Bitwa pod Krasnem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Krasnem
Powstanie Chmielnickiego
Czas 2023 lutego 1651
Miejsce Krasne
Terytorium Ukraina
Wynik wygrana wojsk koronnych
Strony konfliktu
I Rzeczpospolita Kozacy
Dowódcy
Marcin Kalinowski
Stanisław Lanckoroński
Daniło Nieczaj
Siły
12 000 kilkanaście tysięcy
Straty
nieznane do 10 000
Powstanie Chmielnickiego

Żółte Wody (1648) – Korsuń (1648) – Konstantynów (1648) – Piławce (1648) – Pohost (1648) – Lwów (1648) – Zamość (1648) – Mozyrz I (1649) – Łojów I (1649) – Zahal (1649) – Zbaraż (1649) – Zborów (1649) – Krasne (1651) – Kopyczyńce (1651) – Beresteczko (1651) – Łojów II (1651) – Biała Cerkiew (1651) – Batoh (1652) – Kamieniec Podolski (1652) – Monasterzyska (1653) – Suczawa (1653) – Czarnobyl (1653) – Żwaniec (1653) – Homel (1653) – Mozyrz II (1653)

Bitwa pod Krasnem – bitwa stoczona między wojskami polskimi pod dowództwem hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego a wojskami kozackimi pod wodzą pułkownika Danyło Neczaja w dniach 2023 lutego 1651.

W trakcie powstania Chmielnickiego, podczas obowiązywania ugody zborowskiej (1649), kozacki płk Neczaj (uważany wśród Kozaków za drugą osobę po Bohdanie Chmielnickim) zaatakował wraz z siłami liczącymi kilkanaście tysięcy ludzi Bracławszczyznę (styczeń-luty 1651). Pośpieszył przeciw niemu hetman Kalinowski (wspomagany przez Stanisława Lanckorońskiego, wojewodę bracławskiego) z 12-tysięczną armią. Wojska kozackie zajęły Szarogród i zamierzały uderzyć na Bar, ale na wieść o nadciągających wojskach koronnych zatrzymały się w miasteczku Krasne[1].

W nocy 20 lutego 1651 pod Krasne szybkim marszem podeszły oddziały Kalinowskiego i, korzystając z całkowitego zaskoczenia przeciwnika, uderzyły na miasteczko. Hetman podzielił swoje siły, a oddział dowodzony przez Adama Kazanowskiego zaatakował od drugiej strony. Bitwa szybko przekształciła się w rzeź oddziałów kozackich, a wśród zabitych znalazł się sam Neczaj. Części Kozaków udało się jednak zbiec do miejscowego zamku. Krwawe walki trwały do 23 lutego, a hetman Kalinowski dawał w nich przykłady osobistego męstwa. Ostatecznie resztki oddziałów kozackich zostały zdziesiątkowane podczas próby ucieczki z zamku. Bitwa pod Krasnem zakończyła się całkowitym zwycięstwem Polaków, a straty Kozaków mogły wynieść nawet do 10 tysięcy ludzi[1].

Po tym sukcesie wojska Kalinowskiego ruszyły w głąb Ukrainy. Efektem zwycięstwa było zajęcie przez armię koronną kilku miejscowości (w tym Jampola, Szarogrodu i Czernijowiec). Porażka wojsk Kalinowskiego pod Winnicą z siłami Iwana Bohuna zakończyła kampanię i zmusiła hetmana do wycofania się pod skrzydła organizującej się armii królewskiej na Wołyniu[2][1].

Przypisy

  1. a b c Władysław Andrzej Serczyk: Na płonącej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny 1648-1651. Warszawa: Książka i Wiedza, 1998, s. 328–329. ISBN 83-05-12969-1.
  2. Maciej Franz: Wojskowość Kozaczyzny Zaporoskiej w XVI-XVII wieku. Geneza i charakter. Toruń: Adam Marszałek, 2004, s. 222. ISBN 83-73-22803-9.