej ubogim, samotnym osobom, których w ewidencji jest już ponad 90. Dla uzyskania środków na leki i środki higieniczne dla podopiecznych Hospicjum, PTM organizuje różne imprezy: wyprzedaż własnej biżuterii, koncerty muzyki poważnej, sezonowe wyprzedaże odzieży itd. Co roku członkowie PTM w Światowy Dzień Chorego i w rocznicę założenia Hospicjum wyjeżdżają do swoich podopiecznych z darami.

Pomoc materialną w prowadzeniu Hospicjum okazują polskie i międzynarodowe organizacje pozarządowe: Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie", Stowarzyszenie "Friend of Poland", Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Stowarzyszenie "Lekarze Nadziei". W 2001 r. przy pomocy Wspólnoty Polskiej, Oddział w Krakowie, została zorganizowana w Bielcach przychodnia dobroczynna dla Polaków. W przychodni, w wolne od pracy godziny, lekarze PTM - ginekolog, internista i pediatra, udzielali bezpłatnych konsultacji medycznych. Tu można było zrobić niektóre badania - EKG, zmierzyć poziom glukozy we krwi i zrobić procedury fizykoterapeutyczne i masaż. W ewidencji przychodni jest około 300 dorosłych - emeryci, inwalidzi, bezrobotni i dzieci z niepełnych rodzin. Najwięcej uwagi lekarze poświęcają chorym dzieciom z niepełnych i ubogich rodzin. Jest ich w ewidencji 96, w tym 6 dzieci niepełnosprawnych. W ciągu roku lekarze PTM leczą te dzieci, a w lecie organizują dla ich uzdrowienia półkolonie i wyjazdy na kuracje. W lipcu 2000 i 2002 przy pomocy St. Wspólnota Polska i Domu Polskiego z Kaczyki, zostały zorganizowane wyjazdy dzieci, ze schorzeniami górnych dróg oddechowych, do Kaczyki, Rumunia. W tej wsi jest kopalnia soli, w której dzieci spędzały wiele godzin, wdychając lecznicze powietrze. Oprócz tego tam są góry, las i woda mineralna. W lipcu 2003 r. przy pomocy St. Wspólnota Polska oddział w Warszawie i przewodniczącej Polonii w Konstancy, P. Barbary Breaban został zorganizowany wyjazd dzieci nad Morze Czarne do Konstancy w Rumunii.

W działalności charytatywnej uczestniczą również lekarze z Polski. Latem 2001 i 2002 roku lekarze z Polskiej Misji Medycznej przyjeżdżali do Bielc i przy pomocy członków PTM, zbadali i rozdzielili leki Polakom w Bielcach, Styrczy i Pierwomajsku. W 2001 r. prezes Stowarzyszenia Lekarze Nadziei P. Profesor Zbigniew Chłap dowiózł do Bielc pomoc humanitarną na sumę 25 500 zł. PTM otrzymało i przekazało ją do Domu Starców, Domu Dziecka, Szpitala Wojewódzkiego, przedszkola dla dzieci niepełnosprawnych N29, Centrum Perinatologii w Bielach i Centrum Neurochirurgii w Kiszyniowie. W listopadzie 2002 r. PTM pomagało w dostarczaniu z Płocka transportu z pomocą humanitarną dla Szpitala Wojewódzkiego w Bielcach.

Członkowie PTM często spędzają razem święta, organizują wyjazdy do Styrczy i Kiszyniowa. We wrześniu co rok wyjeżdżają na koncerty polskiej muzyki poważnej do Filharmonii i Sali Organowej w Kiszyniowie, w grudniu – do Opery na balet P. Czajkowskiego, „Dziadek do orzechów”.

Adres[edytuj]

Str. G. Coşbuc 17/53,
3121 Bălți, Moldova

Prezes grupy regionalnej Bielce: dr Angela Bogucka

Stowarzyszenie "Dom Polski"[edytuj]

Dnia 20 stycznia 1994 roku zostało zarejestrowane w Bielcach Stowarzyszenie "Dom Polski", które współpracuje z parafią oraz innymi organizacjami polonijnymi działającymi w Bielcach: Polskie Towarzystwo Medyczne, Caritas, Duszpasterstwo Nauczycieli, Ambasada RP w Kiszyniowie, instytucjami oraz organizacjami w Polsce: Stowarzyszenie "Wspólnota Polska", fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie", organizacjami polonijnymi na Ukrainie i w Rumunii.

Od 2004 roku na miejscowym uniwersytecie im. Alecu Russo działa Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej.

