Bitwa w Zatoce Cesarzowej Augusty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa w Zatoce Cesarzowej Augusty
II wojna światowa, wojna na Pacyfiku
Ilustracja
Japoński samolot rozbił się w wodzie w pobliżu krążownika USS "Columbia" 2 listopada 1943 roku podczas ataków lotniczych na alianckie okręty koło Bougainville, kilka godzin po zakończeniu bitwy w Zatoce Cesarzowej Augusty
Czas 12 listopada 1943
Miejsce Zatoka Cesarzowej Augusty
Terytorium Bougainville, Papua-Nowa Gwinea
Wynik zwycięstwo Stanów Zjednoczonych
Strony konfliktu
 Stany Zjednoczone  Japonia
Dowódcy
Stany Zjednoczone Aaron S. Merrill
Stany Zjednoczone Arleigh Burke
Japonia Sentarō Ōmori
Japonia Matsuji Ijuin
Siły
4 lekkie krążowniki
8 niszczycieli
2 ciężkie krążowniki
2 lekkie krążowniki
6 niszczycieli
100 samolotów
Straty
1 niszczyciel ciężko uszkodzony
19 zabitych[1]
1 lekki krążownik zatopiony
1 niszczyciel zatopiony
2 niszczyciele ciężko uszkodzone
25 samolotów zestrzelonych
198–658 zabitych[2]
brak współrzędnych

Bitwa w Zatoce Cesarzowej Augusty, znana również jako bitwa w Zatoce Gazelle, operacja Cherry Bossom, a w japońskiej terminologii jako bitwa morska na brzegu zatoki Bougainville (jap. ブーゲンビル島沖海戦) – bitwa morska, która rozegrała się w nocy 1–2 listopada 1943 roku nieopodal wyspy Bougainville. Bitwa była wynikiem desantu sił alianckich na pobliską wyspę Bougainville i może być interpretowana jako część kampanii na Salomonach i na Nowej Gwinei. Bitwa była także istotna jako część szerszej strategii aliantów – zwanej jako operacja "Cartwheel" – mającej na celu odizolowanie i otoczenie głównej japońskiej bazy w Rabaul. Zamiarem było ustanowienie przyczółka na Bougainville, na którym miano wybudować lotnisko polowe.

1 listopada 1943 roku 3. Dywizja Marines wylądowała na przylądku Torokina w Zatoce Cesarzowej Augusty. Zatoka ta została wcześniej wyselekcjonowana, ponieważ mieściła się w zasięgu alianckich myśliwców, a przeważająca liczebnie 17. Armia japońska skoncentrowana była na innych, bardziej strategicznych punktach na północy i południu. Marines byli wspierani przez Task Force 39, w skład którego wchodziły cztery lekkie krążowniki i osiem niszczycieli, dowodzony przez kontradmirała Aarona S. "Tip" Merilla.

Bitwa morska[edytuj | edytuj kod]

Japończycy odpowiedzieli atakami lotniczymi z Rabaulu oraz wysłali stamtąd duże siły morskie pod dowództwem adm. Sentarō Ōmori. W skład tej grupy wchodziły ciężkie krążowniki "Myōkō" i "Haguro", lekkie krążowniki "Agano" i "Sendai" i niszczyciele "Shigure", "Samidare", "Shiratsuyu", "Naganami", "Hatsukaze" i "Wakatsuki".

Amerykański Task Force 39 złożony był z czterech lekkich krążowników (USS "Montpelier", "Cleveland", "Columbia" i "Denver") oraz ośmiu niszczycieli (USS "Charles Ausburne", "Dyson", "Stanly", "Claxton", "Spence", "Thatcher", "Converse" i "Foote")

Amerykanie ewakuowali większość swojego sprzętu desantowego oraz transportów wojskowych i oczekiwali na wroga. O godz. 2:20 nad ranem 2 listopada 1943 roku dokonano kontaktu radarowego i adm. Merill wysłał niszczyciele do ataku torpedowego, po którym krążowniki miały otworzyć ogień z bezpiecznej odległość. Niszczyciele zostały zauważone przez Japończyków, którym udało się uniknąć torped, ale ten manewr rozproszył ich zwarty szyk.

