Bitwa pod Byteniem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Byteniem
Wojna polsko-bolszewicka
Ilustracja
Czas luty–marzec 1919
Miejsce pod Byteniem
Wynik zwycięstwo Polaków
Strony konfliktu
 Polska  Rosyjska FSRR
brak współrzędnych
Adam Przybylski,
Wojna Polska 1918–1921[1]

Bitwa pod Byteniemwalki oddziałów gen. Antoniego Listowskiego z oddziałami Zachodniej Armii Czerwonej toczone w początkowym okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

W ostatnich miesiącach 1918 i w pierwszych 1919, na wschodnich krańcach odradzającej się Rzeczypospolitej, stacjonowały wojska niemieckie Ober-Ostu. Ich ewakuacja powodowała, że opuszczane przez nie tereny od wschodu zajmowała Armia Czerwona. Jednocześnie od zachodu podchodziły oddziały odradzającego się Wojska Polskiego[2]. W lutym 1919 oddziały polskie weszły w kontakt bojowy z jednostkami Armii Czerwonej. Rozpoczęła się nigdy nie wypowiedziana wojna polsko-bolszewicka[3]. W tym okresie oddziały polskie prowadziły ograniczone działania zaczepne[4].

Walczące wojska[edytuj | edytuj kod]

Jednostka
Dowódca
Podporządkowanie
II Rzeczpospolita Wojsko Polskie
dowództwo Grupy gen. Antoni Listowski
⇒ oddział mjr. Dąbrowskiego mjr. Władysław Dąbrowski
→ I batalion wileński por. Edward Kaczkowski
→ II batalion lidzki kpt. Piotr Mienicki
pociąg pancerny „Kaniów”
Armia Czerwona
dowództwo Dywizji Zachodniej Roman Łągwa
rewolucyjny pułk warszawski
6 rewolucyjny pułk grodzieński

Walki pod Byteniem[edytuj | edytuj kod]

A. Przybylski, Działania wstępne...[5]

23 lutego 1919 gen. Antoni Listowski nakazał oddziałowi mjr. Władysława Dąbrowskiego uderzyć na Byteń[6]. Ten, liczący około 750 żołnierzy, złożony z I batalionu wileńskiego, II batalionu lidzkiego oraz dywizjonu jazdy oddział, wspierany przez pociąg pancerny „Kaniów", już w pierwszym dniu walki opanował Zarzecze, po czym, potęgując uderzenie batalionem lidzkim, zaatakował miasteczko. Jazda obeszła je od północy, aby uniemożliwić ucieczkę załogi. Od południa natarcie wspierał pociąg pancerny[7]. Po zdobyciu Bytenia 24 lutego obydwa bataliony odeszły do Prużany[8].

1 marca na Byteń uderzyły sowieckie oddziały rewolucyjnego czerwonego pułku warszawskiego i batalion 6 rewolucyjnego pułku grodzieńskiego, składające się w większości z polskich komunistów. W tym czasie polską załogę Bytenia stanowił oddział Wileńskiego pułku strzelców, liczący około około 120 żołnierzy. Pierwsze natarcie odparto, ale kiedy uszkodzeniu uległ jeden z karabinów maszynowych, przeciwnik wdarł się do miasteczka. Poległo dziesięciu żołnierzy polskich, wielu dostało się do niewoli[7][9]. W następnym dniu Polacy odpowiedzieli kontratakiem, ale zostali odparci, ponosząc duże straty[10]. Byteń odbity został dopiero w kwietniu, podczas polskiej ofensywy na Białorusi[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]