Bitwa pod Szczekocinami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Szczekocinem
Insurekcja kościuszkowska
Stachowicz, Bitwa pod Szczekocinami.jpg
Michał Stachowicz, Bitwa pod Szczekocinami 1794[1]
Czas 6 czerwca 1794
Miejsce na zachód od Kielc
Wynik zwycięstwo Rosjan i Prusaków
Strony konfliktu
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodow.svg I Rzeczpospolita  Imperium Rosyjskie  Królestwo Prus
Dowódcy
Herb Roch III.svg Tadeusz Kościuszko Fiodor Denisow
Wappen Deutsches Reich - Königreich Preussen (Grosses).png Fryderyk Wilhelm II
Siły
3500 kawalerii, 5 500 piechoty regularnej, 6 000 kosynierów, 33 armaty [2] 20 000 piechoty, 6 500 kawalerii, 134 armaty [2]
Straty
1 250 zabitych, 750 rannych, 500 jeńców, 17 dział [2] straty pruskie - 687 zabitych, 479 rannych; straty rosyjskie nie są znane [2]
Insurekcja kościuszkowska
Banner of Kościuszko Uprising.PNG

Racławiceinsurekcja warszawskainsurekcja wileńskaNiemenczynPolanyLipniszkiSzczekocinyDubienkaChełmSołypowstanie kurlandzkieGołkówRaszynKolnoBłonieRajgródPierwsze oblężenie WarszawySałatySłonimLubańKrupczyceTerespolinsurekcja wielkopolskaŁabiszynBydgoszczMaciejowiceKobyłkaDrugie oblężenie Warszawy (obrona Pragi)

Bitwa pod Szczekocinami – jedna z bitew insurekcji kościuszkowskiej.

W dniu 6 czerwca 1794 roku wojska polskie stoczyły bitwę pod Szczekocinami przeciwko połączonym siłom armii rosyjskiej i pruskiej.

Przeciwko 15-tysięcznemu polskiemu korpusowi Tadeusza Kościuszki stanęła potężna połączona armia rosyjsko-pruska pod wodzą króla Prus Fryderyka Wilhelma II i gen. Fiodora Denisowa, licząca ponad 26 tysięcy ludzi.

Prawym skrzydłem polskiej piechoty dowodził gen. mjr Adam Poniński, a jazdy gen. Antoni Madaliński, lewym skrzydłem piechoty - gen. mjr Jan Grochowski, a jazdy - książę Eustachy Sanguszko. Centrum, którego trzon stanowiły dwa regimenty piechoty oraz kosynierzy, zawiadywał osobiście Naczelnik Tadeusz Kościuszko. Plan działania Prusaków, nakreślony przez gen. Johanna Jacoba Pistora, opierał się na wykorzystaniu miażdżącej przewagi w artylerii [2].

Zaborcy uszykowali się do bitwy tak, że Rosjanie (Denisow, Rachmanow, Apraskin i Chruszczow) tworzyli lewe skrzydło, Prusacy zaś (Fryderyk Wilhelm II, Favrat, Elsner, książę Eugeniusz Wirtemberski i Kleist) prawe[2].

Po kilku godzinach krwawych walk bitwa zakończyła się klęską wojsk polskich. Zginęli w niej generałowie: Józef Wodzicki i Jan Grochowski[2]; śmiertelnie ranny został słynny chorąży grenadierów krakowskich Bartosz Głowacki[3].

Bitwa miała wielkie znaczenie dla upadku morale powstańców; oznaczała też odcięcie Krakowa, który, jak się okazało, upadł niespodziewanie szybko[4].. Ponadto po niej inicjatywa operacyjna przeszła w ręce zaborców[2].

Przypisy

  1. Obraz Stachowicza malowany był kilka lat po wydarzeniach – stąd naniesione tu pozycje wojsk są błędne.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Kronika powstań polskich 1794-1944, Wydawnictwo Kronika, Warszawa, ISBN 83-86079-02-9, s. 42
  3. Kronika..., s. 27
  4. Kronika..., s. 37

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Grabski, Jan Wimmer i inni, Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Warszawa 1966.
  • Marian Kukiel: Zarys historii wojskowości w Polsce. London: Puls, 1993. ISBN 0907587992.
  • Andrzej Zahorski, Wypisy źródłowe do historii polskiej sztuki wojennej. Polska sztuka wojenna w okresie powstania kościuszkowskiego, Zeszyt dziesiąty, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1960.
  • Bolesław Twardowski: Wojsko Polskie Kościuszki w roku 1794. Poznań: Księgarnia Katolicka, 1894.
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, Wydanie I, Tom II.
  • Kronika powstań polskich 1794-1944, Wydawnictwo Kronika, Warszawa, ISBN 83-86079-02-9, s. 42.