Bitwa pod Pydną
|
|||
Bitwa pod Pydną |
|||
| Czas | 22 czerwca 168 r. p.n.e. | ||
| Miejsce | rejon Pydny | ||
| Wynik | wygrana Rzymian | ||
| Strony konfliktu | |||
|
|||
| Dowódcy | |||
|
|||
| Siły | |||
|
|||
| Straty | |||
|
|||
| Wojny rzymsko-macedońskie |
|---|
|
Apollonia - Lissos - Elis - Antipatreja - Chalkis - Ateny - Ottobolos - Lynkos - Oreos - Aoos - Eretria - Korynt - Elateja - Kynoskefalaj - Korynt (II) - Leukas - Callicinus - Pydna - Pydna (II) |
Bitwa pod Pydną – starcie zbrojne, które miało miejsce 22 czerwca 168 p.n.e.[1] pomiędzy armią rzymską pod wodzą Emiliusza Paulusa a Macedończykami.
Podstawową formacją armii macedońskiej była falanga, tworzona przez uzbrojonych w długie, 7-metrowe włócznie, miecze i niewielkie tarcze żołnierzy, walczących w zwartym, ciasnym szyku. Atakujące frontalnie oddziały falangistów siały postrach w całym świecie hellenistycznym.
Rzymianie stawiali na doskonale zorganizowane, złożone z licznych, dobrze współpracujących pododdziałów (centurii, manipułów) legiony. W przeciwieństwie do Macedończyków większość legionistów (principes i hastati) była ciężko uzbrojona w oszczepy (pilum) do miotania i krótkie miecze. Rzymianie nosili też większe od Macedończyków, owalne tarcze. Biedniejsi, lekko uzbrojeni żołnierze (velites) stanowili wsparcie podstawowych linii legionów, a ich zadaniem było prowokowanie wroga do walki (najczęściej przez ostrzał z broni dystansowych - proc). Żołnierze najstarsi (triarii) nie byli uzbrojeni w oszczepy, mieli za to dłuższe włócznie i walczyli w sposób podobny do greckiej falangi. Rzymscy dowódcy liczyli na olbrzymią manewrowość i dyscyplinę swoich podwładnych.
Emiliusz Paulus zmusił Macedończyków do walki w trudnym terenie. Na początku bitwy falanga macedońska uderzyła frontalnie na legiony, długie włócznie falangistów wbiły się w tarcze Rzymian i obydwie armie – sczepione – stały się przez pewien czas niezdolne do manewru. Jednakże nierówności terenu oraz ostrzał z linii rzymskich spowodowały powstanie wyrw w zwartym szyku Macedończyków. Rzymianie wprowadzali w nie natychmiast swoje pododdziały, poszerzając je i "skracając dystans". W ten sposób falanga – nie mogąc atakować długimi włóczniami – stała się bezbronna wobec Rzymian. Rozpoczęła się rzeź.
Rzymianie zabili w ciągu godziny 20 000 Macedończyków przy stosunkowo niewielkich startach własnych (około 1 000 legionistów). Wojska rzymskie wygrały bitwę, jak i całą wojnę – trzecią z kolei. Skutkiem bitwy pod Pydną było podporządkowanie Macedonii Rzymowi.
Mimo to falanga nie zniknęła z historii wojen aż do XVI w. - stosowali ją Anglosasi[2], wikingowie, Normanowie[3][4] i piechota krajów muzułmańskich (Ajjubidzi czy piechota Timurydów - ci ostatni nadal stosowali sarissy[5]).
Przypisy
- ↑ Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, str. 278, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.
- ↑ Mark Harrison, Anglo-Saxon Thegn AD 449–1066, wyd. Osprey November 1993; 64 pages; ISBN 9781855323490
- ↑ Andrzej Michałek, Słowianie. Słowianie Wschodni (2005)
- ↑ Ian Heath, The Vikings, wyd. Osprey, May 1985; 64 pages; ISBN 9780850455656
- ↑ A.Michałek, Wyprawy Krzyżowe, Armie Ludów Tureckich 2003