Bitwa pod Wiłkomierzem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Wiłkomierzem
Wojna polsko-krzyżacka w latach 1431–1435
Ilustracja
Pomnik w miejscu bitwy
Czas 1 września 1435
Miejsce Wiłkomierz
Wynik zwycięstwo wojsk polsko-litewskich
Strony konfliktu
Królestwo Polskie
Zygmunt Kiejstutowicz
Zakon krzyżacki (gałąź inflancka)
Świdrygiełło
Tatarzy
Dowódcy
Jakub Kobylański
Michał Bolesław Zygmuntowicz
Franke von Kerskorff
Zygmunt Korybutowicz
Świdrygiełło
Siły
9–11 tys 11 tys

Bitwa pod Wiłkomierzem, znana też jako bitwa nad rzeką Świętą – miała miejsce 1 września 1435 roku na polach wsi Pobojsk w okolicy Wiłkomierza na Litwie podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1431-1435.

Przyczyny[edytuj]

W trakcie wojny polsko-krzyżackiej (tzw. nieszawskiej) obie strony zawarły 15 grudnia 1433 roku rozejm w Łęczycy, którego nie uznała inflancka gałąź zakonu krzyżackiego. Po porozumieniu się Krzyżaków inflanckich i Świdrygiełły, który buntował się przeciwko Zygmuntowi Kiejstutowiczowi, Krzyżacy postanowili zaatakować część Litwy znajdującą się pod kontrolą sprzymierzonego z Polską Zygmunta. W dniu 20 sierpnia 1435 roku Świdrygiełło z 6 tys. żołnierzy i 500 Tatarami połączył się w Brasławiu z liczącą 4,5 tys. żołnierzy armią krzyżacką i ruszył w kierunku Trok i Wilna. Zagrożonemu Zygmuntowi pospieszył na pomoc z liczącymi 4,5 tys. żołnierzy polskimi posiłkami Jakub Kobylański, który ruszył z Wilna na Wiłkomierz.

Bitwa[edytuj]

Bitwa nad rzeką Świętą

Oddziały polskie pod naczelnym dowództwem Jakuba Kobylańskiego i wspierające je wojska litewskie księcia Zygmunta Kiejstutowicza pod dowództwem jego syna Michała Bolesława po trzydniowym wyczekiwaniu naprzeciw wojsk Zygmunta Korybutowicza zaatakowały go podczas przegrupowania. Po odśpiewaniu Bogurodzicy wojska polsko-litewskie pod dowództwem Kobylańskiego uderzyły na wojska Zygmunta Korybutowicza i Świdrygiełły podczas marszu, wbijając się w ich środek i rozdzielając je na dwie części. Po zniszczeniu tylnych straży, wojska polskie niszczyły kolejne oddziały nieprzyjaciela przybywające na pole bitwy. Następnie wojska Kobylańskiego ruszyły w pogoń za uciekającym przeciwnikiem. Odwodowe oddziały Inflantczyków słysząc o klęsce schroniły się na wyspę na pobliskim jeziorze, która jednak została zdobyta przez Litwinów. Wojska polsko-litewskie rozgromiły tym samym w ciągu tylko jednej godziny krzyżacko-litewsko-tatarskie wojska Świdrygiełły i Kerskorffa, mistrza krajowego inflanckiego. W bitwie zginęli mistrz inflancki, niemal wszyscy komturowie, zakonni rycerze i wielu kniaziów. Do niewoli dostał się ciężko ranny Zygmunt Korybutowicz (wkrótce zmarł). Sam Świdrygiełło ledwie uszedł z pobojowiska do Połocka[1]. Chorągwie zdobyte w bitwie zawieszono w katedrze św. Stanisława w Wilnie.
W miejscu bitwy Zygmunt Kiejstutowicz nakazał zbudowanie kościoła dziękczynnego.

Efekty bitwy[edytuj]

Kościół w miejscu bitwy we wsi Pobojsk

Bitwa ta złamała potęgę Krzyżaków inflanckich i doprowadziła do przejęcia inicjatywy w wojnie domowej na Litwie przez Zygmunta Kiejstutowicza. Bitwa ta też ostatecznie skłoniła zakon krzyżacki do podpisania z Królestwem Polskim traktatu pokojowego w Brześciu Kujawskim, zawartego 31 grudnia 1435 roku. Na mocy ugody zakon obiecał zerwać ze Świdrygiełłą, oddać zamek Dybów (Nieszawę) i zapłacić 9500 złotych węgierskich za złamanie traktatu mełneńskiego[2].

Ciekawostki[edytuj]

Na soborze w Konstancji Krzyżacy atakowali Królestwo Polskie za udział w bitwie pod Grunwaldem po jego stronie oddziałów tatarskich (które nazywali Saracenami), które pod Wiłkomierzem wspierały właśnie Krzyżaków.

Bibliografia[edytuj]

  • J. Skrzypek, Bitwa nad rzeką Świętą, Przegląd Historyczno-Wojskowy X (1938), s. 29-58.
  • S. Zakrzewski, Bitwa nad Świętą, inaczej pod Wiłkomierzem, dnia 1 września 1435 r., w: Pamiętnik VI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Wilnie, t. I, Lwów 1935, s. 551-558.

Przypisy

  1. Henryk Łowmiański, Polityka Jagiellonów, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999, s. 153. ​ISBN 83-7177-104-5
  2. Piotr Bunar, Stanisław A. Sroka, Słownik wojen, bitew i potyczek w średniowiecznej Polsce, wyd. Universitas, Kraków 2004, s. 87-88. ​ISBN 83-242-0397-4