Działalność "Domu Polskiego"[edytuj]

Media[edytuj]

  • od listopada 1996 roku wydaje czasopismo "Jutrzenka"
  • od maja 2003 roku nadaje audycję w języku polskim "Polska fala"

Działalność kulturalna i artystyczna[edytuj]

  • zespół wokalny "Jaskółki"
  • zespół tańca ludowego "Krokus"
  • MODES - Młodzieżowa Organizacja Przyjaźni
  • drużyna harcerska im. Stanisława Żółkiewskiego
  • "Jutrzenka" Pismo Polaków w Mołdawii

"Jutrzenka" - Pismo Polaków w Mołdawii[edytuj]

Pierwszy numer "Jutrzenki" ukazał się 11 listopada 1996 roku. Na początku pamiętnej jesieni zebrało się parę osób i rozpoczęło naradę w sprawie wydawania polskiej gazetki w Bielcach. W tej grupce znalazło się dwóch duchownych: ks. proboszcz Jacek Puć i ks. Aleksander Suchan oraz nauczycielka języka polskiego pani Wanda Burek.

W pierwszych latach po powstaniu czasopismo ukazywało się na koszt własny założycieli, niektórzy z nich do tej pory biorą udział w wydawaniu "Jutrzenki". Od 2000 roku "Jutrzenka" jest wspierana finansowo przez Fundację "Pomoc Polakom na Wschodzie" ze środków Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Bardzo pomaga również Konsulat RP.

W ciągu tych lat razem z redaktorem naczelnym Heleną Usową pismo współtworzyli oddani swojej pracy członkowie Stowarzyszenia "Dom Polski": Tatiana Zalewska, Witalij Majewski, Andżela Bogucka, Julia Koniwszczyńska, Natalia Cympowa, Irena Lisowska, Olga Szyjatowa oraz przedstawiciele Polonii kiszyniowskiej – Krystyna i Florentyna Czupryniak, a spośród Polonii styrczańskiej – Ałła Klimowicz. Zawsze pomagały redakcji nauczycielki języka polskiego, pracujące w Bielcach, Kiszyniowie i Oknicy: Wanda Burek, Małgorzata Kamińska, Alicja Wlazłowicz, Anna Szarek, Beata Błażuk-Chodzińska, Dorota Kruczek, Agnieszka Danowska, Magdalena Bałka. Niektóre z wymienionych osób już wyjechały z Bielc, ale do tej pory współpracują z redakcją za pośrednictwem Internetu.

W redagowaniu "Jutrzenki" chętnie bierze udział młodzież polonijna, także ta studiująca w innych miastach i krajach oraz uczniowie bieleckich szkół. Od dawna uczestniczy we współtworzeniu czasopisma najstarszy korespondent Tadeusz Gaydamowicz, znany architekt z Krakowa, któremu w 2003 roku nadano tytuł Seniora Polonii Mołdawskiej.

"Jutrzenka" dociera co miesiąc do blisko 500 odbiorców na terenie całej Mołdawii. Za największe osiągnięcie należy uznać trwałą pozycję, jaką miesięcznik uzyskał w ciągu swojego istnienia w polonijnym – i nie tylko – środowisku. Na łamach "Jutrzenki" przybliża się czytelnikom zarys historyczny i stan obecny relacji polsko-mołdawskich, wzbudza się zainteresowanie kulturą i tradycją polską, zachęca się do poszukiwania własnych korzeni..

Miasta partnerskie[edytuj]

Odniesienia w kulturze[edytuj]

Słynna żydowska piosenka w języku jidisz "Majn Sztetełe Bełz" odnosi się właśnie do Bielców. Nazwa tego miasta w jidysz brzmiała Bełz. W Bielcach urodził się lub spędził dzieciństwo autor tekstu piosenki, Jacob Jacobs.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Elena Pumnea, Mój rodowód
  2. Population by main nationalities, in territorial aspect. National Bureau of Statistics of the Republic of Moldova. [dostęp 21 stycznia 2015].
  3. Watchtower: Rocznik Świadków Jehowy: 2004. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2004, s. 99.
  4. Służenie Bogu pomimo trudności. „Przebudźcie się!”, s. 19-23, 22 kwietnia 2005. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  5. 1. Population at the 1959, 1970, 1979, 1989 and 2004 censuses, by sex and area, in territorial aspect. National Bureau of Statistics of the Republic of Moldova. [dostęp 21 stycznia 2015].
  6. Numărul populaţiei stabile al Republicii Moldova la 1 ianuarie 2014, în profil teritorial. National Bureau of Statistics of the Republic of Moldova. [dostęp 21 stycznia 2015].

Bibliografia[edytuj]