Bitwa pod Rudnią Baranowską

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Rudnią Baranowską
Wojna polsko-bolszewicka
Ilustracja
Czas 11–12 października 1920
Miejsce pod Rudnią Baranowską
Przyczyna ofensywa wołyńsko–podolska
Wynik zwycięstwo 8 Brygady Jazdy
Strony konfliktu
 Polska  Rosyjska FSRR
Dowódcy
Stanisław Grzmot-Skotnicki Aleksandr Golikow
Siły
8 Brygada Jazdy 7 Dywizja Strzelców
brak współrzędnych
Adam Przybylski,
Wojna Polska 1918–1921[1]
Powrót wojsk z zagonu na Korosteń[2]

Bitwa pod Rudnią Baranowską – cześć bitwy wołyńsko-podolskiej, walki polskiej 8 Brygady Jazdy ppłk. Stanisława Grzmota-Skotnickiego z sowiecką 7 Dywizją Strzelców Aleksandra Golikowa w czasie ofensywy jesiennej wojsk polskich na Ukrainie w okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

2 września, jeszcze w czasie walk pod Zamościem, Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego zdecydowało, iż 3. i 6 Armia, po stosownym przegrupowaniu, około 10 września podejmą większą akcję zaczepną w kierunku wschodnim celem „nie tylko odrzucenia nieprzyjaciela poza granice Małopolski, lecz także rozbicia i zdezorganizowania jego sił tak, aby później można było utrzymać front przy użyciu słabych sił własnych"[3]. 3 Armia gen. Władysława Sikorskiego przystąpiła do działań 10 września[4]. Wstępnym etapem był zagon grupy motorowej mjr. Włodzimierza Bochenka wyprowadzony z Włodawy, który przeprawił się przez Bug i następnego dnia opanował Kowel. Za nim ruszyło natarcie sił głównych armii, w tym jej grupa manewrowa – Korpus Jazdy gen. Juliusza Rómmla[5]. 16 września, działający na styku sowieckich 12 i 14 Armii Korpus Jazdy płk. Juliusza Rómmla, przy słabym oporze przeciwnika, sforsował Styr na południe od Łucka i ruszył na Równe[6]. Będąc w pościgu za cofającymi się wojskami 12 Armii Nikołaja Kuźmina, 28 września dotarł do Słuczy w rejonie Zwiahla[7][8]. Stąd, po kilkudniowym odpoczynku, Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego zdecydowało się na zorganizowanie zagonu na Korosteń. Celem rozpoznania sił przeciwnika, zagon poprzedzony był serią wypadów za rzekę, [7]. Działania na Korosteń zakończyły się spektakularnym sukcesem Korpusu Jazdy płk. Juliusza Rómmla.

 Osobny artykuł: zagon na Korosteń.

Walczące wojska[edytuj | edytuj kod]

Jednostka
Dowódca
Podporządkowanie
II Rzeczpospolita Wojsko Polskie
dowództwo Korpusu Jazdy płk Juliusz Rómel 6 Armia
2 Dywizja Jazdy płk Gustaw Orlicz-Dreszer Korpus Jazdy
8 Brygada Jazdy ppłk Stanisław Grzmot-Skotnicki 2 Dywizja Jazdy
2 pułk ułanów ppłk Wincenty Jasiewicz 8 Brygada Jazdy
108 pułk ułanów rtm. Piotr Głogowski
Armia Czerwona
7 Dywizja Strzelców Aleksandr Golikow 12 Armia

Działania pod Rudnią Baranowską[edytuj | edytuj kod]

Wracająca ze zwycięskiego zagonu na Korosteń, 8 Brygada Jazdy ppłk. Stanisława Grzmota-Skotnickiego wieczorem 11 października zatrzymała się na nocleg na północny wschód od Zwiahla. W Słobodzie Aleksandrówce stanął sztab brygady, 108 pułk ułanów i 8 dywizjon artylerii konnej, w Słobodzie Baranówce 115 pułk ułanów, a 2 pułk ułanów zajął Rudnię Baranowską[9][10]. Liczący w tym dniu 350 żołnierzy, 4 działa i 6 taczanek 2 pułk ułanów po raz pierwszy od kilku dni spożył gorący posiłek. Postój pułku ubezpieczały dookrężnie wystawione placówki. Około 23.00 zachodnie elementy ubezpieczenia postoju zauważyły nadchodzące oddziały sowieckiej 7 Dywizji Strzelców. Zaalarmowany strzałami dowódca pułku mjr Wincenty Jasiewicz wysłał w ten rejon spieszone trzy szwadrony. Rozpoczęła się walka ogniowa. Posiadający przewagę liczebną przeciwnik przechodził do ataku na bagnety. W krytycznym dla pułku położeniu dwa plutony 2 szwadronu rozpoczęły szarżę. Jednak ostrzeliwane ze wszystkich stron, zawróciły. Pułk został zmuszony do wycofania się w kierunku na Słobodę Aleksandrówkę. Odwrót osłaniały dwie taczanki[11][12].

Strzelanina pod Rudnią Baranowską zaalarmowała inne oddziały. Dowódca brygady ppłk Skotnicki wysłał do zaatakowanej miejscowości dwa szwadrony 108 pułku ułanów. W połowie drogi oba pułki spotkały się. Tak wzmocniony 2 pułk ułanów na rozkaz swojego dowódcy zaprzestał odwrotu i przeszedł do kontrataku. Na pole bitwy przybył też ppłk Grzmot-Skotnicki ze sztabem. Około 3.00 zauważono oznaki wyczerpania przeciwnika. Gdy dowódca brygady poderwał tyraliery do ataku na bagnety, przeciwnik rozpoczął odwrót na całej linii. Nad ranem odzyskano Rudnię Baranowską i odrzucono czerwonoarmistów w kierunku Słobody Zielenicy[11][13].

Kiedy walki ustały, w rejon rozmieszczenia sowieckiej 7 Dywizji Strzelców wysłano parlamentariuszy. Po krótkich negocjacjach cała dywizja, opuszczona przez większość dowódców i komisarzy, złożyła broń[14].

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

Bitwa pod Rudnią Baranowską była ostatnią akcją bojową 8 Brygady Jazdy ppłk. Stanisława Grzmota-Skotnickiego w wojnie polsko-bolszewickiej. Tak błyskotliwe zwycięstwo kilku szwadronów nad dywizją piechoty było możliwe dzięki pogłębiającej się demoralizacji w szeregach przeciwnika. W bitwie poległo kilkudziesięciu czerwonoarmistów. Do niewoli wzięto około 3000 jeńców, zdobyto 7 dział, 60 ckm-ów, szpital polowy, tabory dywizyjne. Straty polskie to 9 poległych i 17 rannych[14][15].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]