Przejdź do zawartości

Bielusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Bielusz
Belysz
ciasto drożdżowe wytrawne
Rodzaj

kołacz

Kuchnia

kuchnia polska, kuchnia tatarska

Miejsce powstania

Podlasie

Twórca Tatarzy polscy
Obróbka żywności

pieczenie

Składniki

mąka pszenna, jaja, masło, drożdże spożywcze, mięso, grzyby, ryż, cebula

Bielusz (także: belysz) – ciasto charakterystyczne dla polskiej kuchni tatarskiej przypominające kołacz albo tort.

Jest to odmiana przekładańca o czterech lub pięciu warstwach cienkiego, okrągłego ciasta drożdżowego[1][2], które wyrabia się z mąki pszennej, jaj oraz masła z dodatkiem drożdży. Farsz może być przygotowany ze zróżnicowanych składników, najczęściej są to mięso, gotowane i siekane jaja, grzyby lub ryż przyprawiony w charakterystyczny sposób (zdarza się cebula[2]). Pierwotnie potrawę przygotowywano poprzez zawinięcie rozwałkowanego płatu ciasta wraz warstwą farszu z baraniny, czy gęsiny na kształt rulonu. W niektórych gospodarstwach domowych stosowano nadzienie jabłkowe (ewentualnie z dyni[2]). Ciasto spożywa się na ciepło[3].

Stanisław Kryczyński podał następujący opis przygotowania potrawy: "Tłuste mięso baranie lub gęsie kraje się na drobne kawałki i zawija w cieście zrobionym z mąki, jaj i masła lub smalcu. Ciasto z takim nadzieniem zapieka się w formie lub rondlu[4].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Waldemar Sulisz, Tatarski smak: Bielusz [online], Dziennik Wschodni [dostęp 2025-03-25].
  2. a b c Halina Makała, Atrakcyjność dziedzictwa kulinarnego Podlasia, w: Zeszyty Naukowe. Turystyka i Rekreacja, nr 2 (14) (2014), s. 88
  3. Dominik Orłowski, Magdalena Woźniczko, Zwyczaje żywieniowe mniejszości tatarskiej jako element wiejskiej turystyki kulturowej na Podlasiu, w: Zeszyty Naukowe. Turystyka i Rekreacja, nr (1 (19)), s. 186
  4. Waldemar Sulisz, Pierekaczewnik, bielusz i cybulniki [online], Dziennik Wschodni [dostęp 2025-03-25].