Bitwa o Vukovar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa o Vukovar
rozpad Jugosławii
Ilustracja
Wieża ciśnień w Vukovarze w roku 2010. Ciężko uszkodzona w bitwie została zachowana jako symbol konfliktu.
Czas 25 sierpnia – 18 listopada 1991
Miejsce Vukovar, Chorwacja
Wynik pyrrusowe zwycięstwo Serbów
Strony konfliktu
 Jugosławia
Serbowie chorwaccy
 Chorwacja
Siły
~36000[1] ~1800
Straty
3603
(1103 zabitych, ok. 2500 rannych)
1656
(879 zabitych, ok. 777 rannych)
1131 zabitych mieszkańców [2]
550 cywilów zaginionych lub uwiezionych[3]
Położenie na mapie Jugosławii
Mapa lokalizacyjna Jugosławii
miejsce bitwy
miejsce bitwy
45°22′27″N 18°57′45″E/45,374167 18,962500

Bitwa o Vukovar – 87-dniowe oblężenie Vukovaru we wschodniej Chorwacji przez Jugosłowiańską Armię Ludową (JNA), przy udziale różnych serbskich sił paramilitarnych, od sierpnia do listopada 1991. Przed wojną o niepodległość Chorwacji to barokowe miasto było zamożną mieszaniną wspólnoty Chorwatów, Serbów i innych grup etnicznych. W 1990 r. rozpoczął się proces rozpadu Jugosławii pod wpływem nacjonalistycznej polityki prowadzonej przez prezydenta Serbii Slobodana Miloševicia i prezydenta Chorwacji Franjo Tuđmana. Doprowadziło to do wybuchu zbrojnego powstania Serbów chorwackich, wspieranych przez rząd Jugosławii i grupy paramilitarne. W Chorwacji milicja serbska przejęła kontrolę nad ludnością z obszarów Chorwacji, a JNA zaczęła agitować na rzecz buntu. Konflikt wybuchł na terenie wschodniej Slawonii w maju 1991. W sierpniu JNA rozpoczęła na szeroką skalę atak na terytorium Chorwacji, obejmując wschodnią Slawonię, w tym Vukovar.

Vukovaru broniło około 1800 lekko uzbrojonych żołnierzy chorwackiej Gwardii Narodowej (ZNG) i ochotników cywilnych przeciwko 36 000 żołnierzy JNA i paramilitarnych sił serbskich wyposażonych w ciężkie uzbrojenie i wspieranych przez artylerię. Podczas bitwy w kierunku miasta wystrzelono około 12 000 pocisków i rakiet dziennie[4].

Przedstawiciel serbskiego patrolu paramilitarnego w Erdut, we wschodniej Slawonii, 1991

W czasie tej potężnej i przedłużającej się walki Vukovar został pierwszym całkowicie zniszczonym dużym miastem w Europie od czasu zakończenia II wojny światowej[5][6]. Kiedy obrona Vukovaru padła 18 listopada 1991 r., setki żołnierzy i cywilów zostało zamordowanych przez siły serbskie; co najmniej 31 000 cywilów wywieziono z miasta i jego okolic[7]. Vukovar padł ofiarą czystek etnicznych, a także stał się częścią samozwańczej Republiki Serbskiej Krajiny. Kilku serbskich wojskowych i urzędników politycznych, w tym Slobodana Miloševića, oskarżono o zbrodnie wojenne popełnione w czasie i po bitwie.

Bitwa wyczerpała JNA i okazała się punktem zwrotnym w chorwackim konflikcie. Zawieszenie broni zostało ogłoszone kilka tygodni później. Vukovar pozostał w rękach serbskich do roku 1998, kiedy to został pokojowo wcielony do Chorwacji.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

 Wykaz literatury uzupełniającej: Bitwa o Vukovar.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Central Intelligence Agency Office of Russian and European Analysis: Balkan Battlegrounds: A Military History of the Yugoslav Conflict, 1990–1995: Volume 1. Washington, D.C.: Central Intelligence Agency, 2000. ISBN 978-0-16-066472-4.
  • Remember Vukovar. W: Kruno Kardov: Democratic Transition in Croatia: Value Transformation, Education, and Media. College Station, Texas: Texas A&M University Press, 2007. ISBN 978-1-58544-587-5.
  • Richard C. Horton: Second Opinion: Doctors, Diseases and Decisions in Modern Medicine. London: Granta Books, 2003. ISBN 978-1-86207-587-0.
  • Stuart Notholt: Fields of Fire : An atlas of ethnic conflict. London: Troubador Publishing Ltd, 2008. ISBN 978-1-906510-47-3.
  • Julian Borger: The hunt for the former Yugoslavia's war criminals: mission accomplished. 2011-08-03. [dostęp 22 października 2011].
  • Strengthening Psychological Health in War Victims and Refugees. W: Silvana Turković, Johannes E Hovens, Rudolf Gregurek: Broken Spirits: The Treatment of Traumatized Asylum Seekers, Refugees, and War and Torture Victims. New York City: Routledge, 2004. ISBN 978-0-415-94397-0.