Bitwa pod Debre Tabor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Debre Tabor
Walki o władzę w Etiopii
A labourer of agame colour.jpg
mieszkaniec Etiopii ok 1845 r.
Czas 7 lutego 1842
Miejsce Debre Tabor
Terytorium Etiopia
Wynik Zwycięstwo sił Ali II
Strony konfliktu
Ethiopian Pennants.svg siły Rasa Ali II Ethiopian Pennants.svg siły Dejazmacha Wube
Dowódcy
Ras Ali II

Birru Aligaz, Dejazmach Merso

Dejazmach Wube Haile Maryam White flag icon.svg

Birru Goshu

Siły
30 000 30 000
Straty
nieznane nieznane
Ethiopian Pennants.svg Walki o władzę w Etiopii Ethiopian Pennants.svg

Debre Abbay (1831) - Debre Tabor (1842) - Gur Amba (1852) - Ayshal (1853) - Takusa (1853) - Amba Jebelli (1854) - Derasge (1855)

Bitwa pod Debre Tabor 1842 była kolejnym starciem o władze w Etiopii. Podłożem konfliktu były próby obalenia przez Dejazmacha (tytuł arystokraty etiopskiego) Wube Haile Mayryama rządów regenta Rasa Ali II. Zwycięstwo przypadło w udziale siłom Ali II, nie wzmocniło ono jednak jego pozycji w regionie.

W celu pokonania Rasa Ali II, który dysponował słynną jazdą z ludu Oromo (biorącej udział w bitwie pod Debre Abbay), Wube zdecydował się na zakup europejskiej broni palnej. Rozpoczął też starania o poparcie ze strony Abuny (głowy etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego) Salamay III i ściągnięcie na swoją stronę niezadowolonej ludności wyznania chrześcijańskiego. Pomocy Wube udzielił Francuz Theophile Lefebvre, który przysłał mu niewielką ilość broni oraz kilku rusznikarzy, którzy zajęli się produkcją broni i naprawą kilku starych dział.

W lutym 1842 r. Wube na czele swoich sił pomaszerował w rejon Begemder, gdzie z pomocą Birru Goshu zajął miasto Gonder. Następnie skierował się na południe naprzeciwko nadciągającym siłom Rasa Ali III. Dnia 7 lutego obie armie spotkały się pod Debre Tabor. Alego wspierali: jego bratanek Birru Aligaz oraz Dejazmach Merso, brat rywalizującego z nim Wube. Obie strony liczyły po ok. 30 000 ludzi. Bitwę na swoją korzyść rozstrzygnęły lepiej uzbrojone (w broń palną) siły Dejazmacha Wube. Ras Ali III z niedobitkami salwował się ucieczką. Dejazmach Wube i Birru Goshu świętowali już zwycięstwo, gdy nastąpił niespodziewany atak Birru Aligaza na czele niewielkiego oddziału. Wube został pojmany, Birru Goshu uciekł do Gojam. Po bitwie Ali III mianował Aligaza gubernatorem rejonu Daunt. Dejazmach Merso otrzymał natomiast ziemie swojego brata w Tigraju.

Mimo zwycięstwa sytuacja polityczna pogorszyła się na niekorzyść Ali III, który nadal posiadał licznych wrogów w Gojam, Dʿmt, Demiji i Lasta. Poparcia odmówił również Kościół. Chcąc pozyskać przychylność Abuny, Ras Ali zdecydował się uwolnić Wube. Podjął też walkę z niedawnym sojusznikiem Dejazmachem Merso, umożliwiając Wube odzyskanie utraconych ziem. Wtedy przeciwko Alemu opowiedzieli się jego muzułmańscy sojusznicy z Welo, zaniepokojeni obecnością na granicy sił chrześcijańskich Birru Aligaza. W tej sytuacji Ali zaczął szukać poparcia poza granicami kraju, znajdując je w Egipcie. Mimo to Ali nie odzyskał już zaufania swoich poddanych i wkrótce jego miejsce zajął Teodor II.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Abir, The Era of the Princes: the Challenge of Islam and the Re-unification of the Christian empire, 1769-1855 (London: Longmans, 1968) S. 35f.
  • Samuel Gobat, Journal of Three years' Residence in Abyssinia, 1851 (New York: Negro Universities Press, 1969), S. 385-9.
  • Sven Rubenson, King of Kings: Tewodros of Ethiopia (Addis Ababa: Haile Selassie I University, 1966),