Binturong orientalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Binturong)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Binturong orientalny
Arctictis binturong[1]
(Raffles, 1822)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina wiwerowate
Podrodzina łaskuny
Rodzaj Arctictis
Temminck, 1824[2]
Gatunek binturong orientalny
Synonimy

Rodzaju:

Gatunku:

  • Viverra ? binturong Raffles, 1822[4]
  • Paradoxurus albifrons F. Cuvier, 1822[5]
  • Arctictis penicillatus Temminck, 1835[6]
Podgatunki
  • A. b. albifrons (F. Cuvier, 1822)
  • A. b. binturong (Raffles, 1821)
  • A. b. kerkhoveni Sody, 1936[7]
  • A. b. menglaensis Wang & Li, 1987
  • A. b. penicillatus Temminck, 1835
  • A. b. whitei J. A. Allen, 1910
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Binturong orientalny[9], binturong[10] (Arctictis binturong) – gatunek drapieżnego rodzaj ssaka z podrodziny łaskunów (Paradoxurinae) w rodzinie wiwerowatych (Viverridae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Binturong orientalny występuje w gęstych lasach południowej i południowo-wschodniej Azji – Indonezji (Jawa, Sumatra i Borneo), Nepalu, Indii północnych oraz krajów Półwyspu Indochińskiego[11].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1822 roku brytyjski zoolog Thomas Stamford Raffles nadając mu nazwę Viverra ? binturong[4]. Jako Miejsce typowe odłowu holotypu Raffles wskazał „Malakkę[4]. Jedyny przedstawiciel rodzaju binturong[9] (Arctictis) opisanego w 1824 roku przez holenderskiego zoologa Coenraada Jacoba Temmincka[2].

Filogeneza[edytuj | edytuj kod]

Rodzina wiwerowatych (Viverridae) zaliczana jest wraz z m.in. kotowatymi, hienowatymi i mangustowatymi do podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu Carnivora. Na podstawie badań genetycznych ustalono, że Viverridae jako pierwsze oddzieliły się od pozostałych rodzin kotokształtnych. Te same badania wykazały również, że podrodzina Paradoxurinae, do której należy binturong, oddzieliła się najwcześniej od pozostałych podrodzin w obrębie Viverridae. Wskazuje to, że binturongi i ich najbliżsi krewni – łaskuny - należą do najbardziej reliktowych spośród żyjących przedstawicieli kotokształtnych[12].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Arctictis: gr. αρκτος arktos „niedźwiedź”; ικτις iktis, ικτιδις iktidis „łasica”[13].
  • Ictides: gr. ικτις iktis, ικτιδις iktidis „łasica”; ειδος eidos „forma, kształt”[14].
  • binturong: malajska nazwa binturung dla binturonga orientalnego[4].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Binturongi żyją na drzewach w niewielkich rodzinnych grupach. Są wszystkożerne - zależnie od dostępności pokarmu, mogą się odżywiać małymi ssakami lub ptakami, ale także owocami lub padliną. Prowadzą nocny tryb życia[11].

Anatomia, fizjologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

U dorosłych binturongów długość ciała wynosi 61–96,5 cm, długość ogona 50–84 cm, długość tylnej stopy 11,8–18 cm, długość ucha 4,9–5,2 cm i masa ciała 9–20 kg[15], przy czym samice przeważnie są większe i cięższe od samców. Żyją do 18 lat, uzyskują dojrzałość płciową po ok. 2.5 roku życia i pozostają płodne do wieku 15 lat. Ciąża samicy trwa ok. 90-92 dni i na świat przychodzi zwykle dwoje lub troje młodych. Choć binturongi mogą rozmnażać się przez cały rok, zaobserwowano znacznie bardziej intensywny rozród w miesiącach zimowych – od stycznia do marca[16].

Choć binturongi są wszystkożerne, a żyjące na wolności preferują pokarm roślinny (głównie owoce), to posiadają one uzębienie typowe dla rzędu Carnivora - długie kły, ostre siekacze i zęby policzkowe służące do miażdżenia[16].

