Bilbil ogrodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bilbil ogrodowy
Pycnonotus barbatus[1]
(Desfontaines, 1789)
Zdjęcie wykonane w Kenii
Zdjęcie wykonane w Kenii
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina bilbile
Rodzaj Pycnonotus
Gatunek bilbil ogrodowy
Synonimy
  • Turdus barbatus Desfontaines, 1789[2]
Podgatunki
  • P. b. barbatus (Desfontaines, 1789)
  • P. b. inornatus (Fraser, 1843)
  • P. b. gabonensis Sharpe, 1871
  • P. b. arsinoe (Lichtenstein, 1823)
  • P. b. schoanus Neumann, 1905
  • P. b. spurius Reichenow, 1905
  • P. b. layardi Gurney, 1879
  • P. t. tricolor (Hartlaub, 1862)
  • P. b. somaliensis Reichenow, 1905
  • P. b. dodsoni Sharpe, 1895
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Jaja podgatunku nominatywnego

Bilbil ogrodowy[4] (Pycnonotus barbatus) – gatunek małego, hałaśliwego ptaka z rodziny bilbili (Pycnonotidae). Zasiedla całą Afrykę z wyjątkiem Sahary oraz północnych i wschodnich krańców kontynentu. Zabłąkane osobniki spotykano w Hiszpanii[3]. Nie jest zagrożony.

Charakterystyka[edytuj]

Nie występuje dymorfizm płciowy. Dość duża głowa, dziób prawie prosty, gruby. Głowa cała czarna, poniżej głowy upierzenie rozjaśnia się stopniowo aż piersi barwy brudnobiałej z brązowym odcieniem. Skrzydła jasnobrązowe, matowe. Pokrywy skrzydłowe nieco ciemniejsze. Pokrywy podogonowe żółte albo białe, ogon i wierzch ciała brązowe. Młode mają brązową głowę i również stopniowo jaśniejsze upierzenie poniżej.

Wymiary
  • długość ciała: 19 cm
  • rozpiętość skrzydeł: 26,5–30,5 cm
  • masa ciała: 25,5–40 g

Ekologia[edytuj]

Biotop
Okolice potoków, polany pomiędzy zadrzewieniami, ogrody i zadrzewienia a także pola.
Zachowanie
Często przesiaduje w eksponowanych miejscach. Przemieszcza się w hałaśliwych stadach. Często przebywa w ogrodach, gdzie nie jest płochliwy.
Głos
Piosenka jest wesoła, złożona z krótkich, głośnych fraz wyśpiewywanych w skocznym rytmie. W stadzie ciągle wydają chrapliwe dźwięki podobne do piosenki.
Pożywienie
Zazwyczaj owoce i owady, bardzo rzadko kwiaty i nektar
Lęgi
Wyprowadza 1 lęg. Pora zależy od występowania. Buduje gniazdo w kształcie miseczki ze źdźbeł trawy oraz liści i wyściela je włosiem. Mieści się ono w krzewie lub na drzewie. 2–3 białe albo jasnoróżowe jaja, obficie nakrapiane. Inkubacja trwa od 12 dni do dwóch tygodni. Po podobnym czasie młode nabywają umiejętności latania.

Systematyka[edytuj]

Podgatunki
Wyróżniono kilkanaście podgatunków P. barbatus[2][4], z których kilka (tricolor, somaliensis, dodsoni) przez niektóre ujęcia systematyczne wyodrębnianych jest do rangi gatunku[5]:
  • bilbil ogrodowy (P. barbatus barbatus) – Maroko do Tunezji.
  • P. barbatus inornatus – południowa Mauretania i Senegal do zachodniego Czadu i północnego Kamerunu.
  • P. barbatus gabonensis – środkowa Nigeria i środkowy Kamerun do Gabonu i południowego Kongo.
  • bilbil nilowy (P. barbatus arsinoe) – wschodni Czad, północny i środkowy Sudan i wschodni Egipt.
  • P. barbatus schoanus – południowo-wschodni Sudan, zachodnia, środkowa i wschodnia Etiopia oraz Erytrea.
  • P. barbatus spurius – południowa Etiopia.
  • P. barbatus layardi – południowo-wschodnia Kenia do Zambii, Botswany i Południowej Afryki.
  • bilbil okopcony (P. barbatus tricolor) – wschodni Kamerun do Demokratycznej Republik Konga, południowy Sudan, zachodnia i środkowa Kenia, Angola, północno-zachodnia Botswana oraz północna i zachodnia Zambia.
  • bilbil łuskopierśny (P. barbatus somaliensis) – Dżibuti, północno-zachodnia Somalia i północno-wschodnia Etiopia.
  • bilbil kołnierzasty (P. barbatus dodsoni) – północna Somalia i południowo-wschodnia Etiopia do wschodnio-środkowej Kenii.

Status[edytuj]

Gatunek jest bardzo liczny. W Liberii jego liczebność ocenia się na 3 miliony osobników, w południowym Mozambiku natomiast na od 5 do 10 milionów[3].

Przypisy

  1. Pycnonotus barbatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Common Bulbul (Pycnonotus barbatus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-08-09].
  3. a b c BirdLife International 2012. Pycnonotus barbatus. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-03-13]
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Pycnonotidae Gray,GR, 1840 - bilbile - Bulbuls (wersja: 2015-12-10). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-03-13].
  5. F. Gill, D. Donsker: Bulbuls (ang.). IOC World Bird List: Version 6.1. [dostęp 2016-03-13].

Bibliografia[edytuj]

  • D. Chandler, D. Couzens, E. Dunn, J. Elphic, R. Hume i inni: Fakty o zwierzętach świata: Ptaki.. MULTICO, 2008. ISBN 9788370735838.