Bitwa o Ustrzyki Dolne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa o Ustrzyki Dolne
Wojna polsko-ukraińska
Ilustracja
Rysunek Antoniego Hory przedstawiający zajęcie stacji kolejowej w Ustrzykach Dolnych przez żołnierzy z pociągu pancernego por. Maczka
Czas 20 listopada 1918
Miejsce Ustrzyki Dolne
Terytorium Galicja Wschodnia
Przyczyna potrzeba otworzenia drugiej linii zaopatrzeniowej do oblężonego Lwowa
Wynik zwycięstwo Polaków
Strony konfliktu
 II Rzeczpospolita  Zachodnioukraińska Republika Ludowa
Dowódcy
Stanisław Maczek nieznani
Siły
ok. 120 żołnierzy
1 pociąg pancerny
nieznana liczba żołnierzy
1 pociąg pancerny
4 działa polowe
brak współrzędnych

Bitwa o Ustrzyki Dolnebitwa stoczona 20 listopada 1918 roku w trakcie wojny polsko-ukraińskiej przez oddziały Wojska Polskiego z Ukraińską Armią Halicką.

Tło sytuacyjne[edytuj | edytuj kod]

Ustrzyki Dolne wraz z okolicznymi wsiami, zamieszkałe głównie przez ludność ruską, zostały opanowane przez oddziały Ukraińskiej Armii Halickiej w pierwszych dniach listopada 1918 r., po rozpoczęciu wojny polsko-ukraińskiej. Jednocześnie od 1 listopada trwały walki o Lwów, w którym nie było regularnych oddziałów Wojska Polskiego, a po broń chwycili mieszkańcy. Miasto znajdowało się niemal w całkowitym okrążeniu, w głębi terenu będącego pod kontrolą ukraińską, a przerzutu wojsk i zaopatrzenia można było dokonywać tylko jedną linią kolejową z Przemyśla. Polskie dowództwo uznało, że to nie wystarczy do utrzymania miasta. Druga linia austriackiej kolei żelaznej prowadząca do Lwowa od południa, wiodła z opanowanego przez Polaków Krosna przez m. in. Ustrzyki Dolne, Chyrów i Sambor. Dlatego stacjonujące w Krośnie polskie dowództwo podjęło decyzję o wybiciu drugiej ścieżki do oblężonego miasta. Pierwszym celem na tej drodze były Ustrzyki Dolne.

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

Do poprowadzenia ataku wyznaczono por. Stanisława Maczka, młodego oficera z dużym doświadczeniem nabytym w armii austriackiej. Objął on dowództwo nad pociągiem pancernym "Kozak" i kompanią ok. 120 żołnierzy. 20 listopada 1918 r. Maczek wyruszył ze swoim oddziałem ze stacji kolejowej w Krośnie i nie niepokojony przez nikogo dojechał nim na dworzec w Ustrzykach Dolnych. Zaskoczenie przeciwnika było całkowite. Polscy żołnierze wyskoczyli z pociągu i zaatakowali wroga w rejonie dworca. Krótka walka na bagnety przesądziła o wyniku bitwy. Jednocześnie w Ustrzykach znajdował się także ukraiński pociąg pancerny, który ostrzelany przez maczkowców nie zdołał otworzyć ognia. Polacy zdobyli na wrogu cztery działa polowe.

Znaczenie bitwy[edytuj | edytuj kod]

Pamiątkowy mural ku czci generała Stanisława Maczka w Ustrzykach Dolnych

Niewielkie starcie w Ustrzykach Dolnych, poprzez szybkie zajęcie dworca na strategicznej trasie kolejowej, otworzyło Wojsku Polskiemu duże możliwości. Dalsze natarcie na wschód początkowo rozwijało się pomyślnie i zaowocowało zdobyciem Chyrowa 16 grudnia. Atak został jednak zatrzymany pod Samborem, którego Polakom nie udało się zdobyć; w efekcie druga linia zaopatrzeniowa do Lwowa nie została otwarta. Stolica Galicji wytrzymała jednak w oblężeniu z jedną linią aż do maja, kiedy została uwolniona przez generalną polską ofensywę.

Po bitwie[edytuj | edytuj kod]

Po wyzwoleniu miasta przez Wojsko Polskie, Ustrzyki Dolne były jeszcze kilkakrotnie atakowane przez siły przeciwnika, m. in. w styczniu 1919 r. kolumna nacierających wojsk ukraińskich została rozbita przez polską kawalerię nieopodal wsi Równia. Nigdy już jednak nie udało się Ukraińcom zdobyć miasta.

Pamięć[edytuj | edytuj kod]

W 2010 r. grupa mieszkańców Ustrzyk Dolnych w ramach wolontariatu wykonała mural w pobliżu dworca w Ustrzykach Dolnych na cześć porucznika (później generała) Stanisława Maczka i jego walki w pociągu pancernym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Potomski: Generał broni Stanisław Władysław Maczek (1892-1994). Warszawa: 2008.
  2. Jerzy Samborski: Generał Maczek. Liberation Route of the Polish 1st Armoured Division of General Maczek, 2010. [dostęp 2019-01-06].
  3. Krzysztof Bulzacki: Lwowskie sylwetki... gen. Stanisław Maczek. Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo - Wschodnich, 1995. [dostęp 2019-01-06].