Binturong jest jednym z dwóch gatunków mięsożerców z chwytnym ogonem, który stanowi 1,2 długości ciała zwierzęcia mierzonej od czubka głowy do początku ogona. Używa go do wspinania się na drzewa i zwisania z gałęzi jak niektóre małpy. W czasie odpoczynku leży na brzuchu ze swobodnie zwisającymi łapami i ogonem mocno owiniętym wokół gałęzi, chroniąc się w ten sposób przed upadkiem.

Zakrzywione pazury pomagają binturongom wspinać się po nierównych powierzchniach, a poduszki na łapach poruszać się po konarach. W czasie przemieszczania się po ziemi łapy binturonga układają się płasko jak u niedźwiedzi. Do charakterystycznych cech należy zaliczyć trwale zrośnięty trzeci i czwarty palec u tylnych kończyn[16]. Podobnie, jak wiele innych ssaków drapieżnych, binturongi obojga płci posiadają owalne gruczoły odbytowe, wytwarzające wydzielinę służącą do znaczenia terenu[17].

Szorstka sierść binturonga jest zazwyczaj czarna, czasami z białym paskiem na ogonie.

Kolor oczu może być powiązany z ogólnym ubarwieniem. Większość osobników ma czekoladowe lub brązowo-czerwone oczy.

Ślina binturonga ma zaskakujące zdolności odkażające. Gdy większość zwierząt liże swoje własne rany, binturongi pomagają sobie nawzajem a nawet napotkanym ludziom. Badania pokazują znacznie przyspieszone tempo gojenia i zmniejszone bliznowacenie po zaaplikowaniu śliny na ranę[potrzebny przypis].

Binturongi żyją w grupach. Spędzają większość czasu na drzewach. Zazwyczaj są nieagresywne, ale w obliczu zagrożenie potrafią wypróżnić się na napastnika. Zdolne są do rozpylania drażniącej substancji jak skunksy.

Zmiany klimatyczne mają duży wpływ na zachowanie binturongów. W wysokich temperaturach dłużej śpią, mniej jedzą i ciężej oddychają. W niskich temperaturach są dużo bardziej podatne na zakażenia spowodowane zimnem i zmniejszonym terytorium[18].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się sześć podgatunków binturonga[19][9][20]:

  • A. binturong albifrons
  • A. binturong binturong
  • A. binturong kerkhoveni
  • A. binturong menglaensis
  • A. binturong penicillatus
  • A. binturong whiteibinturong palawański

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU (narażony na wyginięcie)[8].

Zaobserwowano, że binturongi należą do zwierząt podatnych na zakażenie wirusem CDV (Canine Distemper Virus), należącym do rodzaju Morbillivirus i rodziny Paramyxoviridae[21], atakującym również lwy, pantery, tygrysy i jaguary. Pierwszy zarejestrowany przypadek dotyczył dwóch binturongów z Ogrodu Zoologicznego Everland w Korei, które zmarły 10 dni od wystąpienia pierwszych objawów klinicznych, takich jak osowiałość, duszności, biegunka i drgawki. Sekcje wykazały ograniczenie zasięgu zmian patologicznych do płuc i przewodu pokarmowego. Pozakomórkowe kwasochłonne ciała inkluzyjne obserwowano w nabłonku błony śluzowej oskrzeli, oskrzelików, jelita cienkiego i grubego, miedniczek nerkowych i pęcherza moczowego. Obecność samego wirusa stwierdzono zaś w zamrożonych preparatach z płuc drogą immunofluorescencji bezpośredniej[21].

