Bitwa o Aleppo (listopad–grudzień 2016)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa o Aleppo
(listopad–grudzień 2016)
wojna domowa w Syrii
ilustracja
Czas 15 listopada – 12 grudnia 2016
Miejsce Aleppo, Syria
Wynik zwycięstwo sił rządowych
Strony konfliktu
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Wolna Armia Syrii

--- Armia Podboju Lewantu

Syria Syria
Iran Iran
Rosja Rosja
Hezbollah
szyickie milicje
Liwa al-Kuds

Bitwa o Aleppo (listopad–grudzień 2016) – bitwa w syryjskim mieście Aleppo pomiędzy, prowadzącą operację „Jutrzenka Zwycięstwa”[1][2], armią syryjską i jej sojusznikami, a antyrządową opozycją syryjską o różnym profilu ideologicznym, od grup deklarujących poglądy demokratyczne, wywodzących się z Wolnej Armii Syrii, po islamskich fundamentalistów, także z uznawanej za terrorystyczną grupy Front Podboju Lewantu (Dżabhat Fatah asz-Szam). Walki toczyły się głównie o wschodnie i południowe dzielnice miasta. Zadaniem sił rządowych wiernych prezydentowi Baszszarowi al-Asadowi było ostateczne przejęcie kontroli nad miastem, o które walki trwały od 2012 roku[3]. Bitwa dobiegła końca 13 grudnia 2016 i zakończyła się całkowitym sukcesem wojsk syryjskich oraz ich sojuszników. Członkowie oddziałów opozycji, w tym bojownicy Frontu Podboju Lewantu, zostali ewakuowani z Aleppo na zajmowane przez siebie terytoria Syrii. Ze wschodniego Aleppo ewakuowano także część ludności cywilnej, która nie zdecydowała się na przejście do Aleppo zachodniego kontrolowanego przez wojska rządowe. 22 grudnia armia syryjska ogłosiła przejęcie pełnej kontroli nad całym miastem.

Przebieg walk[edytuj]

Listopad[edytuj]

Ofensywa wojsk lądowych wspierana przez lotnictwo syryjskie oraz rosyjskie[2][3] rozpoczęła się 15 listopada[4]. W walkach po stronie rządowej oprócz regularnej armii syryjskiej uczestniczą także lokalne milicje, siły Hezbollahu, a także siły irańskie i szkolone przez nie milicje szyickie z Iraku[5]. Terytoriów kontrolowanych przez opozycję broni kilkanaście formacji. Przed bitwą o Aleppo i w jej trakcie miały miejsce bratobójcze konflikty między niektórymi z nich, w szczególności między grupami otwarcie głoszącymi fundamentalizm islamski a oddziałami wywodzącymi się z Wolnej Armii Syrii[6]. Mimo to 1 grudnia 2016 rebelianci ogłosili skoordynowanie sił i utworzenie wspólnego dowództwa pod nazwą Armii Aleppo. Weszło do niego dziewięć grup wywodzących się z Wolnej Armii Syrii (m.in. Harakat Nur ad-Din az-Zinki) oraz dwie formacje islamskich fundamentalistów: Armia Islamu oraz Ahrar asz-Szam (Wolni Ludzie Lewantu)[7]. Komendantem Armii Aleppo został Abu Abd ar-Rahman Nur; został on poważnie ranny[8] lub zginął już trzy dni później[9]. W Aleppo obecni są również bojownicy terrorystycznego Frontu Podboju Lewantu (Dżabhat Fatah asz-Szam, dawniej Dżabhat an-Nusra)[10]. Według Patricka Cockburna w mieście mogło się znajdować ok. 10 tys. rebeliantów z różnych organizacji, z czego członkowie Frontu Podboju Lewantu stanowili 20%, jednak to oni, wspólnie z Ahrar asz-Szam, faktycznie przewodzili walce z armią syryjską[11].

W zajmowanych przez rebeliantów dzielnicach mieszkało przed ofensywą ok. 200-250 tysięcy mieszkańców[5][12], do końca listopada kilkadziesiąt tysięcy z nich uciekło na tereny kontrolowane przez Kurdów syryjskich lub do zachodniej części miasta, znajdującej się pod kontrolą rządu w Damaszku. Wielu mieszkańców cywilnych zginęło w wyniku bombardowań oraz zmarło z głodu i braku dostępu do pomocy medycznej[5][12].

