Biskupstwo kurlandzkie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Episcopatus Curoniensis
Biskupstwo kurlandzkie
Bałtowie 1234–1560 Stift Pilten - Królestwo Danii i Norwegii
Państwo państwo zakonu krzyżackiego
Stolica Piltyń
Status terytorium księstwo Rzeszy
(od 1521)
Zależne od państwa zakonu krzyżackiego
w Inflantach
Ostatnia głowa terytorium biskup kurlandzki
Johann
von Münchhausen
Powierzchnia
 • całkowita

ok. 13 000 km²
utworzenie 11 lutego 1234
Sekularyzacja Johann
von Münchhausen
do 1560
Religia dominująca katolicyzm
Mapa

     księstwo Estonii

     domena arcybiskupa ryskiego

     ziemie zakonu kawalerów mieczowych

     domena biskupa Ozylii

     domena biskupa Dorpatu

     domena biskupa Kurlandii

Biskupstwo kurlandzkie, inaczej też biskupstwo kurońskie, (łac. Episcopatus Curoniensis, dolniem. Bisdom Curland) – zależna od zakonu krzyżackiego jednostka administracyjna kościoła katolickiego na terenie Kurlandii, wchodząca w skład utworzonej w 1255 r. metropolii w Rydze[1].

Siedzibą utworzonego w 1243 r. biskupstwa był Piltyń. Domena biskupa obejmowała około 1/3 obszaru diecezji i nie stanowiła zwartego obszaru[a]. Od 1263 r. biskup kurlandzki był członkiem zakonu krzyżackiego, od 1290 r. do zakonu tego należeli również członkowie kapituły biskupiej. W 1521 r. biskupi kurlandzcy uzyskali status książąt Rzeszy, dorównując pod tym względem pozostałym biskupom inflanckim[2].

Na przełomie maja i czerwca 1560 r. domena biskupa kurlandzkiego[b] za kwotę 9200 talarów została sprzedana przez biskupa Johanna von Münchhausena księciu duńskiemu Magnusowi[3]. Magnus nabył także prawa do następstwa od Ulricha Behra, koadiutora biskupa von Münchhausena[4]. Po śmierci księcia Magnusa ziemie będące uprzednio uposażeniem biskupa kurlandzkiego zostały przyłączone do unii polsko-litewskiej[c], na podstawie traktatu polsko-duńskiego, zawartego 10 kwietnia 1585 r. w Kronborgu[5].

Biskupi[edytuj kod]

Bibliografia[edytuj kod]

Uwagi

  1. Były to trzy konglomeraty okręgów, tzw. Kirchspielen - parafii politycznych.
  2. Tzw. Stift Pilten.
  3. Jako powiat piltyński.
  4. Ordo Theutonicus.

Przypisy

  1. Bogusław Dybaś: Na obrzeżach Rzeczypospolitej. Sejmik piltyński w latach 1617-1717. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2004, s. 19-20. ISBN 83-231-1793-4.
  2. op. cit. str. 19.
  3. op. cit. str. 21.
  4. op. cit. str. 40.
  5. op. cit. str. 26-27.