Binturong orientalny jest gatunkiem, którego hodowla w niewoli jest możliwa, podobnie jak jego rozród[21].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Arctictis binturong, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b C.J. Temminck: Monographies de mammalogie: ou Description de quelques genres de mammifères, dont les espèces ont été observées dans les différens musées de l’Europe. T. 1. Paris: G. Dufour, 1824, s. xxi. (fr.)
  3. A. Valenciennes: Table méthodique des ordres, genres et espèces qui sont nommés dans cet ouvrage, avec une synonymie latine. W: F. Cuvier: Des dents des mammifères considérées comme caractères zoologiques. Paris: F.-G. Levrault, 1825, s. 252. (fr.)
  4. a b c d T.S. Raffles. Descriptive Catalogue of a Zoological Collection, made on account of the Honourable East India Company, in the Island of Sumatra and its Vicinity, under the Direction of Sir Thomas Stamford Raffles, Lieutenant-Governor of Fort Marlborough; with additional Notices illustrative of the Natural History of those Countries. „Transactions of the Linnean Society of London”. 13, s. 253, 1822 (ang.). 
  5. F. Cuvier. Du genre Paradoxure et de deux espèces nouvelles qui s’y rapportent. „Mémoires du Muséum d’Histoire Naturelle”. 9, s. 44, 48, 1822 (fr.). 
  6. C.J. Temminck: Monographies de mammalogie: ou Description de quelques genres de mammifères, dont les espèces ont été observées dans les différens musées de l’Europe. T. 2. Leiden: Chez C. C. van der Hoek, 1835 & 1841, s. 310. (fr.)
  7. H.J.V. Sody. Seventeen new generic, specific, and subspecific names for Dutch Indian mammals. „Natuurkundig Tijdschrift voor Nederlandsch Indië”. 96 (1), s. 43, 1936 (ang.). 
  8. a b D.H.A. Willcox, W. Chutipong, T.N.E. Gray, S. Cheyne, G. Semiadi, H. Rahman, C.N.Z. Coudrat, A. Jennings, Y. Ghimirey, J. Ross, G. Fredriksson & A. Tilker 2016, Arctictis binturong, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2017-3 [dostęp 2018-04-10] (ang.).
  9. a b c W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 139. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  10. K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 25, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  11. a b Medianauka 2013 ↓.
  12. Agnarsson, Kuntner i May-Colladoa 2010 ↓, s. 726–745.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 117.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 347.
  15. A.P. Jennings & G. Veron: Family Viverridae (Civets, Genets and Oyans). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 228. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  16. a b c Wemmer i Murtaugh 1981 ↓, s. 342-352.
  17. Weldon, Gorra i Wood 1999 ↓, s. 903 - 904.
  18. Ismail, M. A. Hj. (??). Binturong. Universiti Kebangsaan Malaysia
  19. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Arctictis binturong. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2009-10-12]
  20. J. Norenburg, R. Ritgers (red.), Arctictis binturong penicillatus - Overview - Encyclopedia of Life, Encyclopedia of Life [dostęp 2016-03-22].
  21. a b c Hur i in. 1999 ↓, s. 295-299.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Binturong (Arctictis binturong) (ang.). Lioncrusher's Domain. [dostęp 2007-12-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-10)].
  • Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Arctictis binturong. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2007-12-14]
  • K. Hur i inni, Canine Distemper Virus Infection in Binturongs (Arctictis binturong), „Journal of Comparative Pathology”, 121 (3), 1999, s. 295-299, DOI10.1053/jcpa.1999.0322, PMID10486167.
  • Ch. Wemmer, J. Murtaugh. Copulatory Behavior and Reproduction in the Binturong (Arctictis binturong). „Journal of Mammalogy”. 62(2):, s. 342-352, 1981. 
  • P.J. Weldon, M.F. Gorra, W.F. Wood. Short-chain Carboxylic Acids from the Anal Glands of the Binturong (Arctictis binturong). „Biochemical Systematics and Ecology”. (28):, s. 903 - 904., 1999. 
  • I. Agnarsson, M. Kuntner, L. J. May-Colladoa. Dogs, cats, and kin: A molecular species-level phylogeny of Carnivora,. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. (54):, s. 726–745, 2010. 
  • Medianauka: Binturong (Arctictis binturong) (pol.). medianauka.pl, 2013. [dostęp 2015-09-20].Sprawdź autora:1.
  • T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904 (ang.).