Pod koniec listopada siły rządowe opanowały ponad 30% terytorium kontrolowanego wcześniej przez rebeliantów[3]. 24 listopada zdobyły kluczowe budynki w utrzymywanej przez opozycję od 2012 dzielnicy Hananu[13], natomiast dwa dni później opanowały tę dzielnicę całkowicie[14]. 27 listopada oddziały armii syryjskiej oraz sprzymierzona z nimi milicja palestyńska zajęły położoną dalej na południe dzielnicę Dżabal Badru, dzielnicę Ard al-Hamra i most as-Sachur[15], a także dzielnice Ba'ibdin; z dzielnicy Hajdarijja rebelianci wycofali się sami, by uniknąć rozdzielenia swoich sił[16]. Niezależnie od nich oddziały Kurdów, formalnie nie stojące po stronie al-Asada, wyparły rebeliantów z dzielnicy Bustan al-Basza. Z zajmowanych kwartałów uciekali mieszkańcy cywilni. Część udała się do dzielnicy Szajch Maksud, już wcześniej pozostającej pod kontrolą Kurdów, część do zachodniej części Aleppo, kontrolowanej przez rząd syryjskiej, część natomiast na tereny, gdzie broni się jeszcze opozycja[17]. Według ONZ liczba uciekających sięgnęła 30 tys., z czego 8500 schroniło się na terenach zajmowanych przez Kurdów, a 12 tys. – w zachodnim Aleppo[18]. Na 100 tys. szacowano natomiast liczbę osób pozostających w części miasta nadal kontrolowanej przez opozycję[18].

Grudzień[edytuj]

3 grudnia Rosja oznajmiła, że jest gotowa rozmawiać ze Stanami Zjednoczonymi o warunkach wycofania się z Aleppo całej opozycji antyasadowskiej. Przedstawiciele rebeliantów stwierdzili jednak, że nie wycofają się z miasta, mogą jedynie zgodzić się na otwarcie korytarzy humanitarnych dla ludności cywilnej. Do tego czasu armia syryjska opanowała kolejną dzielnicę miasta – Tarik al-Bab[18]. Agencja Reutera podała, że do zajętych przez wojsko syryjskie dzielnic dotarła rosyjska pomoc humanitarna[8]. Do 4 grudnia rebelianci stracili połowę obszarów, które kontrolowali we wschodnim Aleppo przed rozpoczęciem ofensywy[19][20]. 19 tys. uciekających cywilów udało się do dzielnic kontrolowanych przez rząd, 10 tys. – na tereny kurdyjskie, 5 tys. cofnęło się do innych części miasta pozostających w rękach opozycji[19].

5 grudnia opozycja poinformowała o utracie kolejnych dzielnic: asz-Szar i Karm al-Dżabal[21]. Dwa dni później bojownicy antyasadowscy opuścili Stare Miasto. Następnie armia syryjska zdobyła dzielnice as-Salihin, Al-Madi i Bab an-Najrab[22]. 7 grudnia w rękach wojsk syryjskich było 85% obszaru, o który toczyła się bitwa[23]. 12 grudnia wojsko syryjskie opanowało niemal całe miasto i upadek ostatnich dzielnic utrzymywanych przez opozycję był już faktycznie przesądzony[24]. Jej oddziały opuściły wszystkie dzielnice po wschodniej stronie rzeki Aleppo oraz południową dzielnicą Szajch Sa'id[25]. Dzień później przedstawiciele armii syryjskiej twierdzili, że całe miasto było już pod jej kontrolą[26]. Według innego źródła ostatnie punkty oporu opozycji trwały jeszcze w dzielnicach Sukkari i Ard as-Sabbah[27]. Równocześnie opozycja zgodziła się na kapitulację na warunkach przedstawionych przez armię syryjską. Zakładają one opuszczenie miasta przez bojowników antyasadowskich bez broni i ich odtransportowanie na równinę Anadan na północny zachód od Aleppo[27].

Mapa Aleppo i okolic po zakończeniu ofensywy wojsk rządowych

ONZ poinformował 13 grudnia, że jest w posiadaniu raportów o zabijaniu przez sprzymierzoną z armią syryjską milicję Harakat an-Nudżaba oraz przez samo wojsko syryjskie mieszkańców przejętych przez wojsko dzielnic miasta. Według raportów zginąć w takich okolicznościach, w swoich domach lub podczas prób ucieczki, miały 83 osoby, w tym kobiety i dzieci[26]. Pojawiły się również doniesienia o doraźnych egzekucjach pojmanych bojowników antyasadowskich[28]. Rzecznik prasowy Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka zastrzegł jednak, że przekazywane z miasta informacje są trudne do zweryfikowania[29]. Według Wojciecha Szewki informacje o masakrze ludności cywilnej są niewiarygodne, a ogromna większość zdjęć publikowanych w internecie jako materiały z Aleppo nie jest prawdziwa (pochodzi z zupełnie innych miejsc i momentów)[30].

