Bitwa na przełęczy Wyrbica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa na przełęczy Wyrbica
Wojna bizantyńsko-bułgarska 809-814 (Kampanie Kruma)
Ilustracja
Bitwa na przełęczy Wyrbica
Czas 26 lipca 811
Miejsce przełęcz Wyrbica, koło Pliski
Terytorium Bułgaria
Wynik zwycięstwo wojsk bułgarskich
Strony konfliktu
Bułgaria Bizancjum
Dowódcy
chan Krum Nicefor I
Siły
60 000 60 000 – 80 000
Straty
nieznane nieznane
Położenie na mapie Bułgarii
Mapa lokalizacyjna Bułgarii
miejsce bitwy
miejsce bitwy
42°55′39″N 26°40′06″E/42,927500 26,668333
Walki Bizancjum z Bułgarami

Ongal (680) - Anchialos (708) - Marcellae (756) - Beregawa (759) - Anchialos (763) - Berzitia (774) - Marcellae (792) - Serdica (809) - Wyrbica (811) - Wersinike (813) - Mesembria (814) - Babaeski (896) - Anchialos (917) - Katasyrtai (917) - Brama Trajana (984) - Pegae (922) - Tesaloniki (996) - Spercheios (997) - Skopje (1004) - Tesaloniki (1014) - Klidion (1014) - Bitola (1015) - Setina (1017) - Durazzo (1018) - Tesaloniki (1040) - Ostrovo (1041) - Powstanie Piotra i Asena (1185) - Lardea (1186) - Arkadiopolis (1194) - Adrianopol (1205) - Płowdiw (1208) - Kłokotnica (1230) - Rusokastro (1332) - Periteorion (1345)

Bitwa na przełęczy Wyrbica – starcie zbrojne, które miało miejsce 26 lipca 811 r. Bitwa zaliczana jest do jednej z największych klęsk w historii Bizancjum.

W roku 802 na tronie bułgarskim zasiadł chan Krum, którego głównym celem było odzyskanie dostępu do Morza Egejskiego. W roku 809 Bułgarzy zdobyli najbardziej wysunięty w głąb Półwyspu Bałkańskiego posterunek bizantyński w Sofii.

Po objęciu tronu bizantyjskiego przez Nicefora I Genika, cesarz planował odzyskanie terenów zajętych przez Bułgarów. W 811 Nicefor i jego syn Staurakios uderzyli na państwo bułgarskie. Na zdobytych terenach cesarz rozpoczął osiedlanie rodzin anatolijskich. Nicefor zebrał olbrzymią armię składającą się z wojsk europejskich i anatolijskich a także przybocznej gwardii cesarskiej. Odzyskanie utraconych ziem wydawało się tak łatwym zadaniem, ze cesarzowi towarzyszyło w kampanii wielu wysokich rangą urzędników i arystokratów bizantyjskich.

Dnia 10 lipca 811 r. armia bizantyjska założyła obóz na granicy bułgarskiej. Następnego dnia Bizantyjczycy rozpoczęli liczne ataki podjazdowe. Tymczasem wykorzystując czas Bułgarzy wzmocnili swoje siły. Dnia 20 lipca Nicefor podzielił swoją armię na 3 części, z których każda pomaszerowała inną drogą w kierunku stolicy chanów Pliski. Po dotarciu do miasta Nicefor przypuścił szturm zdobywając miasto, które zostało doszczętnie splądrowane w dniu 23 lipca. Bizantyjczycy spustoszyli też całkowicie okoliczne tereny. Nicefor zignorował ofertę Kruma, który zaproponował mu zawarcie pokoju. Cesarz przekonany był bowiem, że Bułgarzy nie mają żadnych szans w starciu z armią bizantyjską.

Dnia 25 lipca armia bizantyjska wpadła w pułapkę, gdy podeszła w pobliże zbudowanej przez Bułgarów barykady w dolinie rzeki. Nicefor zorientował się w pułapce, zdecydował się jednak rozbić obóz w okolicy na przełęczy Wyrbica. Siły Kruma wzmocnione Awarami i Słowianami zaatakowały rankiem 26 lipca uśpionych przeciwników. Bizantyjczycy, całkowicie zaskoczeni nie byli w stanie sformować szyków obronnych. Cesarz prawdopodobnie już na początku bitwy został zabity, reszta wojsk natomiast wpadła w panikę, rzucając się do ucieczki. Zginęło wielu żołnierzy, duża ich liczba utonęła podczas ucieczki w pobliskiej rzece.

Głowę Nicefora Krum wystawił na widok publiczny wbitą na pal, zaś z czaszki przeciwnika sporządził sobie puchar. Staurakios ciężko ranny zdołał z częścią wojska przebić się do Adrianopola. Miesiąc później zdetronizowany został przez Michała I. Przez kolejne dwa lata Krum przypuszczał ataki na ziemie Bizancjum, nie był jednak w stanie zdobyć stolicy Konstantynopola. W 813 r. Michał I starając się odeprzeć wroga, ponownie został pobity w bitwie pod Wersiniką. Dopiero po śmierci Kruma w roku 814 bułgarskie niebezpieczeństwo zostało zażegnane.

Krum otrzymujący jako trofeum głowę zabitego Nicefora

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]