Birute Galdikas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Birutė Galdikas
Ilustracja
Birutė Galdikas (2011)
Data i miejsce urodzenia 10 maja 1946
Wiesbaden
Zawód antropolog, prymatolog
Narodowość litewsko-kanadyjska
Tytuł naukowy doktor
Alma Mater UCLA
Małżeństwo 1. Rod Brindamour
2. Pak Bohap
Odznaczenia
Order Kanady – Oficer (Officer) Medal za Zasługi dla Edukacji – Indonezja

Birutė Marija Filomena Galdikas (ur. 10 maja 1946 w Wiesbaden)[1] – badaczka kanadyjska pochodzenia litewskiego, specjalistka w dziedzinie prymatologii.

Życiorys[edytuj]

W 1964 rozpoczęła studia na University of California w Los Angeles (UCLA), gdzie w 1969 uzyskała magisterium z dziedziny antropologii[1]. Tam poznała angielskiego antropologa i paleontologa Louisa Leakeya.

Początkowo Leakey, który patronował już projektom badawczym Jane Goodall i Dian Fossey, nie był zainteresowany badaniem orangutanów, ale po trzech latach zdecydował się wesprzeć materialnie projekt Galdikas. W 1971 przybyła wraz ze swoim ówczesnym mężem, fotografem Rodem Brindamourem, do rezerwatu Tanjung Puting na indonezyjskiej wyspie Borneo, gdzie po kilku miesiącach założyła Camp Leakey i rozpoczęła dokumentowanie życia dzikich orangutanów. Po czterech latach pracy opublikowała duży artykuł w magazynie „National Geographic[2], ilustrując go fotografiami wykonanymi przez Brindamoura, i zwracając uwagę szerokiej publiczności na problemy zagrożonego gatunku. W tym celu prowadziła też liczne prelekcje, starając się przede wszystkim przekonać miejscową ludność o konieczności ochrony orangutanów, zwłaszcza ich środowiska naturalnego. Wieloletnia praca badawcza została też zwieńczona stopniem naukowym doktora.

W 1986 Galdikas założyła wraz ze swoim doktorantem, Garym Shapiro, Orangutan Foundation International (OFI), z siedzibą w Los Angeles i oddziałami w Australii, Indonezji i Wielkiej Brytanii. W 1996 pełniła też rolę doradcy przy indonezyjskim ministerstwie leśnictwa. W czerwcu 1997 została uhonorowana prestiżową nagrodą „Kalpataru”, najwyższym indonezyjskim odznaczeniem w dziedzinie ochrony środowiska.

Dwukrotnie była autorką artykułu okładkowego[2] w „National Geographic”, opublikowała szereg innych artykułów naukowych i popularnonaukowych, dwie książki, kilkakrotnie występowała też w amerykańskiej telewizji. W jednym z jej filmów dokumentalnych, In the Wild , brała udział amerykańska aktorka Julia Roberts.

Birutė Galdikas jest również profesorem Universitas Nasional w Dżakarcie i Simon Fraser University w Brytyjskiej Kolumbii w Kanadzie.

Wybrane wyróżnienia[edytuj]

  • PETA Humanitarian Award (1990)[1]
  • Sierra Club Chico Mendes Award (1992)[1]
  • United Nations Global 500 Award (1993)[1]
  • Oficer Orderu Kanady (1995)[2]
  • Kalpataru Award (1997)[2]
  • Tyler Prize for Environmental Achievement (1997)[1]
  • Satyalancana Pendidikan – Medal za Zasługi dla Edukacji (Indonezja, 2015)[2]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f science.ca – Birutė Galdikas (ang.) [dostęp 2016-03-05]
  2. a b c d e OFI – Birutė Galdikas (ang.) [dostęp 2016-03-05]

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]