Natomiast rosyjskie Ministerstwo Obrony podało, że od początku bitwy z terenów odbijanych z rąk opozycji uciekło 100 tys. osób, zaś 2200 bojowników różnych oddziałów opozycyjnych poddało się[28]. W dzielnicach kontrolowanych przez armię mieszkańcy świętowali na ulicach zwycięstwo[27].

Wieczorem 13 grudnia ambasador Rosji przy ONZ Witalij Czurkin poinformował, że armia syryjska kontroluje całe miasto[31]. Bojownicy opozycji będą mogli opuścić Aleppo, natomiast ludność cywilna, która pozostanie w mieście, otrzyma pomoc humanitarną[31].

Ewakuacja bojowników i ludności cywilnej[edytuj]

Mieszkańcy Al-Fu'a i Kifraji po ewakuacji do zachodniego Aleppo

Wbrew zapowiedziom z poprzedniego dnia, 14 grudnia część wschodniego Aleppo ponownie została ostrzelana, a bojownicy i ludność cywilna nie opuścili miasta. Każda ze stron zarzucała drugiej złamanie rozejmu – według Rosjan to rebelianci ostrzelali punkt ewakuacyjny, zaś Turcja twierdziła, że armia syryjska wznowiła ostrzał bez żadnego powodu[32]. Równocześnie w mediach pojawiły się doniesienia, że szyickie milicje walczące po stronie Baszszara al-Asada uniemożliwiły wyjście bojowników opozycji z miasta, żądając, by najpierw ewakuowano mieszkańców oblężonych przez rebeliantów szyickich wsi Kifraja i miasta Al-Fu'a w prowincji Idlib. W odpowiedzi oblegające je zbrojne grupy ostrzelały obie wsie[32]. Później w ciągu dnia przedstawiciel fundamentalistycznej organizacji Ahrar asz-Szam poinformował, że wypracowano nowe porozumienie, gwarantujące rebeliantom i cywilom możliwość opuszczenia Aleppo w czwartek 15 grudnia[33]. Na żądanie Iranu uwzględniono w nim ewakuację rannych z wymienionych wyżej miejscowości szyickich, na co mieli zgodzić się oblegający je opozycjoniści[34]. Szacowano, że na terenach, których rebelianci bronili najdłużej, pozostało w tym momencie 50 tys. ludzi[33]. Rosyjskie ministerstwo obrony poinformowało, że rebelianci razem z rodzinami zostaną bezpiecznie odwiezieni w kierunku Idlibu[35], zaś przedstawiciele rządu syryjskiego – że ewakuacja rozpoczęła się[36]. 10 tys. osób miało zostać odwiezionych do Idlibu, zaś pozostałe 40 tys. – do Aleppo zachodniego[37]. Tego samego dnia Czerwony Krzyż i syryjski Czerwony Półksiężyc ewakuowały z miasta 8 tys. ludzi. Następnego dnia ewakuacja została jednak wstrzymana, gdyż rebelianci wbrew ustaleniom drugiego porozumienia zablokowali ewakuację rannych z Kifraji i al-Fu'a[34].

W kolejnych dniach ewakuacja ludności cywilnej i bojowników została wznowiona. Jej zakończenie ogłoszono 22 grudnia, podając, że łącznie ewakuowanych zostało 34 tys. osób[38]. Wschodnie Aleppo opuścili także członkowie Frontu Podboju Aleppo[39]. Zgodnie z porozumieniem ewakuowano także mieszkańców Kifraji i al-Fu'a. Tego samego dnia armia syryjska ogłosiła ostateczne zwycięstwo w bitwie o miasto[38].

