Blanka Burgundzka
 | |
| Królowa Francji i Nawarry | |
| Okres |
od 3 stycznia 1322 |
|---|---|
| Jako żona | |
| Koronacja |
nie było koronacji |
| Poprzedniczka | |
| Następczyni | |
| Dane biograficzne | |
| Data urodzenia |
ok. 1296 |
| Data i miejsce śmierci | |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Rodzeństwo |
Joanna II Burgundzka, 3 braci zmarłych przed osiągnięciem dojrzałości |
| Mąż | |
| Dzieci |
Filip, |
Blanka Burgundzka fr. Blanche de Bourgogne (ur. ok. 1296[1], zm. 1326 w Maubuisson[1]) – hrabianka burgundzka i artoiska, królowa Francji i Nawarry w 1322 jako żona Karola IV Pięknego.
Pochodzenie
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się około 1296 jako młodsza córka Ottona IV, hrabiego Burgundii i Mahaut d’Artois, hrabiny d'Artois[1]. Jej siostrą była Joanna, dziedziczka tytułu ojca i późniejsza królowa Francji i Nawarry; miała także trzech braci (m.in. Roberta), którzy zmarli nie osiągając wieku dojrzałego[2].
Małżeństwo z Karolem Pięknym
[edytuj | edytuj kod]W 1307 odbyły się zaręczyny Blanki z Karolem, najmłodszym synem króla Francji Filipa IV Pięknego i królowej Nawarry Joanny I[1]. 18 stycznia 1308 w Hesdin odbył się ich ślub; Blanka miała około 12 lat, natomiast Karol był około 2 lata starszy[1].
Na początku roku 1314 miał miejsce skandal w Wieży Nesle; na rozkaz króla Francji aresztowano wszystkie jego trzy synowe pod zarzutem cudzołóstwa[3]. W wyniku procesu Blanka i jej daleka kuzynka Małgorzata (królowa Nawarry i żona następcy tronu Francji Ludwika Kłótliwego) zostały uznane za winne zdrady małżeńskiej; udowodniono im romans z rycerzami d'Aunay[3]. Blanka i Małgorzata w kwietniu 1314 zostały uwięzione w zamku Château Gaillard, gdzie Małgorzata zmarła rok później[3]. Siostra Blanki Joanna, żona Filipa Długiego, została skazana za ukrywanie romansów swoich krewnych i osadzona w zamku w Dourdan[3]. Kochanków Blanki i Małgorzaty publicznie stracono w okrutny sposób.
W styczniu 1322 po śmierci Filipa Długiego Karol został królem Francji i Nawarry[1]. Blanka została nominalnie królową, jednak jej sytuacja nie uległa zmianie – nadal była uwięziona. Jej mąż zwrócił się o unieważnienie małżeństwa do papieża Jana XXII[1]. 19 maja 1322 małżeństwo zostało anulowane z powodu pokrewieństwa duchowego (matka Blanki była matką chrzestną Karola, więc według prawa kanonicznego para była rodzeństwem chrzestnym)[4].
Karol ożenił się jeszcze dwukrotnie: z Marią Luksemburską oraz z Joanną z Evreux, jednak jego śmierć w 1328 zakończyła dynastię Kapetyngów; tron Francji objął Filip VI Walezjusz, a koronę Nawarry otrzymała córka Małgorzaty Burgundzkiej i Ludwika Kłótliwego Joanna II[3].
Śmierć
[edytuj | edytuj kod]Po unieważnieniu małżeństwa Blanka jeszcze przez 2 lata pozostała w Château Gaillard[3]; później zamieszkała w zamku Gournay koło Coutances[1]. Pod koniec życia złożyła śluby zakonne w opactwie w Maubuisson, gdzie zmarła w 1326[1][3]. Data dzienna jej śmierci nie jest znana; miało to miejsce najprawdopodobniej 29 kwietnia.
Potomstwo
[edytuj | edytuj kod]Według starszej historiografii z małżeństwa Blanki i Karola urodziło się dwoje dzieci: syn Filip, który przyszedł na świat około 1313 i zmarł przed marcem 1321, oraz córka Joanna, urodzona prawdopodobnie po uwięzieniu matki w Château-Gaillard i zmarła 17 maja 1321[4].
Nowsze badania, przede wszystkim Elizabeth A. R. Brown, wskazują, że oprócz Joanny i Filipa Blanka urodziła 2 innych dzieci, które zmarły we wczesnym dzieciństwie[5]. Brown podaje w wątpliwość dotychczas przyjmowane daty narodzin i śmierci Filipa oraz Joanny; według jej analizy Joanna zmarła 18 maja 1320, natomiast Filip w 1324[5]. Brown dopuszcza również możliwość, że to właśnie Filip, a nie Joanna, urodził się po osadzeniu Blanki w Château-Gaillard[5].
Jednocześnie Karol nigdy oficjalnie nie zakwestionował legalności swojego potomstwa z Blanką.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 https://cassius.e-monsite.com/pages/les-reines/blanche-de-bourgogne.html
- ↑ Christelle Balouzat-Loubet i inni, Les dernières années de Mahaut, comtesse d'Artois (1319-1329) : une vieillesse invisible [online], 2022, s. 100.
- 1 2 3 4 5 6 7 J. Bradbury, The Capetians. Kings of France 987–1328, 2008, s. 275-277, ISBN 978-1-85285-528-4.
- 1 2 Anselme de Sainte-Marie, Histoire généalogique et chronologique de la maison royale de France, des pairs, grands officiers de la Couronne, de la Maison du Roy et des anciens barons du royaume [online], s. 96.
- 1 2 3 https://scholarworks.wmich.edu/medpros/vol34/iss1/6/