Około 2:50 amerykańskie krążowniki otworzyły ogień szybko wyłączając z walki krążownik "Sendai". Niszczyciel "Samidare" dokonał ataku torpedowego, ale czyniąc to zderzył się z niszczycielem "Shiratsuyu". "Myōkō" z kolei zderzył się z niszczycielem "Hatsukaze", odcinając mu dziób. Japończycy nie posiadali radaru, co niosło ze sobą olbrzymie trudności w znalezieniu krążowników amerykańskich. Jednak o 3:13 nawiązano kontakt i otworzono ogień.

Adm. Merill dokonał odwrotu pod zasłoną dymną, a adm. Ōmori sądząc, że zatopił ciężki krążownik doszedł do wniosku, że zrobił wystarczająco dużo i odpłynął na wschód. Uszkodzone "Sendai" i "Hatsukaze" odnaleziono później i zatopiono ogniem artyleryjskim. Po stronie amerykańskiej poważniejsze uszkodzenia odniósł tylko trafiony torpedą niszczyciel USS "Foote". Po tym, jak japońskie okręty wróciły do Rabaul, przyłączyły się do nich cztery ciężkie krążowniki i kilka niszczycieli z Truk w celu ponownego zaatakowania sił alianckich na Bougainville. Jednakże 5 listopada dwa amerykańskie lotniskowce zaatakowały Rabaul poważnie uszkadzając cztery ciężkie krążowniki i zmuszając je do wycofania się z powrotem do Truk. Tym samym zakończyły one groźbę ataku ze strony japońskiej na siły alianckie na Bougainville.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Morison, Breaking the Bismarcks, s. 322.
  2. Dull, Imperial Japanese Navy, s. 302; Hara, Japanese Destroyer Captain, s. 242; Morison, Breaking the Bismarcks, s. 322; Hackett, Kingsepp i Nevitt, Combinedfleet.com. Źródła te rozróżniają japońskie straty podczas bitwy. Podział zabitych przez okręt i źródło: "Sendai" – 412 (Dull), 185 (Hackett i Kingsepp), 320 (Morison) oraz 335 (Hara); "Hatsukaze" – 9 (Dull) i 240 (Nevitt, Morison i Hara); "Shiratsuyu" – 4 (Nevitt) i 5 (Hara); "Samidare" – 1 (Hara).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • David Brown: Warship Losses of World War Two. Naval Institute Press, 1990. ISBN 1-55750-914-X.
  • Andrieu D'Albas: Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II. Devin-Adair Pub, 1965. ISBN 0-8159-5302-X.
  • Paul S. Dull: A Battle History of the Imperial Japanese Navy, 1941-1945. Naval Institute Press, 1978. ISBN 0-87021-097-1.
  • Cary Hardison Hall: The war cruises of the USS Columbia, 1942 to 1945: Personal recollections, with some augmentations by shipmates. War Memories Pub. Co., 1987.
  • Tameichi Hara: Japanese Destroyer Captain. New York & Toronto: Ballantine Books, 1961. ISBN 0-345-27894-1.
  • C. W. Kilpatrick: Naval Night Battles of the Solomons. Exposition Press, 1987. ISBN 0-682-40333-4.
  • Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. Naval Institute Press, 1997. ISBN 0-87021-311-3.
  • Ken Jones: Destroyer Squadron 23: Combat Exploits of Arleigh Burke's Gallant Force. Naval Institute Press, 1997. ISBN 1-55750-412-1.
  • Bougainville Campaign. W: William L. McGee: The Solomons Campaigns, 1942-1943: From Guadalcanal to Bougainville--Pacific War Turning Point, Volume 2 (Amphibious Operations in the South Pacific in WWII). BMC Publications, 2002. ISBN 0-9701678-7-3.
  • Samuel Eliot Morison: Breaking the Bismarcks Barrier, vol. 6 of History of United States Naval Operations in World War II. Castle Books, 1958. ISBN 0-7858-1307-1.
  • E. B. Potter: Admiral Arleigh Burke. Naval Institute Press, 2005. ISBN 1-59114-692-5.
  • Theodore Roscoe: United States Destroyer Operations in World War Two. Naval Institute Press, 1953. ISBN 0-87021-726-7.

Dziennik[edytuj | edytuj kod]

  • Thomas C. Hone. The Similarity of Past and Present Standoff Threats. „Proceedings of the U.S. Naval Institute”. Wolumin 107, nr 9, wrzesień 1981, s. 113–116, 1981. Annapolis, Maryland. ISSN 0041-798X. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]