Przypisy

  1. (ang.) Dawn of Victory
  2. a b Thomas Penny: Syrien: Russland startet Großoffensive gegen dschihadistische Milizen (niem.). heise.de, 15 listopada 2016. [dostęp 2016-12-01].
  3. a b c Syria: Armia i jej sojusznicy przejęli dzielnicę na południu Aleppo. rp.pl, 30 listopada 2016. [dostęp 2016-12-01].
  4. Syria conflict: Air strikes resume on rebel-held Aleppo (ang.). bbc.com, 15 listopada 2016. [dostęp 2016-12-01].
  5. a b c Jerzy Pawlicki: Aleppo – śmierć na kliknięcie. newsweek.pl, 2 grudnia 2016. [dostęp 2016-12-02].
  6. Syrian rebels weakened in Aleppo battle by their own divisions, „Reuters”, 4 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-04].
  7. Aleppo Army infogrphic, YALLA SOURIYA, 1 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-04].
  8. a b Rebels tell U.S. they won't leave Aleppo; army sees operation over in weeks, „Reuters”, 4 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-04].
  9. Сирийские войска уничтожили командира боевиков в Алеппо [dostęp 2016-12-04].
  10. Syrian forces tighten grip on besieged Aleppo, www.aljazeera.com [dostęp 2016-12-04].
  11. Why everything you’ve read about Syria and Iraq could be wrong, „The Independent”, 2 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-05] (ang.).
  12. a b Oskar Górzyński: Syryjski reżim u progu zwycięstwa w Aleppo. Ogromne koszty pięcioletniej bitwy. wiadomosci.wp.pl, 30 listopada 2016. [dostęp 2016-12-02].
  13. Chris Tomson, Syrian Army makes huge gains inside rebel heartland of Aleppo city – Map update, „AMN – Al-Masdar News”, 24 listopada 2016 [dostęp 2016-12-04] (ang.).
  14. Chris Tomson, Syrian Army fully captures Hanano district in eastern Aleppo – Map update, „AMN – Al-Masdar News”, 26 listopada 2016 [dostęp 2016-12-04] (ang.).
  15. Ivan Yakovlev, Breaking: Major advance of Syrian Army and allies in Aleppo city, „AMN – Al-Masdar News”, 27 listopada 2016 [dostęp 2016-12-04] (ang.).
  16. Izat Charkatli, Rebels in mass retreat in east Aleppo as Syrian Army captures new district, „AMN – Al-Masdar News”, 27 listopada 2016 [dostęp 2016-12-04] (ang.).
  17. Syrian army Aleppo advance displaces thousands, „Star Tribune” [dostęp 2016-12-04].
  18. a b c Russia seeks full withdrawal of Aleppo rebels, „Reuters”, 3 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-04].
  19. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Emma Graham-Harrison, Syrian forces seize control of more than half of Aleppo's rebel districts, „The Guardian”, 4 grudnia 2016, ISSN 0261-3077 [dostęp 2016-12-04] (ang.).
  20. Syrian forces tighten grip on besieged Aleppo, www.aljazeera.com [dostęp 2016-12-04].
  21. Syrian rebels set to lose another Aleppo district: insurgent, „Reuters”, 5 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-05].
  22. Aleppo: No deal reached between US and Russia, www.aljazeera.com [dostęp 2016-12-08].
  23. Izat Charkatli, Map Update: Syrian Army captures 85% of east Aleppo, on verge of total military victory, „AMN – Al-Masdar News”, 7 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-08] (ang.).
  24. Rebel-held east Aleppo nears collapse, www.aljazeera.com [dostęp 2016-12-12].
  25. Syrian general says Aleppo offensive in final stages, „Reuters”, 12 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-12].
  26. a b Syrian army, Iraqi militia reportedly killing Aleppo civilians: U.N., „Reuters”, 13 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-13].
  27. a b c Aleppo: Siły rządowe ogłaszają zwycięstwo [dostęp 2016-12-13].
  28. a b Aleppo situation 'catastrophic' as rebels are cornered, www.aljazeera.com [dostęp 2016-12-13].
  29. Press briefing notes on Aleppo, Syria and Cameroon, www.ohchr.org [dostęp 2016-12-13].
  30. Ta dziewczynka nie ucieka z Aleppo – to kadr z teledysku. Toniemy w morzu fejkowych informacji z Syrii, „naTemat.pl” [dostęp 2016-12-15].
  31. a b Aleppo battle ends as Syria rebel deal reached, „BBC News”, 13 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-13] (ang.).
  32. a b Airstrikes and shelling in east Aleppo as Syrian rebels and civilians 'blocked from leaving' by pro-Assad militias, „The Telegraph” [dostęp 2016-12-15].
  33. a b Catherine E. Shoichet, Angela Dewan, Hilary Clarke, Aleppo: New ceasefire deal reached, CNN [dostęp 2016-12-15].
  34. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Kareem Shaheen, Aleppo evacuation suspended as Islamist rebels reject deal on Shia villages, „The Guardian”, 16 grudnia 2016, ISSN 0261-3077 [dostęp 2016-12-16] (ang.).
  35. Russian soldiers preparing to lead rebels out of Aleppo – defence ministry, „Reuters”, 15 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-15].
  36. Syrian official says operation begins to evacuate eastern Aleppo, „Reuters”, 15 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-15].
  37. U.N. Syria envoy says rebel city Idlib risks Aleppo fate if no peace talks, „Reuters”, 16 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-16].
  38. a b Syrian army retakes full control of Aleppo: statement, „Reuters”, 22 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-23].
  39. The Jabhat Fath Al-Sham were among the first to leave besieged Aleppo and the fate of those they arrested remains unknown, en.aleppo24.com [dostęp 2016-12-23].